دەپۋتات ەركٸن ەبٸل: تاريحي ساباقتاستىقتى كونستيتۋتسييادا بەكٸتۋ – ۇلت جادىن قورعاۋ

دەپۋتات ەركٸن ەبٸل: تاريحي ساباقتاستىقتى كونستيتۋتسييادا بەكٸتۋ – ۇلت جادىن قورعاۋ
instagram.com/yerkinabil

مەجٸلٸس دەپۋتاتى ەبٸل ەركٸن قازاقستاننىڭ جاڭا كونستيتۋتسييا جوباسىندا تاريحي ساباقتاستىق قاعيداتىنىڭ ەرەكشە مەنگە يە ەكەنٸن مەلٸمدەدٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل نورما مەملەكەتتٸڭ مىڭجىلدىق دامۋ تاريحىن, ۇلتتىق مەدەني كودىن جەنە باسقارۋ تەجٸريبەسٸن قۇقىقتىق دەڭگەيدە ايقىندايدى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.

دەپۋتات «ۇلى دالا» ۇعىمىنىڭ كونستيتۋتسييادا كٶرٸنٸس تابۋىن تاريحي ساباقتاستىقتى زاڭنامالىق تۇرعىدا بەكٸتۋدٸڭ ناقتى دەلەلٸ دەپ اتادى.

– «ۇلى دالا» ۇعىمى – ەموتسييالىق نەمەسە پوەتيكالىق تٸركەس ەمەس. بۇل – قازاقستان مەملەكەتتٸلٸگٸنٸڭ تاريحي كەڭٸستٸگٸن, مەدەني كودىن جەنە جاۋاپكەرشٸلٸك فيلوسوفيياسىن بٸلدٸرەتٸن ناقتى ۇعىم. تاريحي ساباقتاستىق ەلدٸڭ ٶتكەنٸن, بٷگٸنٸن جەنە بولاشاعىن جالعايتىن قۇقىقتىق كٶپٸر ٸسپەتتٸ, – دەدٸ ەبٸل ەركٸن.

ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل ۇستانىم مەملەكەتتٸڭ تەرەڭ تامىرىن, ۇلتتىق دەستٷرٸ مەن ٶركەنيەتتٸك ساباقتاستىعىن ٶز ازاماتتارىنا عانا ەمەس, حالىقارالىق قاۋىمداستىققا دا ايقىن كٶرسەتەدٸ. سونىمەن قاتار دەپۋتات تاريحي ساباقتاستىقتى كونستيتۋتسييادا بەكٸتۋ حالىقارالىق تەجٸريبەگە ساي كەلەتٸنٸن اتاپ ٶتتٸ.

– قىتاي, ۆەنگرييا, پولشا, ليتۆا سەكٸلدٸ مەملەكەتتەر ٶز كونستيتۋتسييالارىندا تاريحي ساباقتاستىقتى ۇلتتىق ەگەمەندٸكتٸڭ نەگٸزٸ رەتٸندە ناقتىلاعان. بۇل ەشقانداي بٶلٸنۋشٸلٸككە نەمەسە ارتىقشىلىققا ەكەلگەن جوق, كەرٸسٸنشە, مەملەكەتتٸڭ تۇتاستىعى مەن تۇراقتىلىعىن نىعايتتى, – دەدٸ ول.

ەبٸل ەركٸن بۇل نورما قوعامدى بٶلمەيتٸنٸن, كەرٸسٸنشە ورتاق تاريح پەن قۇندىلىقتار تٶڭٸرەگٸندە بٸرٸكتٸرەتٸنٸن ايتتى. ول ەبٸش كەكٸلباەۆتىڭ «ەلدٸكتٸ, بٸرلٸكتٸ ساقتايتىن – ادامداردىڭ ورتاق ويى مەن ورتاق مٷددەسٸ» دەگەن سٶزٸن مىسالعا كەلتٸرٸپ, تاريحي سانانىڭ جاس ۇرپاق ٷشٸن دە ماڭىزدى ەكەنٸن جەتكٸزدٸ.

سونداي-اق دەپۋتات جاڭا كونستيتۋتسييادا مەملەكەتتٸڭ ۋنيتارلى سيپاتى مەن باسقارۋ ٷلگٸسٸ ناقتى ايقىندالعانىنا توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل اۋماقتىق تۇتاستىقتى, قۇقىقتىق كەڭٸستٸكتٸڭ بٸرلٸگٸن جەنە باسقارۋ جٷيەسٸنٸڭ ايقىندىعىن قامتاماسىز ەتەتٸن ماڭىزدى نورما.

– جاڭا رەداكتسييادا «قازاقستان رەسپۋبليكاسى – ۋنيتارلى مەملەكەت. باسقارۋ ٷلگٸسٸ – پرەزيدەنتتٸك رەسپۋبليكا» دەپ ناقتى جازىلعان. بۇل – تۇراقتىلىق پەن بٸرتۇتاستىقتىڭ كەپٸلٸ, – دەدٸ ول.

سونىمەن قاتار كونستيتۋتسييانىڭ 3-بابىنداعى «مەملەكەتتٸك بيلٸكتٸڭ بٸردەن-بٸر باستاۋى جەنە ەگەمەندٸك يەسٸ – قازاقستان حالقى» دەگەن نورما دا ناقتىلانعان. دەپۋتاتتىڭ پٸكٸرٸنشە, بۇل حالىقتىڭ بيلٸكتٸڭ ناقتى سۋبەكتٸسٸ رەتٸندە تانىلۋىن بٸلدٸرەدٸ جەنە مەملەكەتتٸڭ زاڭدىلىعىن كٷشەيتەدٸ.

قورىتىندىلاي كەلە, ەبٸل ەركٸن جاڭا كونستيتۋتسييانى جاڭا دەۋٸردٸڭ قۇقىقتىق قاڭقاسى دەپ اتاپ, تاريحي ساباقتاستىق پەن «ۇلى دالا» ۇعىمى وسى قاڭقانى رۋحاني مازمۇنمەن تولىقتىراتىنىن ايتتى.

– تاريحىنا سٷيەنگەن, ەگەمەندٸگٸن قورعاي بٸلەتٸن, بٸرتۇتاس مەملەكەتتٸلٸكتٸ بەكٸتكەن ەل عانا بولاشاعىن نىق قۇرا الادى, – دەپ تٷيٸندەدٸ دەپۋتات.