پارلامەنت پالاتالارىنىڭ بٷگٸنگٸ بٸرلەسكەن وتىرىسىندا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قۇرىلتايى جەنە ونىڭ دەپۋتاتتارىنىڭ مەرتەبەسٸ تۋرالى» كونستيتۋتسييالىق زاڭ جوباسى تانىستىرىلدى, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
زاڭ جوباسىن مەجٸلٸس دەپۋتاتى ايدوس سارىم باياندادى. ونىڭ ايتۋىنشا, قۇجات جاڭا كونستيتۋتسييا نورمالارىن ٸسكە اسىرۋ ماقساتىندا دەپۋتاتتاردىڭ باستاماسىمەن ەزٸرلەنگەن. زاڭ جوباسىنىڭ باستى ماقساتى بٸر پالاتالى قۇرىلتايدىڭ كونستيتۋتسييالىق-قۇقىقتىق نەگٸزٸن قالىپتاستىرۋ بولىپ تابىلادى.
دەپۋتات ٶز بايانداماسىندا قۇرىلتاي ۇعىمىنىڭ تاريحي ماڭىزىنا توقتالىپ, قازاق تاريحىندا بۇل ينستيتۋت حالىق بيلٸگٸنٸڭ باستاۋى بولعانىن ايتتى. ونىڭ سٶزٸنشە, ەل تاعدىرىنا قاتىستى ماڭىزدى شەشٸمدەر قۇرىلتايدا قابىلدانعان.
«باعزى زامانداردان بەرٸ قۇرىلتاي حالىق بيلٸگٸنٸڭ باستاۋى جەنە قاراپايىم ادامداردىڭ مەملەكەتتٸك شەشٸمدەر قابىلداۋعا تٸكەلەي قاتىسۋىنا مٷمكٸندٸك بەرەتٸن كەلەلٸ دە كيەلٸ جيىن بولدى», - دەدٸ سارىم.
سونىمەن بٸرگە ول قازاق حاندىعى كەزەڭٸندەگٸ «قاسىم حاننىڭ قاسقا جولى», «ەسٸم حاننىڭ ەسكٸ جولى» جەنە «جەتٸ جارعى» سەكٸلدٸ ماڭىزدى قۇقىقتىق قۇجاتتار دەل وسى قۇرىلتايدا تالقىلانعانىن اتاپ ٶتتٸ. دەپۋتات قازٸرگٸ قۇرىلتاي تاريحي قۇرىلتايدىڭ كٶشٸرمەسٸ بولمايتىنىن ايتىپ, ونىڭ جاڭا زاماناۋي زاڭ شىعارۋشى ورگان رەتٸندە جۇمىس ٸستەيتٸنٸن جەتكٸزدٸ.
زاڭ جوباسىنا سەيكەس, قۇرىلتاي 145 دەپۋتاتتان تۇرادى جەنە ولار پروپورتسيونالدى جٷيە ارقىلى بەس جىل مەرزٸمگە سايلانادى. ايدوس سارىم ەلەمدە بٸر پالاتالى پارلامەنت جٷيەسٸنە كٶشۋ تەندەنتسيياسى بار ەكەنٸن ايتىپ, مۇنداي مودەل زاڭ شىعارۋ پروتسەسٸن جەڭٸلدەتەتٸنٸن مەلٸمدەدٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, زاڭ جوبالارى بٸر جەردە قارالاتىندىقتان, جاۋاپكەرشٸلٸك تە ناقتى بولادى.
«بۇل ساياسي پروتسەستٸ قوعام ٷشٸن نەعۇرلىم تٷسٸنٸكتٸ ەتٸپ, قۇرىلتايدىڭ جەكە جەنە پارتييالىق جاۋاپكەرشٸلٸگٸن كٷشەيتەدٸ», - دەدٸ دەپۋتات.
قۇجاتتا قۇرىلتايدىڭ مەملەكەتتٸك بيلٸك جٷيەسٸندەگٸ ورنى, قۇرىلىمى, ٶكٸلەتتٸكتەرٸ جەنە ٷكٸمەتپەن ٶزارا ٸس-قيمىل تەتٸكتەرٸ قاراستىرىلعان. سونىمەن قاتار دەپۋتاتتاردىڭ مەرتەبەسٸ, قۇقىقتارى مەن مٸندەتتەرٸ, پارلامەنتتٸك كٶپشٸلٸك پەن وپپوزيتسييا مەسەلەلەرٸ دە قامتىلعان.
دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنشا, قۇرىلتاي قازاقستان پارلامەنتٸنٸڭ قۇقىقتىق ميراسقورى بولادى. ەگەر زاڭ قابىلدانسا, ول 2026 جىلدىڭ 1 شٸلدەسٸنەن باستاپ كٷشٸنە ەنەدٸ. وسىدان كەيٸن قازٸرگٸ پارلامەنت تۋرالى جەنە ونىڭ كوميتەتتەرٸ مەن كوميسسييالارى تۋرالى زاڭداردىڭ كٷشٸ جويىلادى.