دەرٸ قاشان قاۋٸپكە اينالادى: فارماكوتەراپييا قاۋٸپسٸزدٸگٸ قالاي ۇيىمداستىرىلعان جەنە ول نەگە ەربٸر ادامعا قاتىستى?

دەرٸ-دەرمەكتەر قازٸرگٸ زامانعى ٶمٸردٸڭ اجىراماس بٶلٸگٸنە اينالدى. ولار تٶتەنشە جاعدايلاردا ٶمٸر ساقتايدى, سوزىلمالى اۋرۋلاردى باقىلاۋدا ۇستاۋعا كٶمەكتەسەدٸ, ادامدارعا اۋىرسىنۋسىز ٶمٸر سٷرۋ مٷمكٸندٸگٸن بەرەدٸ. الايدا پايداسىمەن قاتار, ەربٸر پاتسيەنت ٶزٸنە قوياتىن باستى سۇراق ٶزگەرمەيدٸ: بۇل ەم قانشالىقتى قاۋٸپسٸز جەنە وعان سەنۋگە بولا ما? 

قازاقستاننىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ جٷيەسٸندە وسى مەسەلەگە فارماكولوگييالىق قاداعالاۋ جاۋاپ بەرەدٸ. بۇل باعىت كٶپ جاعدايدا قوعامدىق نازاردان تىس قالىپ جاتادى, الايدا دەرٸلٸك تەراپييانىڭ ناقتى قاۋٸپسٸزدٸگٸ دەل وسى جٷيەگە سٷيەنەدٸ. پرەپاراتتار نارىققا شىققاننان كەيٸن ولاردىڭ قولدانىلۋى قالاي باقىلانادى, بارلىق ستاندارتتار ساقتالعان جاعدايدا دا نەگە جاعىمسىز رەاكتسييالار تۋىنداۋى مٷمكٸن جەنە وسى جٷيەدە پاتسيەنتتٸڭ ٶزٸ قانداي رٶل اتقارادى - بۇل تۋرالى ماتەريالدا كەڭٸرەك باياندالادى,  دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.

فارماكوتەراپييا قاۋٸپسٸزدٸگٸ: مەسەلە دەرٸنٸڭ ساپاسىندا عانا ەمەس

دەرٸلٸك زاتتاردى ساراپتاۋ ۇلتتىق ورتالىعى فارماكولوگييالىق قاداعالاۋ دەپارتامەنتٸنٸڭ ساراپشىسى ەيگەرٸم دٸگەربەكتٸڭ ايتۋىنشا, ەمدەۋدٸڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸن تەك پرەپاراتتىڭ قۇرامى نەمەسە ٶندٸرٸس ساپاسىمەن عانا شەكتەۋگە بولمايدى.

«بٷگٸندە فارماكوتەراپييا تەك حيمييا نەمەسە ٶندٸرٸس تەحنولوگيياسى عانا ەمەس. ەمدەۋ قاۋٸپسٸزدٸگٸ دەرٸنٸ تاعايىنداۋدان باستالىپ, پاتسيەنتتٸڭ ۇسىنىمداردى قالاي ورىندايتىنىمەن اياقتالاتىن كەشەندٸ پروتسەسس. دەرٸ بارلىعىنا بٸردەي ەسەر ەتەدٸ دەگەن كەڭ تارالعان تٷسٸنٸك شىندىققا سەيكەس كەلمەيدٸ. بٸر پرەپارات بٸر ادامعا كٶمەكتەسسە, ەكٸنشٸسٸندە جاعىمسىز رەاكتسييا تۋىنداتۋى مٷمكٸن. جاس ەرەكشەلٸگٸ, سوزىلمالى اۋرۋلار, گەنەتيكالىق فاكتورلار, قوسىمشا تەراپييا - مۇنىڭ بەرٸ اعزانىڭ دەرٸنٸ قالاي قابىلدايتىنىنا ەسەر ەتەدٸ», - دەيدٸ ساراپشى.

سوندىقتان فارماكوتەراپييا قاۋٸپسٸزدٸگٸ ۇجىمدىق جاۋاپكەرشٸلٸك رەتٸندە قاراستىرىلادى.

«بۇل تەك دەرٸگەردٸڭ نەمەسە فارماتسەۆتتٸڭ مٸندەتٸ ەمەس. بۇل ٶندٸرۋشٸدەن باستاپ پاتسيەنتكە دەيٸنگٸ ەربٸر قاتىسۋشى ٶز جاۋاپكەرشٸلٸك ٷلەسٸن اتقاراتىن جٷيە», - دەپ اتاپ ٶتتٸ ول.

دەرٸ تٸركەلگەننەن كەيٸن نە بولادى?

پاتسيەنتتەر اراسىندا پرەپاراتقا باقىلاۋ تٸركەۋ كەزەڭٸندە اياقتالادى دەگەن پٸكٸر كەڭ تارالعان. الايدا ٸس جٷزٸندە نەگٸزگٸ جۇمىس دەل وسى سەتتەن كەيٸن باستالادى.

«تٸركەۋ - دەرٸنٸ نارىققا شىعارۋدىڭ نەگٸزگٸ كەزەڭٸ, وسى ساتىدا ونىڭ ساپاسى, تيٸمدٸلٸگٸ جەنە قاۋٸپسٸزدٸگٸ باعالانادى. الايدا ەڭ قارقىندى جۇمىس پرەپارات ناقتى كلينيكالىق تەجٸريبەدە كەڭٸنەن قولدانىلعان كەزدە جٷرگٸزٸلەدٸ. دەل وسى كەزەڭدە فارماكولوگييالىق قاداعالاۋ قىزمەتٸ ٸسكە قوسىلادى. ەلدە كٶپ دەڭگەيلٸ فارماكولوگييالىق قاداعالاۋ جٷيەسٸ جۇمىس ٸستەيدٸ. مەديتسينالىق ۇيىمدار تاعايىنداۋ حاتتامالارىنا سٷيەنەدٸ, دەرٸگەرلەر تۇراقتى تٷردە وقىتۋدان ٶتەدٸ, بٸراق نەگٸزگٸ ەلەمەنت - كەرٸ بايلانىس», - دەيدٸ ەيگەرٸم دٸگەربەك.

فارماكولوگييالىق قاداعالاۋ قىزمەتٸنٸڭ دەرەكتەرٸ بويىنشا, جاعىمسىز رەاكتسييا تۋرالى ەربٸر حابارلاما بٷكٸل دەرٸلٸك قاۋٸپسٸزدٸك جٷيەسٸ ٷشٸن ماڭىزدى سيگنال بولىپ سانالادى. مۇنداي جاعدايلار پرەپاراتتى ساقتاۋ شارتتارىن, ونى قابىلداۋ تەرتٸبٸن, قاتار جٷرگٸزٸلگەن تەراپييانى جەنە پاتسيەنتتٸڭ جالپى جاعدايىن ەسكەرە وتىرىپ جان-جاقتى تالدانادى. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, بٸر ەپيزود جەكە جاعدايدا كەزدەيسوق كٶرٸنۋٸ مٷمكٸن, الايدا وسىنداي حابارلامالار جيناقتالعان كەزدە بەلگٸلٸ بٸر ٷردٸس انىقتالىپ, نۇسقاۋلىقتاردى ناقتىلاۋدان باستاپ پرەپاراتتى نارىقتان ۋاقىتشا الىپ تاستاۋعا دەيٸنگٸ رەتتەۋشٸ شەشٸمدەر قابىلدانۋى مٷمكٸن.

جاعىمسىز رەاكتسييا - «ساپاسىز دەرٸ» دەگەندٸ بٸلدٸرمەيدٸ

ەيگەرٸم دٸگەربەكتٸڭ ايتۋىنشا, ەڭ كەڭ تارالعان قاتە تٷسٸنٸكتەردٸڭ بٸرٸ - جاعىمسىز رەاكتسييانى پرەپاراتتىڭ ساپاسىمەن اۆتوماتتى تٷردە بايلانىستىرۋ.

«جاعىمسىز رەاكتسييا - ساپاسىز دەرٸنٸڭ كٶرسەتكٸشٸ ەمەس. كٶپ جاعدايدا بۇل اعزانىڭ جەكە ەرەكشەلٸكتەرٸنەن تۋىندايدى. مەسەلەن, اللەرگييالىق رەاكتسييالار. پرەپاراتتى العاش قولدانعان كەزدە اللەرگييالىق رەاكتسييانىڭ پايدا بولاتىنىن الدىن الا بولجاۋ مٷمكٸن ەمەس. ٶندٸرۋشٸ بارلىق تالاپتار مەن ستاندارتتاردى ساقتاۋى مٷمكٸن, الايدا اعزانىڭ جەكە رەاكتسيياسى كٷتپەگەن تٷردە كٶرٸنۋٸ ىقتيمال», - دەپ تٷسٸندٸرەدٸ ساراپشى.

ساراپشىلاردىڭ دەرەكتەرٸنە سٷيەنسەك, ەكٸنشٸ جيٸ كەزدەسەتٸن سەبەپ - دەرٸلەردٸڭ ٶزارا ەرەكەتتەسۋٸ.

«كٶپتەگەن ادامدار بٸرنەشە پرەپاراتتى بٸر مەزگٸلدە قابىلدايدى, كەيدە ولاردى ٶز بەتٸنشە بٸرٸكتٸرەدٸ. ال قاراپايىم يبۋپروفەننٸڭ ٶزٸ قاندى سۇيىلتاتىن دەرٸلەرمەن بٸرگە قابىلدانسا, قان كەتۋ قاۋپٸن ەدەۋٸر ارتتىرادى. كٶپ جاعدايدا ادامدار مۇنى بٸلمەي, ٶز دەنساۋلىعىنا قاۋٸپ تٶندٸرەدٸ», - دەيدٸ مامان.

دەرٸنٸڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸنە كٸم جاۋاپ بەرەدٸ?

دەرٸلٸك قاۋٸپسٸزدٸك جٷيەسٸنە بٸردەن بٸرنەشە تاراپ قاتىسادى جەنە بۇل جٷيە ولاردىڭ ٷيلەسٸمدٸ ەرەكەتٸ ارقىلى عانا تيٸمدٸ جۇمىس ٸستەي الادى. ساراپشىنىڭ ايتۋىنشا, ەربٸر بۋىننىڭ رٶلٸ ەمدەۋدٸڭ تٷپكٸ نەتيجەسٸ ٷشٸن ايرىقشا ماڭىزدى.

«دەرٸگەر كلينيكالىق شەشٸم قابىلدايدى: پاتسيەنتتٸڭ جاعدايىن باعالايدى, پرەپاراتتى تاڭدايدى جەنە دوزاسىن ەسەپتەيدٸ. بۇل - بٷكٸل پروتسەستٸڭ نەگٸزٸ. فارماتسەۆت تاعايىنداۋ مەن دەرٸنٸ ناقتى قولدانۋ اراسىنداعى بايلانىستى قامتاماسىز ەتەدٸ: قابىلداۋ تەرتٸبٸن تٷسٸندٸرەدٸ, ىقتيمال قاۋٸپتەرگە نازار اۋدارادى جەنە قاتەلٸكتەردٸڭ الدىن الۋعا كٶمەكتەسەدٸ. ال پاتسيەنت تەراپييا نەتيجەسٸنە تٸكەلەي ەسەر ەتەتٸن نەگٸزگٸ قاتىسۋشى. ەگەر ادام دوزانى ٶز بەتٸنشە ٶزگەرتسە نەمەسە العاشقى جاقسارۋدى بايقاعان سەتتە ەمدەۋدٸ توقتاتسا, ەڭ دەل تاعايىنداۋدىڭ ٶزٸ ماڭىزىن جوعالتادى», - دەيدٸ ول.

ٶندٸرۋشٸ دە ەرەكشە جاۋاپكەرشٸلٸككە يە. ول پرەپاراتتىڭ ساپاسى مەن قاۋٸپسٸزدٸگٸنە ەزٸرلەۋ مەن زەرتتەۋ كەزەڭٸنەن باستاپ ٶندٸرٸستٸك ستاندارتتاردى ساقتاۋىنا جەنە نارىققا شىققاننان كەيٸنگٸ مونيتورينگكە دەيٸن بارلىق ساتىلاردا جاۋاپ بەرەدٸ. سونىمەن قاتار ىقتيمال قاۋٸپتەر تۋرالى اقپاراتتى ۋاقتىلى جاڭارتىپ, پرەپاراتتىڭ قاۋٸپسٸز قولدانىلاتىنىن راستاۋعا تيٸس.

«بارلىق تاراپ ٶز جاۋاپكەرشٸلٸگٸن ادال اتقارىپ, بٸر-بٸرٸنە سەنٸم ارتقاندا عانا ەمدەۋ تيٸمدٸ ەرٸ قاۋٸپسٸز بولادى», - دەپ اتاپ ٶتتٸ ساراپشى.

ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا, دەرٸلٸك تەراپييا كەزٸندەگٸ قاۋٸپتەردٸڭ ەدەۋٸر بٶلٸگٸ پرەپاراتتاردىڭ ٶزٸنەن ەمەس, پاتسيەنتتەردٸڭ ەمدەۋ بارىسىندا جٸبەرەتٸن قاتەلٸكتەرٸنەن تۋىندايدى.

«ەڭ جيٸ ەرٸ ەڭ قاۋٸپتٸ قاتەلٸك - ەمدٸ مەرزٸمٸنەن بۇرىن توقتاتۋ. ەسٸرەسە بۇل باكتەريياعا قارسى تەراپيياعا قاتىستى: تولىق ەمدەلمەگەن ينفەكتسييا جويىلماي, تۇراقتى تٷرگە اينالادى, كەيٸن ونى ەمدەۋ ەلدەقايدا قيىنعا سوعادى. سونداي-اق پاتسيەنتتٸڭ «كٶبٸرەك - تەزٸرەك نەمەسە تيٸمدٸرەك» دەگەن ويمەن دوزانى ٶز بەتٸنشە ٶزگەرتۋٸ دە ٷلكەن قاۋٸپ تۋدىرادى. ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردەگٸ كەڭەستەر دە ەرەكشە نازار اۋدارۋدى قاجەت ەتەدٸ. ينتەرنەت بٷگٸندە دەرٸگەرمەن بٸردەي ىقپالعا يە, الايدا كەزدەيسوق بەينەلەر مەن جازبالارعا سٷيەنە وتىرىپ قابىلدانعان شەشٸمدەر دەنساۋلىققا ەلەۋلٸ زييان كەلتٸرۋٸ مٷمكٸن», - دەيدٸ دەپارتامەنت ٶكٸلدەرٸ.

ەمنٸڭ نەتيجەسٸ — سانالى كٶزقاراسقا بايلانىستى

ساراپشىنىڭ ايتۋىنشا, قوعامدا دەرٸ قابىلداۋعا قاتىستى جاۋاپتى كٶزقاراس بٸرتٸندەپ قالىپتاسىپ كەلەدٸ, بٸراق بۇل ٷدەرٸس جاڭا سىن-قاتەرلەرمەن قاتار جٷرۋدە.

«ادامدار دەرٸگەرگە جيٸرەك جٷگٸنەدٸ, نۇسقاۋلىقتاردى مۇقييات وقيدى, فارماتسەۆتكە سۇراق قويادى. بۇل, سٶزسٸز, وڭ ٷردٸس. الايدا سونىمەن بٸرگە تەكسەرٸلمەگەن اقپاراتتىڭ تارالۋى دا كٷشەيۋدە, ول كٶبٸنە سەنٸمدٸ كٶرٸنٸپ, پاتسيەنتتەردٸڭ شەشٸمٸنە ەسەر ەتەدٸ», - دەيدٸ ەيگەرٸم دٸگەربەك.

جاعىمسىز رەاكتسييالار تۋرالى حابارلاۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالعان ساراپشى دەرٸلٸك قاۋٸپسٸزدٸك تٸركەۋ كەزەڭٸمەن شەكتەلمەيتٸنٸن اتاپ ٶتتٸ.

«دەرٸنٸڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸ - ٷزدٸكسٸز پروتسەسس. ونىڭ ناقتى قاۋٸپسٸزدٸك بەينەسٸ پرەپارات نارىققا شىققاننان كەيٸن قالىپتاسادى, ال كەيبٸر رەاكتسييالار سيرەك نەمەسە ۇزاق ۋاقىت ٶتكەن سوڭ عانا بايقالۋى مٷمكٸن. دەرٸگەرلەر مەن پاتسيەنتتەردەن كەلەتٸن كەرٸ بايلانىسسىز مۇنداي قاۋٸپتەردٸ انىقتاۋ مٷمكٸن ەمەس», - دەدٸ ول.

جاعىمسىز رەاكتسييالار تۋرالى حابارلاۋدى جەڭٸل ەرٸ قولجەتٸمدٸ ەتۋ ٷشٸن فارماكولوگييالىق قاداعالاۋ جٷيەسٸ كٷردەلٸ ەرٸ فورمالدى رەسٸمدەردەن بٸرتٸندەپ باس تارتىپ كەلەدٸ. ەيگەرٸم دٸگەربەكتٸڭ ايتۋىنشا, قازٸرگٸ ۋاقىتتا مىناداي شارالار جٷزەگە اسىرىلعان:

• پاتسيەنتتەرگە ارنالعان DariKz موبيلدٸ قوسىمشاسىن ەنگٸزۋ;
• مەديتسينا قىزمەتكەرلەرٸنە ارنالعان وقىتۋ ترەنينگتەرٸ;
• دەرٸگەرلەرگە بٸرنەشە باتىرما ارقىلى حابارلاما جٸبەرۋگە مٷمكٸندٸك بەرەتٸن مەديتسينالىق اقپاراتتىق جٷيەلەرمەن ينتەگراتسييالاۋ جۇمىستارىنىڭ باستالۋى.