بۇل – ساعات ەشٸمباەۆپەن ەكٸنشٸ كەزدەسۋ سەتٸمٸز ەدٸ. سودان بەرٸ دە, مٸنەكي, سەگٸز جىل ٶتٸپتٸ. بٸرٸنشٸ رەت ىڭعايسىزداۋ بٸر جاعدايدا جٷزدەسٸپپٸن.
1982 جىلدىڭ جازى. ستۋدەنتپٸز. قۇرىلىس وتريادىنىڭ جۇمىستارىن اياقتاپ, قولعا بٸراز تيىن-تەبەن تٷسٸپ, ەكٸ جولداس تابىسىمىزدى «جۋماق» بولىپ, بٸراز شاراپ, تٸستەمە الىپ, دٷكەننەن شىعىپ كەلە جاتىر ەدٸك, كۋرسىمىزدىڭ كۋراتورى ۇشىراسىپ:
– وۋ, مىنا جٷرٸستەرٸڭ نە?! ەۋەزوۆ تەاترىندا ورىس ەدەبيەتٸنٸڭ قازاقستانداعى ونكٷندٸگٸ باستالدى. بٷكٸل قازاق, ورىستىڭ اقىن-جازۋشىسى سوندا. عاجاپ كٸتاپ بازارى بولىپ جاتىر. سول جەردە جٷرەتٸن ادامسىڭدار عوي! ەتتەڭ, مەندە ۋاقىت جوق, – دەگەن سوڭ سالىپ ۇرىپ ەدەبيەتشٸلەردٸڭ مەجٸلٸسٸنە جەتتٸك.
– بۇل سەندەرگە پروحودنوي دۆور ەمەس! – دەپ كٸرگٸزگٸسٸ كەلمەدٸ.
قايىرىلىستا ەلدەكٸمدەرمەن ەڭگٸمەلەسٸپ تۇرعان شونا سماحانۇلى كٸلت بۇرىلىپ:
– ٶزٸمٸزدٸڭ قازگۋ-دٸڭ بالالارى عوي بۇلار. فيلولوگ, نە جۋرناليستەر شىعار. بٶتەن ادام جٷرە مە, – دەگەن سوڭ عانا قالاعاڭ:
– جارايدى, اقىرىن ٶتٸپ كەتٸڭدەر! – دەدٸ قاباعىن تٷيٸپ.
كٸرە سالا كٸتاپ الدىق. التى-جەتٸ كٸتاپتى قۇشاقتاپ اينالا بەرگەنٸمدە, ورىس جازۋشىلارىنىڭ جۇبايلارى بولۋى كەرەك, بٸر توپ ەيەل:
– قازاقشا شىعارمالاردى تالاپ ەكەتٸپ جاتىر. نەتكەن باقىتتى جازۋشىلار! – دەدٸ قولىمىزداعى كٸتاپتارعا كٶزدەرٸن ساتا قاراپ.
مەن ٸشتەي: «سوندا ورىس جازۋشىلارىنىڭ كٸتاپتارى مۇنشا ٶتپەيتٸن بولعانى-اۋ!» – دەپ تاڭىرقادىم.
قالامگەرلەر ٷزٸلٸسكە شىعا باستادى. جول-جٶنەكەي عافۋ قايىربەكوۆتەن, سوفى سماتاەۆتان, سايىن مۇراتبەكوۆتەن قولتاڭبا الىپ ٷلگەردٸك. سودان سوڭ ەلدەبٸر ورىس جازۋشىسىن قولتىقتاپ بارا جاتقان عابيت مٷسٸرەپوۆ اقساقالعا قاراي ٷش تومدىق تاڭدامالى شىعارمالارىن الا جٷگٸرگەنبٸز.
عابەڭ «اعا!» دەگەنٸمدە ماڭعاز اڭتارىلىپ, كٸتاپتارىن كٶردٸ دە:
– كەنە! – دەپ ىڭعايلانا بەرٸپ, كٶزٸلدٸرٸگٸنٸڭ ٷستٸنەن قول-اياعىما تٸنتە قاراپ العاننان كەيٸن:
– اي, قازٸر اۆتوگرافتىڭ ۋاقىتى ەمەس قوي! – دەپ بۇرىلىپ جٷرە بەردٸ.
كٶڭٸل قابارجىڭقىراپ, كەرٸ اينالسام, قارسى الدىمدا كٷلٸپ, ساعات ەشٸمباەۆ تۇر. سۋرەتٸنەن تانيتىنىمىز بولماسا, جٷزبە-جٷز العاش كٶرۋٸم.
– مىنالارىڭدى بٶلەكتەۋ قويا تۇرۋ كەرەك ەدٸ. عابەڭ مۇندايدى ۇناتا ما. مەجٸلٸستٸڭ سوڭىندا بٸر اينالىپ سوعىڭدار, قولتاڭباسىن قويعىزىپ بەرەيٸن, – دەدٸ يىعىما قولىن سالىپ.
سٶيتسەك, بٸز تەاتردىڭ ٸشٸندە ەيگٸلٸ رەجيسسەر لەونيد گايدايدىڭ «بريلليانتوۆايا رۋكا» كينوفيلمٸندەگٸ تاپانشانى تور قالتاعا سالا سالاتىن گوربۋنكوۆ –نيكۋلينگە ۇقساپ, ەكٸ-ٷش شٶلمەك «ستۋدەنت كونياگى» – «تالاستى» تەسٸك سٶمكەگە تاستاي-تاستاي سالىپ شاپقىلاپ جٷرٸپپٸز عوي. راسىندا دا, كٸدٸ جازۋشى ونىمىزدى قايدان جاقتىرسىن.
قازٸر قولتاڭبا قويدىرعان كٸتاپتارعا قاراسام, ول كٷن – ماۋسىمنىڭ ون التىسى ەكەن. سوندا بٷكٸلوداقتىق اۆتورلىق قۇقىق اگەنتتٸگٸ قازاق بٶلٸمٸنٸڭ باستىعى, قازاقستان جازۋشىلار وداعى باسقارماسىنىڭ حاتشىسى, كسرو جازۋشىلار وداعىنىڭ سىن جٶنٸندەگٸ كەڭەس مٷشەسٸ, قازاقستان لەنين كومسومولى سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى بولىپ, اتى دٷرٸلدەپ تۇرعان سەكەڭ وتىز بەس-اق جاستا ەكەن. دەگەنمەن, شاشى بۋرىل تارتىپ, بۇل جاستان ەلدەقايدا ەرسەك بايقالدى. جٷزٸنەن تولىسقان پاراساتتىلىقتىڭ نىشانى اڭعارىلادى.
ەيتەۋٸر, سول جٷزدەسۋدەن كەيٸن ارامىزدا ەلدەبٸر جاقىندىق ورنىعىپ كەتٸپ ەدٸ.
ارادا بٸرتالاي ٶتكەندە كافەدرا مەڭگەرۋشٸسٸ تاۋمان اماندوسوۆ ستۋدەنتتەردٸ ديپلوم قورعاۋعا بەرٸلەتٸن جۇمىستارمەن تانىستىرعان. ەركٸم وڭ جامباسىما كەلەدٸ-اۋ دەگەن تاقىرىپتارىن تاڭداپ الىپ جاتىر. بٸر كەزدە «ساعات ەشٸمباەۆتىڭ سىنشىلىق شەبەرلٸگٸ» دەگەندە قولىمدى كٶتەردٸم. سونشا ەتەنە تانىس, جەڭٸل تاقىرىپ كٶرٸنگەن.
الايدا, ٸسكە كٸرٸسەردە اڭعاردىم, سەكەڭنٸڭ «تالانتقا تاعزىم», «پاراساتقا قۇشتارلىق» اتالاتىن ەكٸ كٸتابىن تيٸپ-قاشىپ وقىعانىم بولماسا, سىنشى ەڭبەكتەرٸن تەرەڭ بٸلمەيدٸ ەكەنمٸن. سولاي بولا تۇرا, بٷگٸنگٸ جۇمىستى كٷندە ەرتەڭگە قالدىرىپ, جان القىمعا كەلگەنشە ۇزىن ارقان, كەڭ تۇساۋمەن, تيٸستٸ مەرزٸمگە ون-ون بەس كٷن قالعانشا تابانداپ وتىرا قويماپپىن. «قازاق ەدەبيەتٸ» گازەتٸنٸڭ بٶلٸم مەڭگەرۋشٸسٸ شەكيزادا قۇتتاياقوۆ اعام جەتەكشٸ بولىپ بەلگٸلەنٸپ ەدٸ, ىلعي ٸسساپارعا كەتٸپ, ۇستاتپاي قويدى. سەكەڭنٸڭ 1974 جىلى شىققان العاشقى «سىن مۇراتى» كٸتابىنىڭ جالعىز داناسىن پۋشكين اتىنداعى ورتالىق كٸتاپحانادان ەرەڭ تاپتىم. ونىڭ ٶزٸ جىرىم-جىرىم. بٸرەۋلەر بەتتەرٸن پاراقتاپ جىرتىپ ەكەتٸپتٸ. سودان: «ە, بٸر جٶنٸ بولار, جەتەكشٸم دە ورالار, ەرتەڭ بارارمىن. بٷرسٷگٸنٸ كٶرەرمٸن» دەپ جٷرگەندە تاۋمان سالىقبايۇلى جۇمىستارىڭدى دايىن كٷيٸندە تٶرت كٷننٸڭ ٸشٸندە الدىما ەكەلمەسەڭ قورعاۋعا جٸبەرمەيمٸن دەدٸ.
ساسقاننان قازاق تەلەراديو كوميتەتٸ تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى بولىپ ٸستەيتٸن ساعات ەشٸمباەۆتىڭ ٶزٸنە جەتتٸم.
سەسكەنٸڭ كەزٸ. ەلدەبٸر جينالىستان شىققان با, قاسىندا بٸرەۋ بار, قازٸرگٸ اق وردادان قىزمەت ورنىنا قاراي اياڭداپ كەلەدٸ ەكەن. سەلەم بەردٸم دە, سالعان بەتتەن:
– ساعات اعا, سٸزدٸڭ ەڭبەكتەرٸڭٸزدەن ديپلوم قورعايتىن ەدٸم. جاعدايىم وسىلاي بولىپ تۇر. ۋاقىت تا, پروفەسسور دا قىسىپ بارادى, – دەپ شىنىمدى ايتتىم.
اڭتارىلا بۇرىلعان سەكەڭ:
– مۇنىڭ – مەن ٷشٸن تاڭعاجايىپ جاڭالىق. قۇداي-اۋ, بٸزدٸڭ دە ەڭبەكتەرٸمٸز ديپلوم تاقىرىبى دەڭگەيٸنە كٶتەرٸلگەنٸ مە?! سەنٸڭ دە قازاقى جالقاۋلىق مٸنەزٸڭ ۇناپ تۇر, – دەپ كٷلٸپ الدى.
جايلاپ كابينەتٸنە كٶتەرٸلدٸك. بٶلمەنٸڭ بٸر قابىرعاسى تولا كٸتاپ. سەكەڭ اراسىنان سۋ جاڭا «سىن مۇراتى» ەڭبەگٸن سۋىرىپ بەرگەندە كٶز الدىم جارق ەتە تٷسكەندەي بولدى.
– قازٸر ٷيگە بارامىز. جاياۋ كەتەمٸز. شوپىر سۇرانىپ كەتٸپ ەدٸ. ٸزدەگەنٸڭنٸڭ بەرٸ ٷيدە جاتىر. كٸتاپتارعا كٸرمەگەن ماقالالار دا كٶپ…
«كٶكتەن ٸزدەگەنٸم جەردەن تابىلدى-اۋ!» دەپ قۋانىپ وتىرمىن.
بٸرازدان سوڭ سەكەڭنٸڭ پەتەرٸن بەتكە الىپ, جولشىباي كەزدەسكەن باقتى ارالاپ, كٶك مايسانى تٸزەدەن جالداپ تارتىپ بەردٸك.
– سيرەن دە گٷلدەدٸ, – دەدٸ اعاش باسىنان بٸر تال ٶسٸمدٸكتٸ ٷزٸپ الىپ, – يٸسٸن قاراشى. كەرەمەت!..
مەن دە ۇساق كٷلگٸن جاپىراقتى گٷلدٸڭ بٸر ۋىسىن جۇلىپ الىپ ەدٸم, حوش يٸسٸ مۇرىن جاردى.
– ال, مۇنى قازاقشا نە دەيتٸنٸن بٸلەسٸڭ بە?
– بٸلمەدٸم. سيرەن دەي بەرەمٸز عوي…
– بۇل – مايشەتەن تۇقىمىنا جاتاتىن ٶسٸمدٸك. بٸراق ٶزگەشە مىناۋسى. وتىزعا جۋىق تٷرٸ كەزدەسەدٸ ەكەن. قولدان ۇرىقتاندىرىپ ٶسٸرە بەرەتٸن سيياقتى. «دەكان», «الەنۋشكا», «موسكۆا سۇلۋى» دەگەندەي سورتتارى كٶپ. مەنٸ قۋانتاتىنى – مۇنىڭ «سەتباەۆتىڭ قۇرمەتٸنە» دەگەن تٷرٸ بار. مىناۋ – سول. وسىنى كٶرگەن سايىن قانىش اعامىز ەسكە تٷسەدٸ. عاجاپ قوي! يٸس سۋ جاسايدى بۇدان… سيرەننٸڭ قازاقشاسى – بٶرتەگٷل. ٸسلەم جارلىعاپوۆ اعامىزدىڭ تابىسى. تۇقىمىنىڭ ەرەكشەلٸگٸنەن شىعار, ٶزٸ ەكٸ-ٷش جىلدا بٸر عانا جەنە ماي, ييۋن ايلارىندا بٶرتٸپ گٷلدەيدٸ. كەرەمەت, ە?..
«سەكەڭنٸڭ بٸلمەيتٸنٸ جوق-اۋ, سٸرە? – دەپ ويلادىم. – مۇنى بيولوگتەردٸڭ ٶزٸ بٸلە بەرمەيتٸن شىعار-اۋ?!.».
شەربانۋ جەڭگەمٸز بەن ەرجەتكەن ۇلدارى ٷيدە ەكەن, مەنٸ كٶپتەن كٷتٸپ وتىرعان ادامدارداي قۇراق ۇشا قارسى الدى.
– ٸنٸلەرٸڭمەن تانىسىپ قوي, – دەدٸ ساعات اعا, – دەۋرەن كازگۋ-دە وقيدى. مەۋلەن ونىنشىنى اياقتاعالى جٷر…
بەلگٸلٸ جۋرناليست شەربانۋ بەيسەنوۆا جەڭگەمٸزدٸ ۇياڭ مٸنەزدٸ مە دەپ قالدىم. وتاعاسىنا قىزداي سىزىلىپ, سىبىرلاپ سٶيلەيتٸنٸ جاراسادى ەكەن.
تەرلەپ-تەپشٸپ وتىرىپ شاي ٸشتٸك.
– مىنا باۋىرساق پەن قايماق ەلدەن بٷگٸن عانا كەلگەن بولۋى كەرەك. ەبدەن تويىپ ال! – دەپ قويدى سەكەڭ. سودان سوڭ جەڭگەي ەكەۋٸنٸڭ ستۋدەنتتٸك جىلدارى بٸرتالاي قيىندىققا كەزٸككەنٸن, سول شاقتاردا مۇسا دٸنٸشەۆ اقساقالدىڭ كٶپ جەردەمدەسكەنٸن ەسكە الىپ وتىردى.
جەڭگەي سٶز اراسىندا ەلدەبٸر وچەركتەر جيناعىندا ٶزٸنٸڭ ماقالاسىنىڭ شىققانىن ايتىپ ەدٸ:
– و-و-و, دۇرىس بولدى عوي. قازٸر كٶرەمٸز! – دەپ قۋانىپ قالدى. سەلدەن كەيٸن دەلٸزگە شىقتىق.
– جٷر, «رەسمي تانىسۋدى» شەبەرحانادان باستايىق! – دەدٸ. – مەنٸڭ ازان شاقىرىپ قويعان اتىمنىڭ ساعاتحان ەكەنٸن بٸلەتٸن شىعارسىڭ?
– جو… بٸلمەيمٸن.
– ٷيدەگٸلەر بالا كەزٸمنەن ساعات دەۋشٸ ەدٸ. ەلگە دە وسى اتپەن تانىلىپ كەتكەن سيياقتىمىن.
بۇل دا مەن ٷشٸن جاڭالىق ەدٸ…
ۇياداي قۋىسقا شاعىن شەبەرحانا جاساپ قويىپتى. ىڭعايلى ٷلدٸرٸكتە اعاش شەبەرٸنە كەرەك قۇرال-سايمان تولىپ تۇر.
– بوس ۋاقىتتا ەرمەك قىلعاندى ۇناتامىن. سەن تاقىرىپ ەتكەن سىنشىلىق شەبەرلٸكتەن بۇل شەبەرلٸگٸمدٸ كەم دەپ ويلامايمىن…
وسىنى ايتىپ, راحاتتانا كٷلدٸ.
ودان جۇمىس بٶلمەسٸنە وزدىق. ٷلكەن كٸتاپحاناعا كٸرٸپ كەتكەندەي ەسەرلەندٸم. شىنىلى سٶرەلەردەگٸ كٸتاپتاردان قابىرعالار قايىسىپ تۇرعانداي. قازاق, ورىس جازۋشىلارىنىڭ تۋىندىلارىن بىلاي قويعاندا, بٸز ەستٸپ-بٸلمەگەن شەتەلدٸك قالامگەرلەردٸڭ شىعارمالارىنان كٶز تۇنادى.
جازۋ ٷستەلٸنٸڭ ٷستٸنەن ابايدىڭ ەبدەن ەسكٸرگەن جيناعىن الدى.
– بۇل – جۇمىس كٸتابىم. قايتالاپ وقىپ كەلە جاتقانىما ون جىلدان استى. ەر وقىعان سايىن جاڭالىق تابامىن, اقىندى ۋاقىت وزعان سايىن ۇعىنا تٷسكەندەي, تىلسىم تەرەڭٸنە بويلاي تٷسكەندەي بولامىن…
ٶلەڭ جولدارىنىڭ استىن تٷرلٸ-تٷستٸ سييامەن سىزىپ, تۇسىنا تٷيگەن ويلارىن, العان ەسەرٸن قىسقاشا جازىپ قويادى ەكەن.
سودان سوڭ تارتپادان ەسەم بەزەندٸرٸلگەن, بٸر دٸني كٸتاپتى الىپ كٶرسەتتٸ.
– مۇنى عابيت مٷسٸرەپوۆ سىيلاپ ەدٸ. رۋحاني باعاسى شەكسٸز, ەرينە. ٶتە سيرەك كەزدەسەتٸن قاستەرلٸ دٷنيە بولعاندىقتان قازٸر نارقىن بٸلەتٸندەر بٸر ماشينانىڭ قۇنىن بەرسە دە الىپ كەتەر ەدٸ… سەن بٸلەسٸڭ بە, مەن عابەڭنٸڭ اقشاسىن ساناپ بەرگەن اداممىن عوي. و-و-و! – دەدٸ.
– كٶپ پە ەكەن?..
– وي-ي, كٶپ قوي. ناقتى قانشا ەكەنٸن ۇمىتىپ تا قالدىم. قىزىق بولدى ٶزٸ. بارا قالسام, ە, جاقسى كەلدٸڭ, ەسەبٸنە جەتە الماي وتىر ەدٸم, ساناپ شىق دەپ كٸلتتەۋلٸ تۇرعان ەسٸكتٸ اشىپ, بۋدا-بۋدا ٷيٸلٸپ جاتقان كٶكالا-قىزىلالا اقشانىڭ ٷستٸنەن بٸر-اق شىعاردى. مۇندايدى كٶرمەگەن باسىم قارا تەرگە تٷسٸپ قاتتى قينالدىم. ەيتەۋٸر, قايتا-قايتا شاتىسىپ وتىرىپ, قاس قارايا بٸتتٸم-اۋ ەسەپتەپ. عابەڭ قىزىق ادام عوي, «اقشا ساناپ كٶرمەگەنسٸڭ بە?!» دەپ قاسىما كەلٸپ-كەتٸپ, كٷنٸ بويى رەنجۋمەن بولدى.
سەكەڭ كەرەك-اۋ دەگەن, ٶزٸنٸڭ دە, ٶزگەنٸڭ دە باسپاسٶزدە جارييالانعان ماقالالارىن ۇقىپتى حاتشىعا ۇقساپ قيىپ الىپ, نٶمٸرلەپ, شىققان مەرزٸمٸن جازىپ, ساقتاپ قويىپ وتىرادى ەكەن. بۇلارمەن قوسا ٶز ەڭبەكتەرٸ باعالانعان بٸرقاتار كٸتاپ پەن كٶپ وقىرمان حاتتارىن ۇزاتپاي قايتارارسىڭ دەپ, مۇقييات وراپ بەردٸ.
– قىزمەت بابىمەن جٷرٸپ, ۇزاق ۋاقىت قالامدى سۋىتىپ كەتٸپ ەدٸم, جازۋدى ساعىنىپ قالعان ەكەنمٸن, كٶسٸلە تٷسكەندەيمٸن. كەشەگە دەيٸن بٸرتالاي دٷنيەنٸ تەمەمداپ قويدىم. جەنە بٸر جيناقتىڭ جٷگٸن كٶتەرەرلٸك ماقالالارىم بار ەكەن. قۇداي قالاسا, ونى «شىندىققا سٷيٸسپەنشٸلٸك» دەپ توپتاستىرماقپىن. سەن ولاردى قوزعاماي-اق قوي, قالعاندارى دا جەتەدٸ, – دەدٸ.
سول كٷنٸ كٸتاپحانادا بەس اي وتىرسام دا ديپلوم جۇمىسىنا قاجەتتٸ تاپتىرمايتىن دەرەكتەردٸ بٸر سەتتە-اق سەكەڭنٸڭ ٶزٸنەن ولجالاپ, جاتاقحاناعا قۇستاي ۇشىپ, قاناتتانىپ قايتتىم دا, كٷنٸ-تٷنٸ جازۋعا كٸرٸستٸم.
ودان جۇمىستى سەتتٸ قورعاپ تا ٷلگەرگەن ەدٸم.
ارادا جارتى ايداي ۋاقىت ٶتكەندە ساعات اعانىڭ قاعازدارى مەن تٷپتەلگەن ديپلوم جۇمىسىمنىڭ كٶشٸرمەسٸن الىپ قىزمەت ورنىنا باردىم.
– كەل, تٶرلەت! – دەدٸ سەكەڭ. – ەستٸپ جاتىرمىن, «بەس» الىپسىڭ. مولودەتس! ەرتەڭ كەلٸندٸ الىپ ٷيگە كەل. ديپلومىڭدى «جۋىپ» بەرەيٸن!..
بٸرتالاي ەڭگٸمەلەستٸك. بايقاپ قالدىم, جان دٷنيەسٸ تەز جارالانعىش, سەزٸمتال سەكەڭ جايباراقات, كٶڭٸلدٸ كٶرٸنۋگە تىرىسقانىمەن, تەمەكٸنٸ ٷستٸ-ٷستٸنە تارتىپ, ەلدەنەگە ەبٸرجٸپ وتىردى.
ماعان ٷستەل سۋىرماسىنان ەدەمٸ قويىن دەپتەر الىپ, ەسكەرتكٸشكە قولتاڭبا جازىپ بەرۋگە ىڭعايلانعاندا باسى دا, ۇشى دا «التىن» قالامىمدى ۇستاتا قويدىم.
– ٶي, مىنانى قايدان الىپ جٷرسٸڭ?! – دەدٸ تاڭدانىپ.
– موڭعول ستۋدەنتتەرٸنەن ون سومعا ساتىپ الىپ ەدٸم…
ول كەزدە قىتاي كەسٸپورىندارىنىڭ بٸرٸنەن شىعاتىن جازۋعا ىڭعايلى مۇنداي قالامدار ٶتە سيرەك كەزدەسەتٸن-دٸ. تالعامپاز سەكەڭ ساپالى بۇيىمدى تاني قويدى.
– وي, «بلاتنويسىڭ» عوي ٶزٸڭ! مۇنى ماعان بەر. ٷنەمٸ وسىنداي سييامەن جازاتىن قالامساپتى پايدالاناتىنىمدى كٶردٸڭ عوي. بٸر اپتادان كەيٸن جەڭگەڭ چەحوسلوۆاكيياعا بارادى. ساعان باسقا قالام ەكەلٸپ بەرەدٸ.
سوندا ساعات اعاما دەپ ارنايى العان تۋرا وسىنداي جەنە بٸر قالام ەسٸمە تٷسٸپ, تٶس قالتامنان سۋىرىپ بەردٸم.
– وۋ, بايىتتىڭ عوي مەنٸ! – دەپ بالاشا قۋانعان سەكەڭ قولتاڭبا جازۋعا كٸرٸستٸ.
قوبالجۋ سىرىن شىعاردا ايتقان. وسىنىڭ الدىندا عانا جەلتوقسان وقيعاسىنا قاتىسقان جاستاردىڭ سوتىندا بولىپ قايتىپتى. بۇرىن دا اتالمىش جاعدايعا جٷرەگٸن اۋىرتىپ, قامىعىپ وتىرعان كەزدەرٸن كٶرٸپ ەدٸم.
– كٸنەسٸز بٸر جٸگٸتتٸ ٶلٸم جازاسىنا كەستٸ, – دەدٸ كٷرسٸنٸپ. – جەردەمدەسە الماعان دەرمەنسٸزدٸگٸمە كٷيٸنەمٸن. ەڭ ٶكٸنٸشتٸسٸ – بٸزدٸڭ باۋىرلار سوتتا بٸر-بٸرٸن ساتىپ جاتىر. اي, قالاي ەل بولار ەكەنبٸز?!.
كەتەرٸمدە ەندٸ نە ٸستەمەك ويىم بارىن سۇراعان. انىق باعدارىم بولماي, تولقۋ ٷستٸندە جٷرگەن ەدٸم, بەلەندەي دٸتتەگەنٸم بار دەي المادىم.
– قالاي بولعاندا دا الماتىدان كەتپە! – دەدٸ سەكەڭ. – ەدەبيەتكە تالپىنعان ەكەنسٸڭ, قالىڭ تۆورچەستۆو ورتاسىندا جٷرگەنٸڭ دۇرىس. كٶزدەگەن قىزمەت ورنىڭ بولسا, قىسىلماي ايت, قولدان كەلگەنشە كٶمەكتەسەمٸن, ٷي الۋعا جەردەمدەسەمٸن… سوسىن, بۇدان بىلاي ٶزٸمە دە جيٸ سوعىپ تۇر. وسى, ماعان جۋىسقان ٸنشەكتەرٸمنٸڭ كٶبٸ ەكٸ-ٷش كەزدەسكەننەن كەيٸن جولاماي كەتەدٸ. سوعان قاراعاندا, بٸر «وڭباعان» ادام بولۋىم كەرەك, حە-حە…
مەن ساعات اعانىڭ بۇل ايتقانىن ورىنداي المادىم. بٸراز تولقىپ جٷردٸم دە, قاراعاندىعا اتتانىپ كەتتٸم. جاعدايىمدى مەلٸمدەپ بٸر-ەكٸ رەت حات جازدىم.
ەكٸ-ٷش جىل اۋداندىق, وبلىستىق گازەتتەردە جۇمىس ٸستەپ, الماتىعا قايتا ورالعان سوڭ ٷلكەن قىزمەتتە وتىرعان سەكەڭە سەلەم بەرٸپ شىعۋعا وقتالعانمىن. بٸراق كٷندەلٸكتٸ كٷيبەڭ تٸرلٸكتٸڭ ىعىنان شىعا الماي, ەجەلگٸ «كٷندە ەرتەڭ» ەدەتٸممەن ىڭعايىم بولماپتى. ونىڭ ٷستٸنە ەيگٸلٸ تامىز بٷلٸگٸ باستالىپ, ەل ٸشٸ دٷرلٸگٸپ جاتقان تۇس ەدٸ. سول كٷندەردٸڭ بٸرٸندە ساعات اعانىڭ كەنەتتەن قايتىس بولعانىن ەستٸدٸك.
***
…كٸشكەنە ۇلىم شەشەسٸنٸڭ تۋعان كٷنٸنە قۇشاعىن تولتىرىپ بٶرتەگٷل جيناپ ەكەلٸپتٸ. ٷيدٸڭ ٸشٸن حوش يٸس كەۋلەدٸ. مەن ساعات اعامدى ويلاپ, مۇڭعا باتتىم.
قۇلتٶلەۋ مۇقاش.
1992 جىل.
(سۋرەتتٸ سالعان اۆتور)
دەرەككٶز: "ۇلت" پورتالى
