قىركٷيەكتە بازالىق مٶلشەرلەمە 16,75%-دان 16,25%-عا دەيٸن تٶمەندەدٸ. وسىعان بايلانىستى «بانكتەر ٷشٸن اقشا تارتۋ ارزانداسا, بۇرىنعى نەسيەنٸ جابۋ ٷشٸن جاڭا نەسيە العان دۇرىس پا?» دەگەن سۇراق تۋىندايدى. Qazaq Expert Club ساراپشىسى, قارجىگەر ۆەنەرا جانالينانىڭ پٸكٸرٸنشە, مۇنداي شەشٸم قابىلداۋعا اسىقپاعان جٶن. ۇلتتىق بانك بۇعان دەيٸن ينفلياتسييانىڭ قايتا ٷدەۋ قاۋپٸ ەلٸ دە ساقتالىپ وتىرعاندىقتان, بازالىق مٶلشەرلەمەنٸ ودان ەرٸ تٶمەندەتۋگە مٷمكٸندٸك شەكتەۋلٸ ەكەنٸن ايتقان, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
«ەگەر ينفلياتسييا تٶمەندەۋٸن جالعاستىرىپ, سونىڭ نەتيجەسٸندە اقشا-كرەديت ساياساتىن ودان ەرٸ جۇمسارتۋعا مٷمكٸندٸك تۋسا, 2027 جىلى نەسيەنٸ تيٸمدٸ شارتتارمەن قايتا قارجىلاندىرۋعا جاعداي جاسالۋى مٷمكٸن. الايدا قازٸر مۇنى ناقتى بولجاۋ مٷمكٸن ەمەس», – دەيدٸ ۆەنەرا جانالينا.
ونىڭ ايتۋىنشا, باسقا بانكتٸڭ ۇسىنىسى نەسيەنٸڭ جىلدىق تيٸمدٸ سىياقى مٶلشەرلەمەسٸن (جتسم) جەنە قالعان تٶلەمدەردٸڭ جالپى سوماسىن ەدەۋٸر ازايتقان جاعدايدا عانا نەسيەنٸ قايتا قارجىلاندىرۋ تيٸمدٸ بولادى.
ەسكٸ جەنە جاڭا نەسيەنٸڭ پايىزدىق مٶلشەرلەمەلەرٸ اراسىنداعى ايىرماشىلىق نەبەرٸ بٸرنەشە وندىق پايىزدى نەمەسە بٸر پايىزدىق تارماقتى قۇراسا, ودان تٷسەتٸن پايدا ماردىمسىز بولۋى مٷمكٸن. ال نەسيەلەردٸڭ قۇنى اراسىنداعى ايىرماشىلىق نەعۇرلىم ٷلكەن ەرٸ قارىزدى ٶتەۋ مەرزٸمٸ نەعۇرلىم ۇزاق بولسا, ٷنەمدەۋ مٷمكٸندٸگٸ دە سوعۇرلىم جوعارى بولادى.
«قازٸر بارلىق قارىز الۋشىعا نەسيەسٸن جاپپاي قايتا قارجىلاندىرۋ قاجەت دەپ ايتا المايمىن. ەڭ دۇرىسى – بانكتەردٸڭ ۇسىنىستارىن مەزگٸل-مەزگٸل سالىستىرىپ وتىرۋ. بۇل رەتتە بازالىق مٶلشەرلەمەنٸڭ كەزەكتٸ تٶمەندەۋٸنە عانا ەمەس, جاڭا تۇتىنۋشىلىق نەسيەلەر بويىنشا پايىزدىق مٶلشەرلەمەلەردٸڭ ناقتى قانشالىقتى ازايعانىنا نازار اۋدارۋ كەرەك. ٶيتكەنٸ قازٸر بازالىق مٶلشەرلەمە مەن حالىققا بەرٸلەتٸن بٶلشەك نەسيەلەردٸڭ مٶلشەرلەمەسٸ بٸردەي قارقىنمەن تٶمەندەپ جاتقان جوق. مامىردان تامىزعا دەيٸن بازالىق مٶلشەرلەمە 18%-دان 16,75%-عا دەيٸن, ياعني 1,25 پايىزدىق تارماققا تٶمەندەدٸ. ال حالىققا بەرٸلەتٸن نەسيەلەردٸڭ مٶلشەرلەمەسٸ 21,4%-دان 20,6%-عا دەيٸن عانا ازايدى. بۇل – 0,8 پايىزدىق تارماق. ونىڭ ٷستٸنە ماۋسىمدا كٷرت تٶمەندەگەننەن كەيٸن حالىققا بەرٸلەتٸن نەسيەلەردٸڭ مٶلشەرلەمەسٸ قايتا ٶسە باستادى: 19,5%-دان 20,3%-عا, كەيٸن 20,6%-عا دەيٸن كٶتەرٸلدٸ», – دەيدٸ ساراپشى.
قارجىگەردٸڭ ايتۋىنشا, بازالىق مٶلشەرلەمەنٸڭ تٶمەندەۋٸ حالىققا بەرٸلەتٸن نەسيەلەردٸڭ دە ايتارلىقتاي ارزانداۋىنا ەزٸرگە ەسەر ەتپەۋٸنٸڭ بٸر سەبەبٸ – قارىزدى قايتارماۋ تەۋەكەلٸنٸڭ ساقتالۋى. بانك ٷشٸن نەسيە مٶلشەرلەمەسٸ اقشا تارتۋ قۇنىنا عانا بايلانىستى ەمەس. وعان قارىز الۋشىنىڭ بەرەشەگٸن ۋاقىتىندا ٶتەي الماۋ ىقتيمالدىعى ٷشٸن قوسىلاتىن تەۋەكەل ٷستەمەسٸ دە كٸرەدٸ.
«2026 جىلى حالىققا بەرٸلگەن نەسيەلەر پورتفەلٸنٸڭ ساپاسى بٸرشاما ناشارلادى. جىل باسىندا 90 كٷننەن استام مەرزٸمٸ ٶتكەن حالىق نەسيەلەرٸنٸڭ ٷلەسٸ 4,3% بولعان. مۇنداي قارىزداردىڭ جالپى سوماسى 1,072 ترلن تەڭگەنٸ قۇرادى. ال 1 شٸلدەگە قاراي ولاردىڭ ٷلەسٸ 4,8%-عا, كٶلەمٸ شامامەن 1,2 ترلن تەڭگەگە جەتتٸ. مامىردا 90 كٷننەن استام مەرزٸمٸ ٶتكەن پروبلەمالىق نەسيەلەردٸڭ (NPL90+) ٷلەسٸ 4,9%-عا دەيٸن ٶستٸ. بۇعان قوسا, بٸرٸنشٸ جارتىجىلدىقتا تٶلەم مەرزٸمٸ 30 كٷنگە دەيٸن كەشٸكتٸرٸلگەن نەسيەلەر دە كٶبەيدٸ. بۇل – نەسيە پورتفەلٸنٸڭ ساپاسى ناشارلاۋى مٷمكٸن ەكەنٸن الدىن الا كٶرسەتەتٸن ماڭىزدى بەلگٸ.
سوڭعى ايلاردا جاعداي بٸرشاما جاقساردى. 1 قىركٷيەكتەگٸ جاعداي بويىنشا حالىق نەسيەلەرٸ اراسىنداعى 90 كٷننەن استام مەرزٸمٸ ٶتكەن بەرەشەكتٸڭ ٷلەسٸ 4,6%-عا دەيٸن تٶمەندەدٸ. دەگەنمەن اقشالاي ەسەپتەگەندە پروبلەمالىق بەرەشەك ەلٸ دە شامامەن 1,2 ترلن تەڭگەنٸ قۇرايدى. بۇل جىل باسىنداعى كٶرسەتكٸشتەن جوعارى», – دەپ تٷسٸندٸردٸ ۆەنەرا جانالينا.
بازالىق مٶلشەرلەمەنٸڭ تٶمەندەۋٸ قارىز الۋشىعا ۇسىنىلاتىن نەسيە مٶلشەرلەمەسٸنٸڭ دە دەل سونداي دەڭگەيدە ارزانداۋىنا ٷنەمٸ الىپ كەلە بەرمەيدٸ. ساراپشىنىڭ تٷسٸندٸرۋٸنشە, ەگەر بەلگٸلٸ بٸر ساناتتاعى قارىز الۋشىلاردىڭ نەسيەنٸ قايتارا الماۋ ىقتيمالدىعى جوعارى دەپ باعالانسا, بانك جاڭا نەسيەنٸڭ مٶلشەرلەمەسٸنە قوسىمشا تەۋەكەل ٷستەمەسٸن قوسادى.
بۇل ەسٸرەسە كەپٸلسٸز تۇتىنۋشىلىق نەسيەلەرگە قاتىستى. قارىز الۋشى تٶلەم جاساۋدى توقتاتسا, بانك شىعىنىنىڭ بٸر بٶلٸگٸن ٶتەۋگە مٷمكٸندٸك بەرەتٸن كەپٸل مٷلكٸ بولمايدى. سوندىقتان مۇنداي نەسيەلەر بويىنشا مٶلشەرلەمەلەر نەسيە تەۋەكەلٸنە كٶبٸرەك تەۋەلدٸ.
ۆەنەرا جانالينا بازالىق مٶلشەرلەمەنٸڭ تٶمەندەۋٸ حالىققا بەرٸلەتٸن نەسيەلەردٸڭ ارزانداۋىنا ەزٸرگە ايتارلىقتاي ەسەر ەتپەۋٸن وسى جاعدايمەن بايلانىستىرادى.
«بۇدان بىلاي نەسيەلەردٸڭ ارزانداۋى ۇلتتىق بانكتٸڭ شەشٸمدەرٸنە عانا بايلانىستى بولمايدى. ينفلياتسييانىڭ تٶمەندەۋٸ, بانكتەردٸڭ اقشا تارتۋ قۇنى جەنە نەسيە تەۋەكەلدەرٸنٸڭ ازايۋى دا ماڭىزدى رٶل اتقارادى. ەگەر نەسيە پورتفەلٸنٸڭ ساپاسى تۇراقتانىپ, تٶلەمدٸ كەشٸكتٸرۋدٸڭ العاشقى بەلگٸلەرٸ تۇراقتى تٷردە ازايا باستاسا, بانكتەر تەۋەكەل ٷستەمەسٸن تٶمەندەتۋگە كٶبٸرەك مٷمكٸندٸك الادى. سونىڭ نەتيجەسٸندە قارىز الۋشىلارعا ۇسىنىلاتىن نەسيە مٶلشەرلەمەلەرٸ دە تٶمەندەۋٸ مٷمكٸن», – دەيدٸ قارجىگەر.
