قارجى نارىعىن رەتتەۋ جەنە دامىتۋ اگەنتتٸگٸ (قنردا) "بانك شوتتارىنداعى قالدىق قاراجاتتارعا پايىزدىق سىياقى تاعايىنداۋعا سالىنعان تىيىمنىڭ كٷشٸن جويۋعا قارسى ەمەس". بۇل تۋرالى اگەنتتٸك باسشىسى مەدينا ەبٸلقاسىموۆا الماتىدا ٶتٸپ جاتقان k25 فورۋمىنان تىس دەلٸزدە جۋرناليستەرگە بەرگەن سۇقباتىندا ايتتى. ول ۆيتسە-پرەمەر سەرٸك جۇمانعاريننٸڭ بۇل رەتتەگٸ ۇسىنىسىن قولدايتىنىن جەتكٸزدٸ, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
ايتا كەتسەك, كٷنٸ كەشە ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترٸ سەرٸك جۇمانعاريننٸڭ Bloomberg باسىلىمىندا سۇقباتى جارييالاندى. وندا ۆيتسە-پرەمەر قازاقستاندا بانكتەردٸڭ اعىمداعى شوتتاعى اقشاعا سىياقى تٶلەۋگە رۇقسات بەرۋ مەسەلەسٸ قارالۋى مٷمكٸن ەكەنٸن ايتقان. بۇل تىيىم ەلٸمٸزدە 2019 جىلدان بەرٸ قولدانىلىپ كەلەدٸ. Bloomberg كەلتٸرگەن دەرەككە سٷيەنسەك, قازٸر قازاقستاندا كومپانييالاردىڭ اعىمداعى شوتتارىندا 6,11 ترلن تەڭگە, ال حالىقتىڭ شوتىندا 3,49 ترلن تەڭگە قوردالانعان.
"بۇل جايت (شوتتارداعى اقشاعا سىياقى ەسەپتەۋگە تىيىم سالۋدىڭ كٷشٸن جويۋ تۋرالى) پىسىقتالىپ جاتىر. تىيىم 2019 جىلى ازاماتتىق كودەكس شەڭبەرٸندە ەنگٸزٸلدٸ. بۇل شەشٸمدٸ قابىلداۋعا ەرتٷرلٸ سەبەپ بولدى. اعىمداعى شوتتارعا سىياقى ەسەپتەۋگە تىيىم سالۋدىڭ كٷشٸن جويۋ باستاماسىنىڭ وڭ جەنە تەرٸس تۇستارى دا بار. ەڭ باستىسى, ەگەر شەشٸم قابىلدانسا (تىيىمنىڭ كٷشٸ جويىلسا), اعىمداعى شوتتار بويىنشا سىياقى مٶلشەرلەمەلەرٸ دەپوزيتتەردەگٸدەي بولادى دەۋگە بولمايدى. 2018 جىلى اعىمداعى شوتتار بويىنشا پايىزدار ەسەپتەلگەندە ول دەپوزيتتەرگە قاراعاندا بٸرنەشە ەسە تٶمەن بولعان. شامامەن 1-3% اينالىسىندا", - دەدٸ مەدينا ەبٸلقاسىموۆا.
قنردا بۇل باستامانىڭ وسال تۇستارىنىڭ بٸرٸ رەتٸندە بانكتەردٸڭ تۇراقتى قورلاندىرۋ بازاسىنىڭ تٶمەندەۋٸ ىقتيمال دەپ سانايدى.
"رەتتەۋشٸ ورگان رەتٸندە بٸز بانكتەردە تۇراقتى قورلاندىرۋ بازاسى بولعانىن قالايمىز. ول نەعۇرلىم تۇراقتى بولسا, سوعۇرلىم جاقسى. ەگەر قاراجات مەرزٸمدٸ, جيناقتاۋشى دەپوزيتتەردە ساقتالسا, بۇعان قول جەتكٸزۋگە بولادى. قورلاندىرۋ بازاسى نەعۇرلىم ۇزاق مەرزٸمدٸ بولسا, بانكتەر سوعۇرلىم ۇزاق مەرزٸمدٸ كرەديتتەر بەرە الادى", - دەيدٸ ول.
سونىمەن قاتار اگەنتتٸك اتالعان باستامانى قولدانىسقا ەنگٸزۋدٸڭ تاعى بٸر تەۋەكەلٸ رەتٸندە اعىمداعى شوتتار بويىنشا سىياقى مٶلشەرلەمەسٸن ەسەپتەۋدە بانكتەردەگٸ قورلاندىرۋدىڭ ورتاشا قۇنىنىڭ ارتۋ ىقتيمالدىلىعىن اتاپ كٶرسەتەدٸ.
"بۇل شىعىندار (اعىمداعى شوتتارداعى اقشاعا سىياقى مٶلشەرلەمەسٸن تاعايىنداۋ بويىنشا) قارىز الۋشىلارعا قايتا ارتىلادى دەگەن الاڭداۋشىلىق بار. بۇل كورپوراتيۆتٸك نەسيەلەر, سول سەكٸلدٸ تۇتىنۋشىلىق نەسيەلەر بويىنشا دا ستاۆكالاردىڭ ٶسۋٸنە ەكەلٸپ سوعۋى مٷمكٸن. سوندىقتان بۇل ارادا بەلگٸلٸ بٸر تەپە-تەڭدٸكتٸ ساقتاۋ قاجەت. جالپى, رەتتەۋشٸ ورگان رەتٸندە بٸز اعىمداعى شوتتارعا سىياقى مٶلشەرلەمەسٸن ەسەپتەۋگە سالىنعان تىيىمنىڭ كٷشٸن جويۋعا قارسى ەمەسپٸز. بٸراق بۇل مەسەلە ۇلتتىق بانكپەن زەرتتەلۋدە جەنە بولاشاقتا قانداي دا بٸر شەشٸم قابىلداناتىن بولادى", - دەپ ەسەپتەيدٸ مەدينا ەبٸلقاسىموۆا.
سونداي-اق, ول "رەتتەۋشٸ ورگان اعىمداعى شوتتار سىياقى مٶلشەرلەمەسٸن شەكتەۋدٸ جوسپارلاپ وتىر ما, جوق پا" دەگەن سۇراققا دا جاۋاپ بەرە كەتتٸ.
"مەنٸڭ ويىمشا, بٸز ونداي شوتتار بويىنشا پايىزداردى رەتتەپ جاتپايمىز", - دەپ سٶزٸن تٷيٸندەدٸ مەدينا ەبٸلقاسىموۆا.
مەملەكەتتٸك كٸرٸستەر ورگاندارىنىڭ دەرەگٸ بويىنشا, قازاقستاندا تٸركەلگەن 426 642 زاڭدى تۇلعانىڭ 1 294 610 بانكتٸك شوتى بار.
