ەيەل زاتىنىڭ ماڭدايىنا - وتاناسى دەگەن بەينەتٸ مەن بەرەكەسٸ مول ىرىزدىقتى جازىپ قويعان سىڭايلى, ەۋ باستان. بٸراق, تەك وت باسى, وشاق قاسىلىق ول جانداردىڭ بارلىعىنا ەنشٸ ەمەستەي. سولاردىڭ بٸرٸ - گٷلشات ماراتقىزى وجاروۆا. گٷلشات حانىم الماتى وبلىسى, سارقان اۋدانى, قارابٶگەت اۋىلدىق وكرۋگٸنٸڭ ەكٸمٸ قىزمەتٸندە سوڭعى بٸراز جىل جەمٸستٸ ەڭبەك ەتٸپ كەلەدٸ. «ەكٸم بولساڭ, حالقىڭا جاقىن بول» دەگەن قاعيدا جايىندا ول كٸسٸمەن ەڭگٸمە ٶربٸتتٸك.
– گٷلشات ماراتقىزى, جالپى اۋىل ەكٸمٸ بولۋ, سونىڭ ٸشٸندە ەيەل ادامنىڭ وسى جٷكتٸ كٶتەرٸپ جٷرۋٸنە ەل-جۇرتتىڭ كٶزقاراسى قانداي?
– جاسىراتىنى جوق, بٸراز ادام بەتٸمە دە ايتتى. «بايتال شاۋىپ, بەيگە الماس» دەگەن سيياقتى كەكەسٸندٸ ويىن جاسىرمادى. ەگەر بٸلەگٸن سىبانىپ «سەن تۇر, مەن اتامىن» دەگەن ازاماتتار سايلاۋعا شىعىپ جاتسا, قىز بالا ەكەنٸمدٸ تانىتىپ, جول بەرەر ەدٸم. اۋىل جۇرتىنىڭ كٶپشٸلٸگٸ مەنٸ قولدادى. مٷمكٸن مەنٸڭ شىققان وتباسىمنىڭ سالماعى دا بولعان شىعار. ولاي دەيتٸنٸم كٶرگەنٸ بار, ٶنەگەلٸ شاڭىراقتان تەربيە الدىم. ەكەم مارات وجاروۆ ۇزاق جىل كەڭشاردىڭ باس بۋحگالتەرٸ بولدى. كەيٸن وداق ىدىراعان سوڭ, ٸرگەلٸ شارۋا قوجالىعىن قۇرىپ, ونداعان ادامعا جۇمىس تاۋىپ بەردٸ. قازٸر دە باۋىرلارىم سول ەكەمٸزدٸڭ ٸسٸن جالعاستىرىپ ۇقساتىمدى ەڭبەك ەتٸپ جاتىر.
– اۋىل ەكٸمٸ بولسىن, باسقا دا بيلٸك كٸسٸسٸ بولسىن ەل اراسىندا ونشا سٷيكٸمگە يە بولمايتىنى نەلٸكتەن دەپ ويلايسىز?
– كٶرەالماۋىشىلق دەگەن بٸر قاسٸرەت بار... نە قىلساڭ دا ار جاعىنان بٸر سۇمدىقتى توسىپ وتىرادى. سەبەبٸ, ەركٸم ٶزٸنٸڭ قارا باسى ٷشٸن عانا قام جاساۋى كەرەك دەگەن جامان پيعىل ٶرٸس العان. «كٸمدٸ جارىلقايىن دەپ جٷر دەيسٸڭ!» دەگەندەي جەككٶرٸنٸشتٸ تالاي بايقادىم. مٷمكٸن ونداي ويدى تۋعىزۋعا كەزٸندە دەيەكتٸ سەبەپتەر دە بولعان شىعار. بٸراق بارلىعىن بٸر ٷلگٸمەن پٸشۋگە بولماس. اۋىل جۇرتىنىڭ قالىڭ بٶلٸگٸ قازٸرگٸ زامان تالابىنا ساي وي-قۇلىقتارىن ٶزگەرتٸپ كەلەدٸ. ماسىلدىق پسيحولوگييادان ارىلا باستادى. كەيٸنگٸ كەزدە قۇرىلعان قوعامدىق كەڭەستٸڭ دە جاعىمدى ەسەرٸ بايقالادى. تۇرعىنداردىڭ بەلسەندٸلٸگٸ كٶتەرٸلٸپ, ەلەۋمەتتٸك مەسەلەلەردٸ شەشۋگە ات سالىسۋدا. توقىراۋ جىلدارىنان سوڭ ٶزٸمەن-ٶزٸ بولىپ, «جٷگەنسٸز» كەتكەن جۇرتتىڭ سانا-سەزٸمٸ قاتتى ٶزگەرٸسكە ۇشىراعانى راس. وعان كٸنەلٸ ەرينە بيلٸك سالاسى دا بولۋى مٷمكٸن. «باقپاساڭ مال كەتەدٸ, قاراماساڭ قاتىن كەتەدٸ» دەگەن عوي حالقىمىز. اتا-سالت بوپ, ودان ٶمٸر عۇرپى بولىپ قالىپتاسقان تالاي قاسيەتتەرٸمٸزدەن ايىرىلىپ قالا جازدادىق. ەلٸ دە جەر سيپاپ قالمايتىندار حاراكەتتەر جاساۋ بٸزدٸڭ ياعني بيلٸكتٸڭ موينىنداعى ٸس.
– ٶزٸن-ٶزٸ باسقارۋ جٷيەسٸ ەندٸرٸلٸپ جاتقان كٶرٸنەدٸ. وسى ورايداعى پايىمىڭىزدى ايتا وتىرساڭىز.
– بٷگٸنگٸ تاڭدا اۋىل ەكٸمٸنٸڭ موينىنا 67 فۋنكتسييا ارتىلعان. ونى ورىنداۋ ٷشٸن بەس شتاتتىق بٸرلٸك بٶلٸنگەن. ٸشكە سىيمايتىن نەرسەلەر دە بار. مىسالى «تٶتەنشە جاعداي» بويىنشا اتقارىلاتىن شۇعىل شارالار جەرگٸلٸكتٸ جەرگە جٷكتەلگەن. بٸزدٸڭ قولىمىزدا ارنايى تەحنيكا مەن كيٸم-كەشەك, قۇرال-سايماندار ساقاداي-ساي بولىپ تۇرسا ەڭگٸمە كٶتەرٸپ قاجەتٸ قانشا. ەرٸكتٸ توپ قۇرۋدىڭ ٶزٸ بٸر ماشاقات. شارۋا قوجالىقتارىنىڭ جۇمىسشىلارى ناۋقان كەزٸندە ۋزاقتى كٷن ەگٸستٸك باسىندا. اۋىلدا بالا-شاعا مەن ٷلكەندەر عانا قالادى. جامان ايتپاي, جاقسى جوق, اياق-استى ٶرت شىعىپ جاتسا, ٶزٸمٸز ونىڭ الدىن الۋىمىز كەرەك. بۇل تٷسٸنٸكتٸ. لاۋلاعان وتتى شەلەكپەن سۋ شاشىپ, نەمەسە ەتەكپەن جەلپٸپ سٶندٸرە الماسىمىز ايان عوي. وسى ورايدا, كەڭەس كەزٸندە «تۇتىنۋشىلار كووپەراتيۆٸ» جەكە ٶڭٸر رەتٸندە قىزمەت كٶرسەتكەن سارقان اۋدانىنىڭ تەڭ جارتىسىن قۇرايتىن جەتٸ-سەگٸز ەلدٸ مەكەنگە بٸر «تٶتەنشە جاعداي» پۋنكتٸن اشسا تالاي جەڭٸلدٸك بولار ما ەدٸ...
– «الدىڭىزعا اس قويدى, ەكٸ قولدى بوس قويدى» دەمەكشٸ, بٸراز سالىق تٷرٸنە يە بولىپسىزدار. اۋىلدىڭ ەلەۋمەتتٸك مەسەلەلەرٸن شەشۋگە قانشالىقتى قاۋقارلىسىزدار?
– جەر, مٷلٸك, كٶلٸك سيياقتى سالىق تٷرلەرٸ عوي... ودان تٷسكەن تيىن-تەبەنگە سونشالىقتى ٷمٸت ارتۋعابولمايدى.باسقاداي دا قارجى كٶزدەرٸن ٸزدەستٸرۋ كٶزدەلگەن. ايىپپۇل سالۋ, عيماراتتاردى جالعا بەرۋ, جارناما ت.ت. كٷرە جولدان شالعاي بٸزدٸڭ اۋىلدىڭ جاعدايىندا: ازىن-اۋلاق ايىپپۇل بولماسا, عيماراتتى جالعا بەرٸپ نەمەسە جارقىلداتىپ جارناما جاساعاننان جارىلقانار تٷرٸمٸز جوق سيياقتى. ەزٸرشە سٷيەنگەلٸ وتىرعانىمىز دەمەۋشٸلٸك. «تۋعان جەرگە تۋىڭدى تٸك» دەپ ٷندەۋ تاستاۋ دا ويىمىزدا بار. ٶزٸن-ٶزٸ باسقارۋ جٷيەسٸ تاعى بٸر «رەفورماعا» دۋشار بولماي, وسى بەتٸمەن دامي بەرسە – كەلەشەكتە ٶز قولى ٶز اۋزىنا جەتەتٸن ەل بولارىمىزعا سەنٸمدٸمٸن. مەنٸڭ ويىمشا: اۋىل ەكٸمدەرٸ جوعارىنىڭ ٷكٸمٸن عانا ورىندايتىن قولبالا ەمەس, شىنايى بيلٸك يەسٸنە اينالۋى تيٸس.
ەڭگٸمەلەسكەن زامان تٶلەۋوۆ,
الماتى وبلىسى, سارقان اۋدانى, قارابٶگەت اۋىلى
