انتيبيوتيك نەگە ەسەر ەتپەي قالادى? قازاقستانداعى جاعداي قانداي?

انتيبيوتيك نەگە ەسەر ەتپەي قالادى? قازاقستانداعى جاعداي قانداي?
جي: dalanews

18-24 قاراشا ارالىعىندا دٷنيەجٷزٸلٸك ميكروبقا قارسى پرەپاراتتارعا تٶزٸمدٸلٸك تۋرالى حاباردارلىقتى ارتتىرۋ اپتالىعى ٶتەدٸ. بۇل مەسەلە قازاقستان ٷشٸن دە ٶزەكتٸ. ۇلتتىق قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ ورتالىعىنىڭ مەلٸمەتٸنشە, ەلدە انتيبيوتيكتەردٸڭ Access توبىنا جاتاتىن پرەپاراتتاردىڭ ٷلەسٸ 38,3% قۇرايدى. ال دٷنيەجٷزٸلٸك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى 2030 جىلعا قاراي بۇل كٶرسەتكٸشتٸ كەمٸندە 70%-عا جەتكٸزۋدٸ كٶزدەيدٸ. انتيبيوتيكتەر نەگە ەسەر ەتپەي قالادى, ولاردى قابىلداۋدا قانداي قاتەلٸكتەر جيٸ كەزدەسەدٸ جەنە قازاقستانداعى جاعداي قانداي? وسى سۇراقتارعا دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى Qazaq Expert Club ساراپشىسى گٷلنافيس جٷسٸپاليەۆا جاۋاپ بەردٸ, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.

قازاقستانداعى جاعداي قانداي?

ساراپشىنىڭ ايتۋىنشا, قازاقستاندا ميكروبقا قارسى پرەپاراتتارعا تٶزٸمدٸلٸكتٸ باقىلاۋ جٷيەسٸ قالىپتاسىپ كەلەدٸ. بۇل باعىتتا ۇلتتىق قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ ورتالىعى مەن مەديتسينالىق ۇيىمداردىڭ زەرتحانالارى جۇمىس ٸستەيدٸ.

مامانداردىڭ ەرەكشە نازارىندا مەتيتسيللينگە تٶزٸمدٸ التىن تٷستٸ ستافيلوكوكك (MRSA) جەنە كەڭ سپەكترلٸ بەتا-لاكتامازا ٶندٸرەتٸن E. coli باكتەرييالارى بار. مۇنداي ميكروورگانيزمدەر ينفەكتسييانى ەمدەۋدە تيٸمدٸ انتيبيوتيك تاڭداۋدى قيىنداتادى.

«ۇلتتىق قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ ورتالىعىنىڭ زەرتحانالىق ماتەريالدارىندا زەر ٷلگٸلەرٸنەن بٶلٸنگەن E. coli باكتەريياسىنىڭ تسيپروفلوكساتسينگە تٶزٸمدٸلٸگٸ 86%, تسەفترياكسونعا – 85%, تسەفەپيمگە – 84%, فوسفوميتسينگە – 80% ەكەنٸ كٶرسەتٸلگەن. زەرتتەلگەن Acinetobacter baumannii ٷلگٸلەرٸندە دە بٸرنەشە دەرٸگە تٶزٸمدٸلٸك انىقتالعان. الايدا بۇل كٶرسەتكٸشتەر زەرتتەلگەن زەرتحانالىق ٷلگٸلەرگە قاتىستى. ولاردى قازاقستان حالقى اراسىندا انتيبيوتيككە تٶزٸمدٸلٸكتٸڭ جالپى تارالۋ دەڭگەيٸ دەپ تٷسٸنۋگە بولمايدى», – دەيدٸ گٷلنافيس جٷسٸپاليەۆا.

تاعى بٸر ماڭىزدى كٶرسەتكٸش – انتيبيوتيكتەردٸڭ قانداي توپتارى جيٸ قولدانىلاتىنى. ۇلتتىق قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ ورتالىعىنىڭ دەرەگٸنە سەيكەس, قازاقستاندا Access توبىنىڭ ٷلەسٸ 38,3% قۇرايدى. ساراپشى كەلتٸرگەن مەلٸمەت بويىنشا, ەڭ كٶپ قولدانىلاتىن ون انتيبيوتيكتٸڭ جەتەۋٸ Watch توبىنا جاتادى.

ددسۇ انتيبيوتيكتەردٸ AWaRe جٷيەسٸ بويىنشا ٷش توپقا بٶلەدٸ:

  • Access – كەڭ تارالعان باكتەرييالىق ينفەكتسييالاردى ەمدەۋدە بٸرٸنشٸ نەمەسە ەكٸنشٸ تاڭداۋدا قولدانىلاتىن انتيبيوتيكتەر;
  • Watch – تٶزٸمدٸلٸكتٸڭ قالىپتاسۋ قاۋپٸ جوعارى بولعاندىقتان, قولدانىلۋىنا ەرەكشە باقىلاۋ قاجەت پرەپاراتتار;
  • Reserve – باسقا انتيبيوتيكتەر ەسەر ەتپەگەن جاعدايدا كەيبٸر اۋىر ينفەكتسييالاردى ەمدەۋگە ارنالعان پرەپاراتتار.

«Watch نەمەسە Reserve توبىنداعى انتيبيوتيكتەردەن تولىق باس تارتۋ كەرەك دەگەن سٶز ەمەس. ولار كلينيكالىق تەجٸريبەدە قاجەت. بٸراق پرەپاراتتى تاڭداۋ دياگنوزعا, كلينيكالىق ۇسىنىمدارعا جەنە دياگنوستيكالىق زەرتتەۋلەردٸڭ نەتيجەلەرٸنە سەيكەس بولۋى تيٸس. ستاتيستيكا دەرٸگەرلەر مەن مەديتسينالىق ۇيىمداردىڭ باسشىلارىنا شەشٸم قابىلداۋعا كٶمەكتەسۋٸ كەرەك, تەك ەسەپ ٷشٸن جينالاتىن دەرەك بولىپ قالماۋى قاجەت», – دەيدٸ ساراپشى.

انتيبيوتيككە كٸم تٶزٸمدٸ بولادى?

«اعزا انتيبيوتيككە ٷيرەنٸپ كەتەدٸ» دەگەن تٷسٸنٸك دۇرىس ەمەس. دەرٸگەردٸڭ ايتۋىنشا, انتيبيوتيككە تٶزٸمدٸلٸك ادام اعزاسىندا ەمەس, باكتەرييالاردا قالىپتاسادى. باكتەرييالار پرەپاراتتىڭ ەسەرٸنەن تٸرٸ قالۋعا مٷمكٸندٸك بەرەتٸن ٶزگەرٸستەرگە يە بولىپ, تٶزٸمدٸلٸك گەندەرٸن بٸر-بٸرٸنە بەرە الادى.

سونىڭ سالدارىنان بۇرىن بەلگٸلٸ بٸر ينفەكتسييانى تيٸمدٸ ەمدەگەن انتيبيوتيك باكتەريياعا ەسەر ەتپەۋٸ مٷمكٸن. ادام انتيبيوتيكتەردٸ ٶمٸرٸندە سيرەك قابىلداعان بولسا دا, تٶزٸمدٸ باكتەرييا جۇقتىرۋى ىقتيمال.

تٶزٸمدٸ ميكروورگانيزمدەر ادامدار اراسىندا, مەديتسينالىق ۇيىمداردا, ازىق-تٷلٸك تٸزبەگٸ ارقىلى جەنە قورشاعان ورتادا تارالۋى مٷمكٸن. ەسٸرەسە وپەراتسييادان كەيٸنگٸ ناۋقاستار, اۋىر سوزىلمالى اۋرۋلارى بار ادامدار, يممۋنيتەتٸ ەلسٸرەگەندەر جەنە ستاتسيوناردا ۇزاق ەم قابىلدايتىن پاتسيەنتتەر قاۋٸپ توبىنا جاتادى. دەگەنمەن تٶزٸمدٸ باكتەرييالار اۋرۋحانادان تىس جەردە دە كەزدەسۋٸ مٷمكٸن.

«ەگەر باستاپقىدا تاعايىندالعان انتيبيوتيك ەسەر ەتپەسە, دەرٸگەر دياگنوزدى قايتا قاراپ, ناۋقاستىڭ جاعدايىنىڭ اۋىرلىعىن باعالاپ, ەرٸ قارايعى ەمدەۋ تاكتيكاسىن انىقتاۋى كەرەك. قاجەت بولعان جاعدايدا ميكروبيولوگييالىق زەرتتەۋ جٷرگٸزٸلٸپ, باكتەرييانىڭ انتيبيوتيكتەرگە سەزٸمتالدىعى انىقتالادى. جاعدايعا قاراي پرەپاراتتى اۋىستىرۋ, ەمدەۋ سحەماسىن ٶزگەرتۋ نەمەسە ناۋقاستى اۋرۋحاناعا جاتقىزۋ قاجەت بولۋى مٷمكٸن», – دەيدٸ جٷسٸپاليەۆا.

اۋىر ينفەكتسييا كەزٸندە انتيبيوتيككە تٶزٸمدٸلٸك ەمدەۋ مەرزٸمٸن ۇزارتۋى, اسقىنۋ قاۋپٸن ارتتىرۋى جەنە دەنساۋلىق ساقتاۋ جٷيەسٸنە تٷسەتٸن شىعىندى كٶبەيتۋٸ مٷمكٸن. بٸراق بۇل ينفەكتسييا مٸندەتتٸ تٷردە ەمدەلمەيدٸ دەگەن سٶز ەمەس. ەمدەۋ مٷمكٸندٸگٸ ينفەكتسييا قوزدىرعىشىنا, ونىڭ ورنالاسۋىنا, ناۋقاستىڭ جاعدايىنا جەنە قولجەتٸمدٸ پرەپاراتتارعا بايلانىستى.

انتيبيوتيك قانداي جاعدايدا قاجەت?

گٷلنافيس جٷسٸپاليەۆانىڭ ايتۋىنشا, جيٸ كەزدەسەتٸن قاتەلٸكتٸڭ بٸرٸ – اۋرۋدىڭ سەبەبٸن انىقتاماي انتيبيوتيك قابىلداۋدى باستاۋ. تاعى بٸر كەڭ تارالعان تٷسٸنٸك – انتيبيوتيك نەعۇرلىم كٷشتٸ بولسا, ادام سوعۇرلىم تەز جازىلادى دەگەن سەنٸم.

«ۆيرۋستىق تۇماۋ نەمەسە سۋىق تييۋ كەزٸندە انتيبيوتيكتٸ الدىن الا قابىلداۋ اسقىنۋدىڭ الدىن المايدى. ول ۆيرۋستارعا ەسەر ەتپەيدٸ جەنە باكتەرييالىق ينفەكتسييالاردان قورعايتىن يممۋنيتەت قالىپتاستىرمايدى. ال انتيبيوتيكتٸ قاجەتسٸز قولدانۋ جاعىمسىز رەاكتسييالارعا ەكەلٸپ, تٶزٸمدٸ باكتەرييالاردىڭ تارالۋىنا ىقپال ەتۋٸ مٷمكٸن», – دەيدٸ دەرٸگەر.

بۇل تىنىس الۋ جولدارىنىڭ اۋرۋلارى كەزٸندە انتيبيوتيك مٷلدە قاجەت ەمەس دەگەندٸ بٸلدٸرمەيدٸ. مىسالى, باكتەرييالىق پنەۆمونييا, سترەپتوكوكك ينفەكتسيياسىنان تۋىنداعان تاماق اۋرۋى جەنە كەيبٸر باكتەريالدى سينۋسيت جاعدايلارىندا انتيبيوتيك قولدانىلادى.

كەيدە ۆيرۋستىق ينفەكتسييادان كەيٸن ەكٸنشٸ باكتەرييالىق ينفەكتسييا دامۋى مٷمكٸن. مۇنداي جاعدايدا ادامنىڭ جاعدايى باستاپقىدا جاقسارىپ, كەيٸن قايتا ناشارلايدى. بۇل كەزدە دەرٸگەرگە قايتا قارالۋ قاجەت.

دەرٸگەر قوسىمشا تەكسەرۋ قاجەت ەكەنٸن قالاي انىقتايدى? ول اۋرۋدىڭ قانشا ۋاقىتقا سوزىلعانىن, ناۋقاستىڭ جاعدايىنىڭ ٶزگەرۋٸن, تەكسەرۋ نەتيجەلەرٸن, دەنە تەمپەراتۋراسىن, تىنىس الۋ جيٸلٸگٸن, قانداعى وتتەگٸ دەڭگەيٸن, قاتار جٷرەتٸن اۋرۋلار مەن قاۋٸپ فاكتورلارىن باعالايدى.

ەنتٸگۋ, قانداعى وتتەگٸ دەڭگەيٸنٸڭ تٶمەندەۋٸ, كەۋدە تۇسىنىڭ اۋىرۋى, ٶكپەنٸ تىڭداعاندا ٶزگەرٸستەردٸڭ بايقالۋى نەمەسە ادامنىڭ جاعدايىنىڭ كٷرت ناشارلاۋى ەرەكشە نازار اۋدارۋدى قاجەت ەتەدٸ.

«دەنە قىزۋىنىڭ جوعارى بولۋى, قاقىرىقتىڭ نەمەسە مۇرىننان بٶلٸنەتٸن سۇيىقتىقتىڭ تٷسٸ ٶزدٸگٸنەن اۋرۋدىڭ باكتەرييالىق ەكەنٸن دەلەلدەمەيدٸ. جاعدايعا قاراي دەرٸگەر جالپى قان تالداۋىن, س-رەاكتيۆتٸ اقۋىزدى, سترەپتوكوكك ينفەكتسيياسىنا ەكسپرەسس-تەست, ۆيرۋستارعا زەرتتەۋ, كەۋدە قۋىسىنىڭ رەنتگەنوگرافيياسىن نەمەسە ميكروبيولوگييالىق زەرتتەۋ تاعايىنداۋى مٷمكٸن. بٸراق اسقىنباعان ۆيرۋستىق ينفەكتسييانىڭ تيپتٸك بەلگٸلەرٸ بولسا, قوسىمشا تالداۋ قاجەت بولماۋى مٷمكٸن», – دەيدٸ ساراپشى.

انتيبيوتيكتٸ قاجەتسٸز قابىلداۋ قانداي زييان كەلتٸرۋٸ مٷمكٸن?

انتيبيوتيكتٸ ورىنسىز قولدانۋدىڭ قاۋپٸ تەك باكتەرييالاردىڭ تٶزٸمدٸلٸگٸمەن شەكتەلمەيدٸ. دەرٸگەردٸڭ ايتۋىنشا, قىسقا مەرزٸمدٸ ەمنٸڭ ٶزٸندە جٷرەك اينۋ, ٸش ٶتۋ, ٸشتٸڭ اۋىرۋى, تەرٸ بٶرتپەسٸ نەمەسە ساڭىراۋقۇلاق ينفەكتسيياسى سيياقتى جاعىمسىز ەسەرلەر بولۋى مٷمكٸن. مۇنداي رەاكتسييالاردىڭ ىقتيمالدىعى پرەپاراتقا, دوزاسىنا, ادامنىڭ جاسىنا جەنە دەنساۋلىق جاعدايىنا بايلانىستى.

«انتيبيوتيك ينفەكتسييانى تۋدىرعان باكتەرييالارعا عانا ەمەس, اعزانىڭ قالىپتى ميكروبيوتاسىنا, سونىڭ ٸشٸندە ٸشەك ميكروفلوراسىنا دا ەسەر ەتۋٸ مٷمكٸن. كەيبٸر ادامداردا ەمنەن كەيٸن ٸشەك ميكروورگانيزمدەرٸنٸڭ قۇرامى مەن ەرتٷرلٸلٸگٸ ٶزگەرٸپ, نەجٸستٸڭ بۇزىلۋى, ٸشتٸڭ كەبۋٸ جەنە جايسىزدىق پايدا بولادى. كٶپ جاعدايدا ميكروبيوتا بٸرتٸندەپ قالپىنا كەلەدٸ, بٸراق بۇل پروتسەسس ەر ادامدا ەرتٷرلٸ», – دەپ تٷسٸندٸرەدٸ جٷسٸپاليەۆا.

انتيبيوتيك قابىلداۋمەن بايلانىستى تاعى بٸر قاۋٸپ – Clostridioides difficile باكتەريياسى تۋعىزاتىن كوليت. كەيبٸر جاعدايدا بۇل اۋرۋ اۋىر ٶتٸپ, ناۋقاستى اۋرۋحاناعا جاتقىزۋدى تالاپ ەتەدٸ. سيرەك جاعدايدا قاۋٸپتٸ اللەرگييالىق نەمەسە تەرٸ رەاكتسييالارى بولۋى مٷمكٸن.

«دەرٸ قابىلداعاننان كەيٸن تىنىس الۋ قيىنداسا, بەت, ەرٸن نەمەسە تٸل ٸسٸنسە, تاماق قىسىلعانداي سەزٸم پايدا بولسا, ادام قاتتى ەلسٸرەسە نەمەسە ەسٸنەن تانسا, دەرەۋ مەديتسينالىق كٶمەك قاجەت. كٶپٸرشٸكتەر پايدا بولاتىن جەنە شىرىشتى قاباتتاردى زاقىمدايتىن كەڭ تارالعان بٶرتپە دە دەرٸگەردٸڭ شۇعىل باعالاۋىن تالاپ ەتەدٸ», – دەپ ەسكەرتەدٸ ساراپشى.

ەر انتيبيوتيك كۋرسىنان كەيٸن پروبيوتيك قابىلداۋ قاجەت پە? گٷلنافيس جٷسٸپاليەۆا پروبيوتيكتەردٸ بارلىق پاتسيەنتكە اۆتوماتتى تٷردە تاعايىنداۋعا بولمايدى دەپ ەسەپتەيدٸ. ولاردىڭ تيٸمدٸلٸگٸ ناقتى شتاممعا, كلينيكالىق جاعدايعا جەنە ادامنىڭ ەرەكشەلٸكتەرٸنە بايلانىستى. پروبيوتيكتەر ايقىن بەلگٸلەر پايدا بولعان جاعدايدا مەديتسينالىق تەكسەرۋدٸ الماستىرمايدى.

«ەگەر انتيبيوتيك شىنىمەن قاجەت بولسا, ەمنٸڭ پايداسى ەدەتتە ىقتيمال قاۋٸپتەردەن جوعارى بولادى. ال پرەپارات نەگٸزسٸز تاعايىندالسا, ادام دەلەلدەنگەن ەمدٸك پايداسىز-اق ونىڭ جاعىمسىز ەسەرلەرٸنە ۇشىراۋى مٷمكٸن», – دەيدٸ دەرٸگەر.

اۋرۋ بەلگٸلەرٸنٸڭ ۇقساس بولۋى ونىڭ سەبەبٸ دە بٸردەي ەكەنٸن بٸلدٸرمەيدٸ. بۇرىن كٶمەكتەسكەن انتيبيوتيك كەلەسٸ ينفەكتسييا كەزٸندە جاراماۋى مٷمكٸن. بۇعان قوسا, ٷيدە قالعان دەرٸ ەمدەۋ كۋرسىنا جەتپەۋٸ نەمەسە ساقتاۋ شارتتارى بۇزىلعان بولۋى ىقتيمال.

«دەرٸنٸڭ دوزاسىن, قابىلداۋ ارالىعىن نەمەسە ەمدەۋ ۇزاقتىعىن ٶز بەتٸنشە ٶزگەرتۋگە بولمايدى. بٸراق انتيبيوتيكتٸ دۇرىس قولدانۋ ەمدەۋ كۋرسىن بارىنشا ۇزارتۋ نەمەسە كلينيكالىق جاعدايعا قاراماستان دەرٸنٸ مٸندەتتٸ تٷردە سوڭعى تابلەتكاسىنا دەيٸن قابىلداۋ دەگەندٸ بٸلدٸرمەيدٸ. ەمدەۋ سحەماسى مەن ۇزاقتىعىن ٶزگەرتۋ قاجەت بولسا, مۇنى دەرٸگەر شەشەدٸ», – دەيدٸ ساراپشى.

بالالاردى ٶز بەتٸنشە انتيبيوتيكپەن ەمدەۋدەن ەرەكشە ساق بولۋ كەرەك. پرەپارات پەن ونىڭ دوزاسى بالانىڭ جاسىنا, سالماعىنا, دياگنوزىنا, اۋرۋدىڭ اۋىرلىعىنا جەنە جەكە ەرەكشەلٸكتەرٸنە بايلانىستى تاڭدالادى.

جٷسٸپاليەۆا اتا-انالار اراسىندا جيٸ كەزدەسەتٸن قاتەلٸكتەردٸڭ قاتارىندا بالانىڭ قىزۋى كٶتەرٸلگەندە نەمەسە جٶتەل پايدا بولعاندا بۇرىنعى ەمدەۋ سحەماسىن قايتالاۋدى, ٷيدە قالعان سۋسپەنزييانى قولدانۋدى, ەرەسەكتەرگە ارنالعان تابلەتكانى بٶلٸپ بەرۋدٸ جەنە باسقا بالاعا تاعايىندالعان انتيبيوتيكتٸ پايدالانۋدى اتاپ ٶتتٸ.

«بۇرىنعى اۋرۋ باكتەرييالىق بولۋى مٷمكٸن, ال قازٸرگٸ ينفەكتسييا ۆيرۋستىق بولۋى ىقتيمال. مۇنداي جاعدايدا انتيبيوتيك تيٸمسٸز بولىپ, جاعىمسىز رەاكتسييالار تۋعىزۋى مٷمكٸن. ۆيرۋستىق ينفەكتسييالاردىڭ كٶپشٸلٸگٸندە بالاعا باقىلاۋ, جەتكٸلٸكتٸ سۇيىقتىق ٸشۋ, سيمپتومداردى جەڭٸلدەتۋ جەنە جالپى جاعدايىن قاداعالاۋ قاجەت. انتيبيوتيك ەمەس», – دەيدٸ دەرٸگەر.

اقش-تىڭ اۋرۋلاردى باقىلاۋ جەنە الدىن الۋ ورتالىعىنىڭ (CDC) دەرەگٸنە سەيكەس, انتيبيوتيكتەردٸڭ جاعىمسىز ەسەرلەرٸ بالالاردىڭ دەرٸ-دەرمەككە بايلانىستى شۇعىل مەديتسينالىق كٶمەككە جٷگٸنۋٸنٸڭ جيٸ كەزدەسەتٸن سەبەپتەرٸنٸڭ بٸرٸ.

ەگەر بالانىڭ تىنىس الۋى قيىنداسا, قاتتى ەلسٸزدٸك بايقالسا, سۋسىزدانۋ بەلگٸلەرٸ پايدا بولسا, قۇرىسۋ بولسا نەمەسە جاعدايى كٷرت ناشارلاسا, دەرەۋ مەديتسينالىق كٶمەككە جٷگٸنۋ قاجەت.

«انتيبيوتيكتەن قورقۋدىڭ قاجەتٸ جوق, ەگەر ول شىنىمەن قاجەت بولسا. باكتەرييالىق ينفەكتسييا كەزٸندە دۇرىس تاڭدالعان ەم ٶمٸردٸ ساقتاپ قالۋى مٷمكٸن. بٸراق بالاعا دەرٸنٸ بۇرىن كٶمەكتەسكەنٸ ٷشٸن عانا قايتا تاعايىنداۋعا بولمايدى», – دەپ اتاپ ٶتتٸ جٷسٸپاليەۆا.

پاتسيەنتتەردٸڭ ەرەكەتٸنەن بٶلەك, تاعى نەنٸ ٶزگەرتۋ قاجەت?

ساراپشىنىڭ پٸكٸرٸنشە, انتيبيوتيككە تٶزٸمدٸلٸكپەن تەك حالىققا تٷسٸندٸرۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزۋ نەمەسە جاڭا پرەپاراتتار ەزٸرلەۋ ارقىلى كٷرەسۋ جەتكٸلٸكسٸز. قازاقستان ٷشٸن ميكروبيولوگييالىق دياگنوستيكاعا قولجەتٸمدٸلٸكتٸ ارتتىرۋ, ەپيدەميولوگييالىق باقىلاۋدى كٷشەيتۋ, قاجەتتٸ دەرٸ-دەرمەكتەرمەن قامتاماسىز ەتۋ جەنە مەديتسينالىق ۇيىمداردا انتيبيوتيكتەردٸ ۇتىمدى قولدانۋ باعدارلامالارىن ەنگٸزۋ ماڭىزدى.

بۇل باعىتتا ەمحانالاردىڭ رٶلٸ ەرەكشە. سەبەبٸ ينفەكتسييا بەلگٸلەرٸ پايدا بولعان كەزدە پاتسيەنت كٶبٸنە العاش رەت ەمحاناعا جٷگٸنەدٸ. دەل وسى جەردە دەرٸگەر ناۋقاسقا تەكسەرۋ قاجەت پە, انتيبيوتيك تاعايىنداۋ كەرەك پە نەمەسە ونى باسقا دەڭگەيدەگٸ مەديتسينالىق كٶمەككە جٸبەرۋ قاجەت پە دەگەن شەشٸم قابىلدايدى.

«دەرٸگەر كلينيكالىق حاتتامالارعا, دياگنوستيكالىق زەرتتەۋلەردٸڭ نەتيجەلەرٸنە جەنە قوزدىرعىشتاردىڭ انتيبيوتيكتەرگە سەزٸمتالدىعى تۋرالى ٶزەكتٸ دەرەكتەرگە سٷيەنە الۋى كەرەك. مەديتسينالىق ۇيىمنىڭ باسشىسى قىزمەتكەرلەردٸڭ بٸلٸكتٸلٸگٸن ارتتىرۋعا, دەرٸ تاعايىنداۋدى تالداۋعا جەنە مەديتسينالىق كٶمەكتٸڭ ساپاسىن باقىلاۋعا جاعداي جاساۋى قاجەت. ال پاتسيەنت دەرٸگەردٸڭ قاراپايىم سۋىق تييۋ كەزٸندە نەگە انتيبيوتيك تاعايىندامايتىنىن تٷسٸنۋٸ ماڭىزدى», – دەيدٸ گٷلنافيس جٷسٸپاليەۆا.

تاعى بٸر ماڭىزدى باعىت – «بٸر دەنساۋلىق» تۇجىرىمداماسى. ول مەديتسينا, ۆەتەرينارييا, اۋىل شارۋاشىلىعى جەنە قورشاعان ورتانى قورعاۋ سالالارىن بٸرٸكتٸرەدٸ. سەبەبٸ تٶزٸمدٸ ميكروورگانيزمدەر بٸر اۋرۋحانانىڭ نەمەسە بٸر ەلدٸڭ شەكاراسىمەن شەكتەلمەيدٸ.

«بٸزدٸڭ باستى ماقساتىمىز – ينفەكتسييالاردى بٷگٸن تيٸمدٸ ەمدەۋ عانا ەمەس, ەرتەڭ دە ەمدەۋ مٷمكٸندٸگٸن ساقتاۋ. انتيبيوتيكتەردٸڭ تيٸمدٸلٸگٸ – دەنساۋلىق ساقتاۋ جٷيەسٸنٸڭ ستراتەگييالىق رەسۋرسى. ونى ساقتاۋ ٷشٸن دەرٸگەردٸڭ جاۋاپكەرشٸلٸگٸ, پاتسيەنتتٸڭ ساۋاتتى ەرەكەتٸ جەنە جٷيەلٸ باسقارۋشىلىق شەشٸمدەر قاجەت», – دەپ قورىتىندىلادى گٷلنافيس جٷسٸپاليەۆا.