انكارادا باۋىرجان مومىشۇلى تۋرالى جاڭا كٸتاپتىڭ تۇساۋكەسەرٸ ٶتتٸ
جيىندا سٶز سٶيلەگەن ەلشٸ ابزال ساپاربەكۇلى بيىل قازاقستان تەۋەلسٸزدٸگٸنٸڭ 30 جىلدىق مەرەيتويى ەكەنٸن جەنە ەلٸمٸزدٸڭ ەگەمەندٸگٸن العاش بولىپ مويىنداعان باۋىرلاس تٷركييانىڭ ورنىنىڭ ەرەكشە ەكەنٸنە نازار اۋداردى. وسىعان بايلانىستى ەلشٸ تٷركييادا كٶپتەگەن ٸس-شارالاردىڭ ٶتكٸزٸلگەنٸن ەسكە سالىپ, بٷگٸنگٸ ٸس-شارانىڭ دا تەۋەلسٸزدٸك مەرەيتويىنا جەنە قازاقتىڭ بٸرتۋار باتىرى ەرٸ جازۋشىسى باۋىرجان مومىشۇلىنىڭ رۋحىنا تاعزىم جەنە ونىڭ 111 جىلدىعىنا تارتۋ ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
ساپاربەكۇلى مۇنداي ٸس-شارالاردىڭ مەدەنيەت پەن ەدەبيەتتٸ دامىتۋدا ەرەكشە ورىن الاتىنىن جەنە ەكٸ ەل اراسىنداعى باۋىرلاستىقتى ودان ەرٸ دامىتاتىنىن ايتتى.
مومىشۇلىنىڭ باتىرلىعىنا, شەبەر قولباسشىلىعىنا توقتالعان ەلشٸ «مومىشۇلى كەڭەس وداعى ازاماتى جەنە قىزىل ارمييا قولباسشىسى. دەگەنمەن دە ول ٶمٸر بويى ۇلتتىق بولمىسىن ساقتاپ, ۇلتتىق رۋحىن بيٸك كٶتەرٸپ ٶتكەن ٶز حالقىنىڭ بەل بالاسى. سوندىقتان ول سول كەزەڭدە جاپپاي قولدانىلاتىن –وۆ جۇرناعىن تەگٸنە الماي, ۇلى سٶزٸن قولدانىپ, «مومىشۇلى» تەگٸن ماقتانىشپەن الىپ جٷرگەن ناعىز قاھارمان» دەدٸ.
ەلشٸنٸڭ سٶزٸنە قاراعاندا, كٶكتٷرٸكتەر كەزٸندە ەلتەرٸس قۇتلىق قاعان مەن بٸلگە تۇڭعيىقتىڭ ۇلتتىق رۋحتى كٶتەرگەنٸندەي, قازاق زييالىلارىنىڭ دا ۇلتتىق رۋحتى كٶتەرۋگە قىزمەت ەتكەنٸن جەنە مومىشۇلىنىڭ وسى قالامگەرلەردٸڭ الدىڭعى قاتارىندا بولعانىن اتاپ ٶتتٸ.
ٸس-شارادا سٶز ٶيلەگەن اتالعان شىعارمانىڭ اۆتورى بەلگٸلٸ عالىم, تٷرٸك تٸلٸ مەن ەدەبيەتٸنٸڭ وقىتۋشىسى جەنە اۋدارماشى اشۋر ٶزدەمٸر تٷركٸستاننىڭ جٷرەگٸ بولىپ تابىلاتىن قازاقستان مەملەكەتٸنٸڭ تاريحىنا, ونىڭ مەدەنيەتٸ مەن ەدەبيەتٸنە توقتالىپ ٶتٸپ, ەل-فارابي, احمەت ياسساۋي, اباي, بالاساعۇن سيياقتى ۇلى دانالاردىڭ مەكەنٸندە دٷنيەگە كەلگەن باۋىرجان مومىشۇلىنىڭ كٸم بولعانى, ونىڭ ٶمٸرٸ, سوعىس كەزٸندەگٸ باستان كەشٸرگەن وقيعالارى مەن سوعىستان كەيٸنگٸ جازۋشى رەتٸندەگٸ ٶمٸرٸ تۋرالى كەڭٸنەن باياندادى.
ەسكە سالا كەتسەك, اشۋر ٶزدەمٸردٸڭ قازاق تٸلٸ مەن ەدەبيەتٸ جەنە مەدەنيەتٸنە بايلانىستى ماقالالارى عىلىمي جۋرنالدار مەن باسپاسٶز بەتتەرٸندە جارييالانىپ تۇرادى. سونىمەن قاتار, ٶزدەمٸردٸڭ اباي قۇنانبايۇلى, ەليحان بٶكەيحانوۆ, تۇرار رىسقۇلوۆ, شەرحان مۇرتازا سيياقتى بەلگٸلٸ جازۋشىلاردىڭ شىعارمالارى تۋرالى زەرتەپ جٷرگەن عالىم جەنە بەلگٸلٸ قازاق جازۋشىلارى مەن اقىندارى ا.قۇنانبايۇلى, ا.بٶكەي, م.دۋلاتوۆ, س.كٶبەيۇلى, س.تورايعىروۆ, ە.كەكٸلباەۆ, ش.مۇرتازا جەنە ت.ب شىعارمالارىن تٷرٸك تٸلٸنە اۋدارىپ, تٷرٸك وقىرماندارىنا قازاقتىڭ اقىن-جازۋشىلارىن تانىتىپ جٷرگەن اۋدارماشى ەكەنٸن اتاپ ٶتۋ كەرەك.
ٸس-شارا بارىسىندا ب.مومىشۇلىنىڭ ٶز داۋسىمەن تٷسٸرٸلگەن قىسقاشا دەرەكتٸ فيلم كٶرسەتٸلدٸ. جينالعان قاۋىم بۇل فيلمنەن تەرەڭ ەسەر الىپ, مومىشۇلىن ودان ەرٸ تاني تٷستٸ.
جيىندا انكاراداعى بٸلٸم الىپ جٷرگەن دوكتورانت عاينوللا الماتوۆتىڭ ورىنداۋىندا قازاقتىڭ كٷيٸ ورىندالدى.
ٸس-شارا سوڭىندا ەلشٸ ابزال ساپاربەكۇلى تٷركييادا قازاقتىڭ مەدەنيەتٸ مەن سالت-دەستٷرٸن تانىتۋدا ەرەن ەڭبەك سٸڭٸرٸپ جٷرگەن مالاتييا قالالىق ەكٸمشٸلٸگٸنٸڭ كەڭەسشٸسٸ حاميت ٶزپولات پەن اقىن, جازۋشى İLESAM باسقارماسىنىڭ مٷشەسٸ يلتەر ەشيلايدى «قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنا 25 جىل مەرەكەلٸك مەدالدارىمەن» ماراپاتتادى. سونىمەن قاتار, ەلشٸ «تٷركٸستاننىڭ وت بالاسى باۋىرجان مومىشۇلى» كٸتابىنىڭ اۆتورى اشۋر ٶزدەمٸرگە «قازاقستان رەسپۋبليكاسى تەۋەلسٸزدٸگٸنٸڭ 30 جىلدىق مەرەيتويىنا وراي باسىلعان كٷمٸس ەستەلٸك مونەتانى» سىيعا تارتتى.
جيىن بارىسىندا سٶز العان اقىن, جازۋشى İLESAM باسقارماسىنىڭ مٷشەسٸ يلتەر ەشيلاي قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ – ەلباسى, تٷركٸ كەڭەسٸنٸڭ قۇرمەتتٸ تٶراعاسى نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى نازارباەۆقا جەنە قازاقستاننىڭ مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆقا تٷركٸ ەلەمٸ اتىنان جٷرەك جاردى العىسىن بٸلدٸردٸ. «قازاقستان مەن تٷركييانىڭ دوستىعى مەڭگٸ جاساي بەرسٸن!» دەپ سٶزٸن اياقتادى.
جيىن جازۋشى, اۋدارماشى اشۋر ٶزدەميردٸڭ وقىرماندارى ٷشٸن كٸتاپتارىنا قولتاڭبا قويۋ رەسٸمٸمەن اياقتالدى.
اشۋر ٶزدەمٸردٸڭ «تٷركٸستاننىڭ وت بالاسى باۋىرجان مومىشۇلى» اتتى كٸتاپ ٷش بٶلٸمنەن جەنە سوڭعى سٶزدەن تۇرادى. بٸرٸنشٸ بٶلٸمدە باۋىرجان مومىشۇلىنىڭ وتباسى, بالالىق شاعى, مەكتەپ شاعى مەن ەسكەرلٸك ٶمٸرٸ, ەسكەر سوڭىنداعى ٶمٸرٸ, بويىنداعى ادامي قاسيەتتەرٸ تۋرالى باياندالادى.
ەكٸنشٸ بٶلٸمدە باۋىرجان مومىشۇلىنىڭ تٷيگەن وي-پٸكٸرلەرٸ, قازاق ەدەبيەتٸ تۋرالى كٶزقاراستارى جەنە ەدەبي اۋدارمالار مەن تٸلگە جەنە قازاق تاريحىنا, وتانسٷيگٸشتٸك جەنە ۇلتجاندىلىق, انا مەن وتباسى تۋرالى وي-پٸكٸرلەرٸ ايتىلادى. سونىمەن قاتار, بۇل بٶلٸمدە كوممۋنيستٸك پارتييا, كوممۋنيزم, لەنين مەن ستالين, كەڭەس وداعى تۋرالى باتىردىڭ وي-پٸكٸرلەرٸنە ورىن بەرٸلگەن.
ٷشٸنشٸ بٶلٸمدە ٶمٸرٸنٸڭ ەدەبيەتكە بايلانىستى كٶزقاراستارى, جازعان شىعارمالارى, ەسكەري شىعارمالار, ٶلەڭدەرٸ, ماقال-مەتەلدەر, جازعان حاتتىر, ماقالالارى مەن گازەتكە شىققان ماقاقالارى, ەسكەري ەستەلٸكتەرٸ, ساياحاتتارى, رومان, وقيعالار, ەڭگٸمەلەرٸ باياندالادى.
