ٶڭٸرلەر بٶلٸنٸسٸندە ٶتٸنٸشتەردٸڭ ەڭ كٶپ سانى تٷركٸستان وبلىسىندا – 20,3 مىڭ وتباسى, شىمكەنت قالاسىندا – 14,5 مىڭ وتباسى, الماتى وبلىسىندا – 9,9 مىڭ وتباسى, جامبىل وبلىسىندا – 8,2 مىڭ وتباسى, قىزىلوردا وبلىسىندا – 7,4 مىڭ وتباسى قابىلداندى.
ٶڭٸرلەردە 2,6 مىڭنان استام ۋچاسكەلٸك كوميسسييا جۇمىس ٸستەيدٸ. ولار جٷرگٸزگەن زەرتتەۋ نەتيجەلەرٸن ەسكەرە وتىرىپ, اەك 46,8 مىڭ وتباسىعا نەمەسە 236,5 مىڭ ادامعا تاعايىندالدى. اەك تاعايىنداۋعا ٶتٸنٸش بەرگەن وتباسىلاردىڭ ماتەريالدىق جاعدايىن تەكسەرۋ جۇمىستارى جالعاسۋدا.
ٶڭٸرلەر بٶلٸنٸسٸندە ەڭ كٶپ تاعايىنداۋ سانى الماتى وبلىسىنا – 6617 وتباسى, شىمكەنت قالاسىنا – 5992 وتباسى, جامبىل وبلىسىنا – 5427 وتباسى, شقو – 4437 وتباسىدان كەلەدٸ.
بۇدان بۇرىن حابارلانعانداي, مەملەكەت باسشىسىنىڭ 2 قىركٷيەكتەگٸ قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا ايتىلعان تاپسىرماسى بويىنشا اەك تاعايىنداۋ تەتٸگٸ ونىڭ ايقىندىلىعىن, ەدٸلدٸگٸن جەنە ەڭبەككە ىنتاسىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا تٷزەتٸلدٸ. مەملەكەتتٸك كٶمەكتٸڭ جاڭا شارالارى كەشەندٸ تٷردە ٸسكە اسىرىلۋدا جەنە وعان: كٶپبالالى وتباسىلاردى قولداۋ, جاڭعىرتىلعان اتاۋلى ەلەۋمەتتٸك كٶمەك, تابىسى از وتباسىلارىنداعى بالالارعا ارنالعان كەپٸلدٸك بەرٸلگەن ەلەۋمەتتٸك توپتاما كٸرەدٸ.
اعىمداعى جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ قازاقستاندا 4 جەنە ودان دا كٶپ كەمەلەتكە تولماعان نەمەسە 23 جاسقا دەيٸنگٸ كٷندٸزگٸ وقۋ بٶلٸمٸندە وقيتىن ستۋدەنت بالالارى بار كٶپبالالى وتباسىلارعا ارنالعان جاڭا مەملەكەتتٸك جەردەماقى ەنگٸزٸلدٸ. بۇل مەملەكەتتٸك جەردەماقى وتباسىنىڭ تابىسىنا قاراماستان 42 496 تەڭگەدەن 74 388 تەڭگەگە دەيٸن سارالانعان مٶلشەردە تٶلەنەدٸ. وسىنداي تٶلەمدٸ اعىمداعى جىلعى قاڭتاردا جالپى سوماسى 17,7 ملرد.تەڭگەگە 367 مىڭ وتباسى الدى.
تابىسى از وتباسىلارعا اتاۋلى ەلەۋمەتتٸك كٶمەك كٶزدەلگەن.
اەك تاعايىنداۋ ٷشٸن باستى كريتەريي – وتباسىنىڭ ەربٸر مٷشەسٸنە جان باسىنا شاققانداعى ورتاشا تابىسى ٶڭٸردٸڭ ەڭ تٶمەنگٸ كٷنكٶرٸس دەڭگەيٸنٸڭ 70%-ىنان تٶمەن بولۋعا تيٸس.
وتباسىنىڭ بارلىق مٷشەلەرٸ ٷشٸن اەك مٶلشەرٸ جان باسىنا شاققانداعى تابىس پەن كەدەيلٸك شەگٸنٸڭ اراسىنداعى ايىرما رەتٸندە ايقىندالادى. اەك اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن ول توقسان سايىن تاعايىندالاتىن بولادى, ال وتباسىنىڭ ماتەريالدىق جاعدايىنا تەكسەرۋ جٷرگٸزۋ مەرزٸمٸ 3 كٷننەن 7 كٷنگە دەيٸن ۇلعايتىلادى.
اەك تاعايىنداۋ كەزٸندەگٸ ماڭىزدى تالاپتاردىڭ بٸرٸ جۇمىسقا قابٸلەتتٸ وتباسى مٷشەلەرٸنٸڭ جۇمىسپەن قامتۋعا جەردەمدەسۋ شارالارىنا مٸندەتتٸ تٷردە قاتىسۋى بولىپ تابىلادى.
جۇمىسپەن قامتۋدى قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن "ەڭبەك" مەملەكەتتٸك باعدارلاماسىن ٸسكە اسىرۋ شەڭبەرٸندە كٶپبالالى جەنە تابىسى از وتباسىلارعا ٷيدە جۇمىس ٸستەۋ ٷشٸن دە, ٶز ٸسٸن اشۋ ٷشٸن دە كەڭ مٷمكٸندٸكتەر بەرەتٸن جاڭا تەتٸكتەر كٶزدەلگەن.
بۇدان باسقا, اەك الاتىن تابىسى از وتباسىلاردىڭ بالالارىنا كەپٸلدٸك بەرٸلگەن ەلەۋمەتتٸك توپتاما ۇسىنىلاتىن بولادى.
1 جاستان 6 جاسقا دەيٸنگٸ بالالار ٷشٸن ەلەۋمەتتٸك توپتاماعا ازىق-تٷلٸك جيىنتىعى مەن تۇرمىستىق حيمييا تاۋارلارىنىڭ جيىنتىعى كٸرەدٸ.
6 جاستان 18 جاسقا دەيٸنگٸ بالالار ٷشٸن مەكتەپتەردە ىستىق تاماق, وقۋ قۇرالدارى مەن مەكتەپ كيٸمدەرٸن بەرۋ كٶزدەلەدٸ. سونداي-اق, وسى ساناتتاعى بالالار ٷشٸن مەكتەپكە دەيٸنگٸ جول جٷرۋ شىعىندارى ٶتەلەتٸن بولادى. مەديتسينالىق, ونىڭ ٸشٸندە ستوماتولوگييالىق كٶمەك 18 جاسقا دەيٸنگٸ بالالارعا تەگٸن مەديتسينالىق كٶمەكتٸڭ كەپٸلدٸك بەرٸلگەن كٶلەمٸ جەنە مٸندەتتٸ ەلەۋمەتتٸك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ شەڭبەرٸندە كٶرسەتٸلەتٸن بولادى.
ايتا كەتۋ كەرەك, اەك كٶرسەتۋدٸڭ جاڭا تەتٸكتەرٸنٸڭ ەنگٸزٸلۋٸنە بايلانىستى رەسپۋبليكالىق جەنە جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەتتەردەن تابىسى از جەنە كٶپبالالى وتباسىلاردى ەلەۋمەتتٸك قولداۋعا ارنالعان قارجىلاندىرۋ كٶلەمٸ ۇلعايتىلدى.
2020 جىلى بۇل ماقساتقا 326,9 ملرد تەڭگە بٶلٸندٸ (رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن – 279,9 ملرد تەڭگە, جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەتتەن – 46,9 ملرد تەڭگە). 2019 جىلى اەك تٶلەۋگە 244,2 ملرد تەڭگە بٶلٸندٸ.
جاڭا تەسٸلدەرگە سەيكەس اقشالاي جەنە زاتتاي تٷردەگٸ ەلەۋمەتتٸك قولداۋ مٶلشەرٸ تابىسى از جەنە بالالار سانى كٶپ وتباسىلار ٷشٸن كٶبٸرەك بولادى. بۇل رەتتە وتباسىنىڭ ەربٸر مٷشەسٸنە اەك تٶلەۋ سوماسى ورتاشا ەسەپپەن 10 مىڭ تەڭگەنٸ قۇرايدى, ال تابىسى جوق وتباسىلاردا ەلەۋمەتتٸك كٶمەك تاعايىنداۋ ٷشٸن بەلگٸلەنگەن كريتەرييدەن تولىق كٶلەمدە – ٶڭٸرلٸك كٷنكٶرٸس دەڭگەيٸنٸڭ 70%-ى. وسىلايشا, تابىسى از وتباسىلار, كٶپبالالى وتباسىلارعا بەرٸلەتٸن مەملەكەتتٸك جەردەماقىنى ەسەپتەمەگەندە, ەر بالاعا ورتاشا ەسەپپەن 20 مىڭ تەڭگە اتاۋلى ەلەۋمەتتٸك كٶمەك الاتىن بولادى.
ونىڭ 10 مىڭعا جۋىعى – اەك-تٸڭ اقشالاي تٶلەمٸ, 10 مىڭعا جۋىعى – زاتتاي تٷردەگٸ كەپٸلدٸك بەرٸلگەن ەلەۋمەتتٸك توپتاما.
