ەكەمنٸڭ مەڭگٸلٸك ساپارعا اتتانعانىنا دا كٶزدٸ اشىپ جۇمعانشا 3 جىلدىڭ جٷزٸ بولدى. باليعات جاسىنان اسىپ كەلە جاتقان بالالارىما قاراپ وتىرىپ, ٶزٸمنٸڭ قالاي بالادان ەكەگە اينالعانىمدى, ەندٸ اتاعا قاراي بەت تٷزەپ بارا جاتقانىمدى سەزٸنگەن سايىن, «ەكە» دەگەن ۇعىمدى قاشان بٸلدٸم, ەكەمدٸ قاشان جاقىنىراق تانىدىم دەپ ٶتكەن ٶمٸر جولدارىنا ٷڭٸلە تٷسەمٸن.
ەڭ العاش ەكەمدٸ تٷس توقتاتىپ تانىعانىم, ەكەمنٸڭ بەينەسٸ كٶڭٸلٸمدە مەڭگٸلٸك ساقتالىپ قالعانى شاماسى 5 جاس كەزٸم بولسا كەرەك. كٶكتەمنٸڭ العاشقى سەتٸ, اۋىل شەتٸندە توپ ادام تاڭبا سالۋ ٷشٸن شۋ اساۋلارعا شالما سالىپ جاتتى. ەكەم ارقانىن الىپ ورتاعا شىققاندا اينالا تولى ادام: «مىنانىڭ ەۋسەلەسٸن كٶرەيٸك» دەپ قيقۋلاپ كەتتٸ. ەكەمنٸڭ شالماسى دا تٷستٸ, الاسۇرا اتىلعان اساۋ, ەكەمدٸ شىلبىر بويى سٷيرەپ, شىڭعىرا كٶككە شاپشىپ بارىپ, سەندەلٸپ تۇرىپ قالدى. كەيٸن بايىپتاسام, بۇل كەز قىتايدا اتىشۋلى مەدەنيەت تٶڭكەرٸسٸ شەگٸنە جەتٸپ, مەملەكەت تٶراعاسى لييۋ شاۋ چي, باس سەكرەتار دىڭ شاۋپيڭنەن باستاپ قىستاق سەكرەتارلارىنا دەيٸن «بيلٸك باسىنداعى تٷزەتٸمپازدار» اتالىپ, قىزمەتٸنەن قۋىلعان, تٷرمەگە قامالعان سۇراپىل كەزەڭ ەكەن. ەكەم دە قىستاق سەكرەتارىنان بوساپ, كٷرەسكە تارتىلىپ, جىلقى باعۋعا شىعارىلىپتى. جۇمىس دەپ ٷي بەتٸن كٷنٸ-تٷنٸ كٶرمەيتٸن ەكەم وتباسىمىزعا كٶبٸرەك ايالداپ, مەنٸڭ سانامدا تۇڭعىش رەت وسىلاي ساقتالىپ قالعان-دى.
ەكەمنٸڭ ٶتكەن ٶمٸرٸنە ٷڭٸلسەم اڭىزعا, تەۋەكەلگە تولى ەكەن. عاسىرعا تاياۋ عۇمىرىندا ٷش قوعامدىق تٷزٸمنٸڭ, اتاپ ايتقاندا قىتايداعى جارتىلاي فەوداليزمنٸڭ, سوتسياليزمنٸڭ, قازاقستانداعى كاپيتاليزمنٸڭ كۋەسٸ بولىپ, ەكٸ مەملەكەتتە ٶمٸر سٷردٸ. «ايعىر سويعان سەتتٸباي اتانىپ, يسٸ قىزايعا تانىمال بولعان سەتتٸباي بيدٸڭ دەۋلەتٸ نەمەرەلەرٸنٸڭ – ەكەمنٸڭ ەكەلەرٸنٸڭ تۇسىنا كەلگەندە شايقالىپ, كەدەيلٸكتٸڭ قامىتىن ارقالايدى دا, ەكەم 12 جاسىندا دٷنگەندەردٸڭ مالىن باعىپ, جالشى اتانادى. قابىرعاسى قاتپاي, قارا جۇمىسقا جەگٸلگەن ەتٸ تٸرٸ جٸگٸت ەرتە ەسەيەدٸ. مال باعىپ, ەگٸن سالىپ جٷرٸپ, ٶزدٸگٸنەن ٷيرەنٸپ, حات تانىپ الادى. رۋىمىزدىڭ ەلۋ باسى ەلٸپباي ەكەسٸنٸڭ قاسىندا جٷرٸپ ون باسى بولادى, ەلۋ باسىلىققا ۇسىنىلادى.
قىتايدا جەر-جيحاندى تٸتٸرەتٸپ, كوممۋنيستەر بيلٸك باسىنا كەلٸپ, جاڭا جٷيە قۇرىلعاندا, ٶزٸ سيياقتى شارۋالارمەن بٸرگە ەكەم دە جاڭا جٷيەنٸڭ قوعامدىق قۇرىلىسىنا ات سالىسادى. ەتٸرەد باستىعى, قىستاق باستىعى, قىستاق سەكرەتارى, اۋىلدىق ٷكٸمەتتٸڭ مال شارۋاشىلىعىنا جاۋاپتى ينسپەكتورى دەرەجەسٸنە دەيٸن كٶتەرٸلٸپ, بار كٷش-قايرات, اقىل-پاراساتىن تۋعان جەرٸن كٶركەيتۋگە جۇمسادى.
ساياساتتا وڭشىلدىققا قارسى تۇرۋ, ەكونوميكادا شويىن قورىتۋ ناۋقانى سەتسٸز اياقتاپ, رومانتيك اقىن, فيلوسوف, تٶراعا ماو ەكٸنشٸ شەپكە شەگٸنٸپ, بيلٸكتٸڭ شىلبىر-تٸزگٸنٸ لييۋ مەن دىڭ-عا تيگەندە تٶڭكەرٸس پەن تاپتىق كٷرەس از دەرٸپتەلٸپ, ەكونوميكاعا مەن بەرٸلە باستايدى. مٸنە, وسى كەزدە ەكەم باستاعان قىستاقتىڭ تٷتٸنٸ تٷزۋ ۇشىپ, مال سانىنىڭ ٶسۋ كٶرسەتكٸشٸ وبلىس بويىنشا رەكوردتىق دەڭگەيگە كٶتەرٸلەدٸ. ٸسكەر باسشى, وزات شوپان اتانعان ەكٸ ادام پەكينگە اۋىلشارۋاشىلىق كٶرمەسٸنە شاقىرىلادى. سوڭىندا اۋدان باسشىلىعىنا جاقىن ادام پەكيگە بارادى دا, ەكەم قالىپ قويادى. اششى تەرٸنٸڭ ٶتەۋٸ دەپ بٸلەتٸن ەكەمنٸڭ بۇل ارمانى كەيٸن مەن پەكين ۇلتتار ۋنيۆەرسيتەتٸنە تٷسٸپ, وقۋدى تەمامدار كەزٸمدە ورىندالدى. بٸر اۋىز قىتاي تٸلٸن بٸلمەسە دە جالعىز ٶزٸ پەكينگە ٸزدەپ كەلٸپ, بايىرعى ەسەم قالادا ايلاپ تۇردى, حان سارايىن كٶردٸ, ۇلى قورعانعا كٶتەرٸلدٸ. پەكيندە جۇمىسقا قالۋىما رازىلىعىن بەرٸپ, ىقىلاسىن ايتتى.
ەكەم ٶزٸ كٶپ وقىماسا دا, وقۋدىڭ قادٸرٸن جاقسى بٸلدٸ. بالالارىنىڭ بەرٸنٸڭ وقۋىنا, جوعارى بٸلٸم الۋىنا ايرىقشا كٶڭٸل بٶلدٸ. جۇمىستا ٶزٸنە دە, ٶزگەگە دە قاتال تالاپ قويا بٸلدٸ. جالقاۋلىققا, سالاقتىققا جانى قاس بولدى. ٷنەمٸ اۋزىنان تاستامايتىن مەتەلٸ «ولاقتان سالاق جامان» ەدٸ.
كٶكتەم كەزٸندە مالدى تاۋعا كٶشٸرەتٸن بولىپ, جولدا كەزدەسەتٸن كٸشكەنە ٶزەنگە كٶپٸر سالۋعا بٸرەۋدٸ جۇمسايدى. جۇمىستى قول ۇشىمەن ٸستەپ, بارعانىنان كەلگەنٸ تەز بولعان ەلگٸ ادامنىڭ جٷرٸسٸنەن كٷدٸكتەنگەن ەكەم, ەلگٸنٸڭ ٶزٸن ەرتٸپ ٶزەن باسىنا كەلسە, بٸر قورا قوي ەمەس, بٸرنەشە ادام ٶتۋگە جارامايتىن, سەلكٸلدەپ بيلەپ تۇرعان كٶپٸردٸ كٶرەدٸ دە, كٶپٸردەن ٶزٸڭ ٶت دەپ بۇيىرادى. ەۋپٸرٸمدەپ اياعىن سۋعا مالىپ, ٶزەننەن ەرەڭ ٶتكەن ەلگٸ كٸسٸ اۋىلدىق ٷكٸمەتكە: «ەلياسقار مەنٸ قىل كٶپٸردەن ٶتكٸزدٸ» دەپ ارىزدانىپ بارادى. ەندٸ بٸر ەگٸن وراعى كەزٸندە وتىزداي سايلاۋىت جٸگٸتتٸ قاسىنا الىپ, ٶزٸ شالعى ۇستاپ, ەڭبەك بەسەكەسٸن ۇيىمداستىرادى. سوندا قيسسا-داستان جاتتاپ, سىلدىر سٶز ايتۋدان قولى تيمەيتٸن سادىق دەيتٸن اۋىلداسىمىز شٶپتٸن باسىن سىندىرماپتى. بەسەكە سوڭىن قورىتىندىلاعان ەكەم 29 جٸگٸتتٸڭ نەتەجيەسٸن ايتا كەلٸپ, «وتىزىنشى سادىقتا سان جوق» دەگەن ەكەن. بۇل سٶز كەيٸن اۋىلىمىزدا مەتەلگە اينالىپ كەتتٸ.
ٶتكەن عاسىردىڭ سوڭعى ون جىلدىعىندا سوۆەت يمپەريياسى ٶز ٸشٸنەن ىدىراپ, وتار ەلدەر تەۋەلسٸزدٸگٸن جارييالاي باستادى. ستۋدەنت كەزٸمٸزدەن «ازاتتىق» راديوسىنان ەركٸندٸك پەن بوستاندىقتىڭ رۋحىن بويىنا دارىتىپ, «قازاق ەدەبيەتٸ» مەن «جۇلدىز» جۋرنالىنان ۇلتتىق رۋح پەن دەستٷرلٸ سانانىڭ ۋىزىنا قانعان بٸزدٸڭ ۇرپاق 1991 جىلى 16 جەلتوقساندا قازاق تەۋەلسٸزدٸگٸن جارييالاعاندا, ەرٸ-سەرٸ بولماستان, قولىنداعى جۇمىسىنا, العالى تۇرعان پەتەرٸنە, كٶتەرٸلگەلٸ تۇرعان لاۋازىمىنا, باسپادا تەرۋدە تۇرعان كٸتابىنا قاراماي, ەرتٷرلٸ جولمەن اندىزداپ اتامەكەنگە قاراي ات باسىن بۇردى.
ورتانىڭ ٶزگەشەلٸگٸ, نارىقتىڭ قىسپاعى, تٸلدٸڭ بٶتەندٸگٸ, قاساڭ بيۋروكراتييا, تامىرىن تەرەڭ جايعان كوررۋپتسييا جٸگەرٸمٸزدٸ جاسىتىپ, ەڭسەمٸزدٸ تٷسٸرمەدٸ. قايتا كٶپپەن كٶرگەن ۇلى تويدىڭ دٷرمەگٸمەن ٶمٸردەن ٶز ورنىمىزدى تابۋعا ۇمتىلدىق. بالالى بولدىق, پەتەر الدىق. تٸرشٸلٸك كٶزٸمەن قاراعاندا بۇل دا بٸر ٶمٸردٸڭ ٶلشەمٸ ەدٸ. سودان 1997 جىلدىڭ كٶكتەمٸندە قازاقستان ازاماتتىعىن الۋعا بەل بۋىپ, ەكەمنٸڭ الدىنان ٶتٸپ, باتاسىن الايىن دەپ قىتايداعى اۋىلىما باردىم. ەس بٸلگەلٸ بٸزدٸڭ وتباسىدا ماڭىزدى مەسەلەلەر تاڭەرتەڭگٸ شايدا تالقىلانىپ, شەشٸلەتٸن. شىنىنىڭ قىدىرىسى باياۋلاپ, شەينەكتەگٸ شاي سارقىلىپ, ەكٸ-ٷش جاڭالاڭعاننان كەيٸن وقىعان-توقىعانىمدى بايىپتاپ, ەكٸ ەلدٸڭ ساياساتىن ساراپتاي كەلە, ەكەمە بۇيىمتايىمدى جەتكٸزدٸم. قولىنداعى كەسەسٸن سوراپتاي كەلە, ٷنسٸز ويعا باتقان ەكەم, وقىس سۇراق قويدى:
– بالام, ەسكەري قۇقىق انا پاتشالارىڭ نازاربايدىڭ ٶز قولىندا ما?
– ەرينە, ٶز قولىندا, بٷكٸل ارمييانىڭ باس قولباسشىسى نۇرەكەڭ, جاقىندا عانا قازاقستاننىڭ تەڭٸز ارميياسى قۇرىلدى.
– ولاي بولسا, بالام, بەردٸم باتامدى. اللا-تاعالا قولداپ-قۋاتتاپ العان بەتٸڭنەن جارىلقاسىن, اتا-بابا ەرۋاعى جەبەپ جٷرسٸن, ەمين!
ارادا جىلدار ٶتتٸ, ەسكٸ عاسىر اياقتاپ, جاڭا عاسىر بوداندىق قۇرساعىنان قۇتىلعان تەۋەلسٸز ەلدەرگە ٶز كٶكجيگٸن ايقارا اشىپ, تاريح الدىندا بورىشىن ورىنداۋعا مٷمكٸندٸك بەردٸ. ەلمەن بٸرگە بٸزدٸڭ كەسٸبٸمٸز جاڭارىپ, نەسٸبٸمٸز تٷگەندەلدٸ. قىتايعا ساپارىمىز جيٸلەي باستادى. 2003 جىلدىڭ سوڭعى ساپارلارىندا ەكەمنٸڭ جانارىنان ەلدەبٸر مۇڭدى بايقاپ, ەر سٶزٸنەن جان-تەنٸن ۋايىم-قايعى بيلەپ بارا جاتقانىن سەزەتٸن بولدىم. قايتسٸن, جاسى ۇلعايىپ, قايراتى قايتقان سوڭ, ٶمٸر بويى تٸرنەشتەپ جيعان دەۋلەتٸ كٶز الدىندا شاشىلىپ, سارقىلا باستاعان, جەر توزىپ, سالت جاڭارىپ, بۇرىنعى مامىراجاي تٸرلٸكتٸڭ كەتەۋٸ كەتٸپ, قييۋى قاشقان. ۇرپاعىمەن مىڭ جاسايمىن دەيتٸن اتا-بابا ٶسيەتٸ قىتايدىڭ «بٸر وتباسى – بٸر بالا» ساياساتىمەن كٶزدەن بۇلبۇل ۇشقان. وسى تاقىرىپتاردى قاۋزاعان بٸرنەشە كەڭەستەن كەيٸن تاڭعى شاي ٷستٸندە بٷكٸل ەۋلەتٸمٸزدٸ ٶز ەرٸكتەرٸمەن اتامەكەنگە بٸرجولا كٶشٸرٸپ ەكەتۋ جٶنٸندە ويلانىپ جٷرگەنٸمدٸ اشىپ ايتتىم. بٸراز ٷنسٸزدٸكتەن كەيٸن ەكەم ەڭسەسٸن تٷزەپ, ساۋساقتارىن بٸر-بٸردەن بٷگە وتىرىپ تٸل قاتتى: «بالام, مەنٸڭ ەكەم ەدٸلبەك, ونىڭ ەكەسٸ ەبەن, ودان ەرٸ سەتتٸبايدىڭ باسى وسىندا جاتقانىمەن, قۋاندىق, شولاق اتامىزدىڭ باسى تارباعاتايدا جاتىر. ودان ەرٸ التىنشى, جەتٸنشٸ اتالارىمىز الاكٶل, اياگٶزدە جاتىر. بارسام بارايىن», – دەدٸ.
[caption id="attachment_23641" align="alignright" width="343"]
ومارەلٸ ەدٸلبەكۇلى[/caption]
2004 جىلدىڭ كٷزٸندە ەكەم 84 جاسقا قاراعان شاعىندا كٸندٸك كەسٸپ كٸر جۋعان, ات جالىن تارتىپ مٸنٸپ, ازامات اتانعان, ۇل ٶسٸرٸپ, قىز ۇزاتقان, رۋلى ەلدٸڭ سٶزٸ ۇستار اقساقالى بولعان مەكەنٸن تاستاپ, ۇرپاق قامى دەپ اتامەكەنگە ات باسىن تٸرەدٸ. قوپالى قامىس, شەڭگەل-شەڭگەل شي, يٸسٸ اڭقىعان جۋسان, ەرمەن, مييا, قاراعايى, شەتەنٸ, باقا-تالى وتالماي سىڭسىپ تۇرعان جەتٸسۋدىڭ كٶركەم تابيعاتى ەكەمنٸڭ كٶڭٸلٸنەن شىقتى: «پاي-پاي, بالام-اي, الپىس جاسىمدا كەلەتٸن جەر ەكەن», - دەپ اينالاسىنا سٷيسٸنە قاراعانى ەلٸ كٶز الدىمدا. كٶشٸپ كەلگەن جىلى جاسىنىڭ ۇلعايعانىنا قاراماي, بٸر-ەكٸ اي بويى ەرۋلٸككە شاقىرعان اعايىن, دوس, تۋىس-تۋعاننىڭ ىستىق ىقىلاسىنا بٶلەندٸ. سوندا ايتقان سٶزٸ ەدٸ: «بەسە, ەل بۇل جاققا كٶشەمٸز دەپ نەگە ەلەڭدەپ كەتتٸ دەسەم, بٷكٸل يگٸ-جاقسىنىڭ – ساسان بيدٸڭ, بەيەكە بيدٸڭ, شىلبى ەلٸماقۇننىڭ, ەستەمەستٸڭ, تاڭجارىقتىڭ, ەبەۋدٸڭ, سىرايىلبەكتٸڭ ۇرپاقتارى كەلٸپ الىپسىندار عوي».
ەكەم مٸنەزٸ بار ادام ەدٸ, قاشان قايراتى قايتقانشا ٶنە بويىن كەرنەپ تۇرعان ەنەرگييا سىرت كٶزگە ايقىن بايقالىپ تۇراتىن. ٶزٸ «ارقام بار» دەيتٸن. جاس كەزٸندە شارشى توپقا تٷسٸپ بالۋان بولعانىن, اۋىل تٸزگٸنٸن ۇستاپ جٷرگەندە تالاي ەل داۋى, جەر داۋىمەن توپقا تٷسٸپ, سول كەزدٸڭ سالتى بويىنشا بٸر توقتىنىڭ ەتٸن جەپ, بٸرنەشە تەگەنە قىمىز ٸشكەنٸن بۇل كٷندە كٶزٸن كٶرگەندەر اڭىز قىلىپ ايتادى.
ەكەم زەينەت جاسىنا جەتپەي تۇرعاندا-اق سول زاماننىڭ جەڭسٸك سۋسىنى بولعان اراقتى مٷلدەم تاتپاي كەتتٸ. تەمەكٸ, ناسىبايعا و باستان جوق ەدٸ. تاڭ بوزىنان قاس قارايعانشا دامىل تاپپاۋ ٶمٸرٸنٸڭ داعدىسى بولدى. سول ەرەكەتٸنٸڭ ارقاسى شىعار, قاشان ٶمٸردەن وزعانشا اۋرۋحانا جاعالاپ, دەرٸ-دەرمەككە ٷيٸر بولمادى.
كەرٸلٸك ماڭدايىنا ەجٸم, بەلٸنە سالماق سالعان سايىن تاۋلى جەردٸڭ بۇلتىنداي تەز ٷيٸرٸلٸپ, تەز اشىلاتىن اشۋى سەليقالى سابىرلىققا اۋىسىپ, كٸسٸنٸڭ مىسىن باسىپ تۇراتىن ايبىنى قامقور اتانىڭ قورمال قۇشاعىنا اينالىپ كەتتٸ. كٷيگەلەك, مازاسىز, تىنىمسىز شال ەمەس, سابىرلى, شٷكٸرشٸلٸگٸ مول, ساباز اقساقال بولىپ ورتامىزدى تولتىرا تٷستٸ. مەن ەس بٸلگەلٸ جاتسا-تۇرسا دا «يا, اللا, بالا-شاعا مەن جامان كەمپٸرٸمنٸڭ الدىن دا ال» دەپ دۇعا قىلۋشى ەدٸ. وسى دۇعاسىن اللا نەگٸزٸنەن قابىل قىلدى. 2010 جىلى مامىر ايىنىڭ 29-ى كٷنٸ اۋىرماي-سىرقاماي كٶز الدىمىزدا دٷنيەدەن وزدى. سول سەت تٷيسٸگٸمدە مەڭگٸلٸك ساقتالىپ قالدى. باسىندا قولىمدى قىسىپ جٸبەرمەي وتىردى. بٸرتە-بٸرتە قولى بوساپ, كٶز جانارى ٶرگە تارتا بەردٸ. بەرٸمٸز شۋلاپ كەتتٸك. ەسٸككە قاراسام قاسيەتتٸ ۇزىناعاش جەرٸندە دٷنيەگە كەلگەن جيەن شٶبەرەسٸ ەسٸكتەن ەڭبەكتەپ كٸرٸپ كەلەدٸ ەكەن. بەرٸمٸزدٸڭ رازىلىعىمىزدى الىپ, ەكەمنٸڭ جانى عارىشقا ۇشىپ بارادى. جاڭا ٶمٸردٸڭ, جاڭا بولاشاقتىڭ ەلشٸسٸندەي بولىپ جاس نەرەستە ەلياسقاردىڭ قاراشاڭىراعىنىڭ تابالدىرىعىن اتتاپ كەلەدٸ. ٶمٸردٸڭ جالعاستىعى دەگەن وسى شىعار.
مولدالار كەلٸپ, دٸندٸك رەسٸمدەر ٶتەپ, ەكەمنٸڭ بەتٸن تٷزەپ جاتقىزعان كەزدە, جاستىعىنىڭ استىنان شىتقا تٷيٸلگەن بٸر ۋىس توپىراق تاۋىپ الدىق. ٸنٸمنٸڭ ايتۋىنشا, سوڭعى رەت قىتايعا بارعان ساپارىندا ەكەم باباسى سەتتٸباي بيدٸڭ جاز جايلاۋى بولعان, ٶتكەن عاسىردىڭ 80-شٸ جىلدارىندا قىتايدا رەفورما جٷرٸپ, جەكە-مەنشٸك قالىپتاسقاندا بٸزدٸڭ ەۋلەتتٸڭ يەلٸگٸنە ٶتكەن, ەيگٸلٸ ساياحات ورتالىعى كٶلدەنەڭگە تيٸپ تۇرعان ناۋا دەگەن اتا قونىسىمىزدىڭ توپىراعى ەكەن. ەكەم جاسىنىڭ ۇلعايعانىن سەزٸپ, ەندٸ قايتىپ كەلە الماسپىن دەپ, شىتقا تٷيٸپ الا كەپتٸ. ناۋانىڭ بٸر ۋىس توپىراعى اتامەكەننٸڭ توپىراعىنا وسىلاي ۇلاستى.
يە, ەكە, ەلٸمٸزدٸڭ ابىزى بولماساڭ دا, اۋىلىمىزدىڭ اقساقالى بولىپ, سانالى عۇمىرىڭدى اياقتادىڭ. «كٶپ وقىعان بٸلمەيدٸ, كٶپ توقىعان بٸلەدٸ» دەگەندەي, قانشا قالانى ارالاپ, قانشا بٸلٸم ورداسىنان سۋسىنداساق تا, سەنٸڭ قاسىڭدا ٶزٸمدٸ دەرييادان بٶلٸنگەن بۇلاقتاي سەزٸنەمٸن. سەنٸڭ جٸگەرٸڭ, پاراساتىڭ, ەڭبەكشٸلدٸگٸڭ مەنٸڭ بويىما دارىماسا دا, كەلەسٸ ۇرپاقتارىنىڭ بويىنا دارىسىن دەپ تٸلەيمٸن. عارىشتى شارلاعان رۋحىڭ ارعى بابالار رۋحىمەن قاۋىشىپ, تەۋەلسٸز ەلدٸڭ تەۋمەندٸ بولماعان ۇرپاقتارىن جەلەپ-جەبەپ جٷرسٸن!
الماتى, 04.08.2013
ومارەلٸ ەدٸلبەكۇلى,
رەسپۋبليكالىق "جەبەۋ" قوعامدىق بٸرلەستٸگٸنٸڭ تٶراعاسى
