"ەلٸمٸزدٸڭ ەر ٶڭٸرٸندە تۇراتىن سەمەيلٸكتەر وبلىستىڭ لوگوتيپٸن ماقۇلداپ, ٶڭٸردە توي تومالاقتان باسقا قانداي جۇمىستار اتقارىلدى?", – دەپ ارا-تۇرا سۇراپ قويادى.
يە ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە وسى ەكٸ تاقىرىپ قىزۋ تالقىلاندى دەسەك ارتىق ايتپاعانىمىز بولار. سودان بولار ٶزگە ايماقتاعىلار اباي وبلىسىندا اتقارىلىپ جاتقان باسقا جۇمىستاردان حابارسىز قالعان سيياقتى. ەلدە اقپارات جەتپەي جاتسا كەرەك.
ماۋسىم ايىنىڭ 11-ٸ كٷنٸ اباي وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ بولىپ نۇرلان ۇرانحاەۆ تاعايىندالدى. سوڭعى جىلدارى استانا قالاسىندا ەڭبەك ەتكەن. ەلٸمٸزدەگٸ باس شاھاردىڭ سەۋلەت, قالا قۇرىلىسى جەنە جەر قاتىناستارى باسقارماسىنىڭ باسشىسى بولعان.
سودان, استانا كٶرگەن سەمەيلٸك ازامات ٶڭٸردٸڭ تىنىس-تٸرشٸلٸگٸمەن تانىسۋ ٷشٸن, وبلىس ورتالىعىنا قاراستى اۋداندارعا ەسكٸ قازاقستانداعى ەدەت بويىنشا, كەيبٸر باسشىلار سيياقتى تٸك ۇشاق پەن ەمەس, اۆتوكٶلٸكپەن بارىپ, تاس جولدىڭ ساپاسىن بايقاپ قايتتى. تاقتايداي ەمەس, ويدىم-ويدىم, شۇڭقىر-شۇڭقىر ەكەنٸنە كٶز جەتكٸزدٸ.
جولدىڭ ناشارلىعى جايلى اباي وبلىسىنىڭ مەسليحات حاتشىسى قۋانىش سٷلەيمەنوۆ تيٸستٸ ورىنعا حات تا جولدادى.
جالپى ٶڭٸردٸڭ تۋريستٸك ەلەۋەتٸ جوعارى دەسەك, سول دەمالىس ايماقتارعا باراتىن جولدىڭ ساپاسى سىن كٶتەرمەيتٸنٸ بەلگٸلٸ. جىل سايىن سەمەي-ٷرجار باعىتى بويىنشا تاس جول تاقتايداي بولادى دەگەن اقپار جەلدەي ەسكەنمەن, ٸس جٷزٸندە ەزٸرگە ورىندالماس ارمان بولىپ تۇر.
مٸنە جىلدا الاكٶلگە بارىپ دەم الاتىن ميلليونعا جۋىق دەمالۋشىلار مەن جەرگٸلٸكتٸ تۇرعىنداردىڭ ساپالى تاس جولمەن جٷرۋٸنە جاعداي تۋعىزۋ ەندٸ ٶڭٸر باسشىسى الدىنداعى باستى مٸندەتتەر بولماق. ال سەمەي قالاسىنداعى جولداردىڭ مەسەلەسٸ دە ٶزەكتٸ ەكەنٸ بەلگٸلٸ.
كەزٸندە حاكٸم اباي, قانىش, ەبەكەي سەتپاەۆتار تۇرعان شاھاردىڭ ەسكٸ ھەم تاريحي تات كراي اتالاتىن شاعىن اۋدانداردىڭ شيرەك عاسىر جٶندەلمەگەن جولدارىنا اسفالت تٶسەلٸپ, جەرگٸلٸكتٸ تۇرعىندار «وبلىس بولعانىمىز قانداي جاقسى بولدى» دەپ قۋانىشتارىن بٸلدٸرۋدە.
جاسىراتىنى جوق, سەمەيدە وتباسىمەن دەمالىپ سەرۋەندەيتٸن ساياباقتار از. شاھارداعى 1 ميلليارد تەڭگەدەن استام قارجى كەتٸپ, كٷردەلٸ جٶندەۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلگەن جالعىز ورتالىق پاركتٸڭ ٶزٸ كٶڭٸل قۋانتارلىق جاعدايدا ەمەس.
سودان بولار نۇرلان تەلمانۇلىنىڭ باستاماسىمەن سەمەيدە جاڭا قوعامدىق دەمالىس ورنى پايدا بولدى. اسپالى كٶپٸر استىندا اشىلعان دەمالىس ورنىندا سكەيت پارك, پاركۋر جەنە ۆوركاۋت, فيتنەس ايماق جەنە بالالار ويىن الاڭدارى بار. بۇل قالا تۇرعىندارى ٷشٸن ٷلكەن سىي بولدى. جەنە شاھاردىڭ باسقا شاعىن اۋداندارىندا دا جاڭا دەمالىس ايماقتارى پايدا بولماق. سونىمەن قاتار قالادا حوككەيگە ارنالعان مۇز ايدىنى ٸسكە قوسىلماق.
1961 جىلى سالىنعان سەمەيدەگٸ ەسكٸ كٶپٸردٸڭ ساپاسى جايلى جىل سايىن ايتىلىپ, اپاتتى جاعدايداعى نىسانعا جىل سايىن ورتاشا جٶندەۋ جۇمىستارى جٷرٸپ كەلدٸ. 2022 جىلدان باستاپ ۇزىندىعى 810 مەتر بولاتىن تٶرت جولاقتان تۇراتىن جاڭا كٶپٸردٸڭ قۇرىلىسى باستالدى. جوبا 2025 جىلى اياقتالۋى تيٸس. كٶپٸر قۇرىلىسىنان بٶلەك اباي وبلىسىن دامىتۋدىڭ الداعى 5 جىلعا ارنالعان كەشەندٸ جوسپارى جاسالدى.
وسى جوبا نەگٸزٸندە الاش قالاسى اتانعان سەمەيدٸڭ سول جاعالاۋىندا تٸرشٸلٸك قىزا تٷسپەك. الداعى ۋاقىتتا جامبىل كٶشەسٸنەن «پيششەۆيك» ستاديونىنا دەيٸن جاعالاۋ سالۋ جوسپارلانعان.
جوبالاردىڭ قاتارىندا كونگرەسس حولل, جاڭا وقۋشىلار سارايى, مۇز سارايى, وبلىستىق اۋرۋحانا, جۇقپالى اۋرۋلار اۋرۋحاناسى جەنە پرەزيدەنتتٸڭ تاپسىرماسىنا سەيكەس جىلۋ ەلەكتر ورتالىعى سالىنباق. سونداي-اق وبلىسقا قاراستى اۋدان جەنە اۋىلدىق ەلدٸ مەكەندەردە مەكتەپتەر, بالاباقشالار, ينفراقۇرىلىم, ەمحانالار قۇرىلىستارى ٸسكە اسپاق.
بٸر كەزدەرٸ قازاق اياق دوبىنىڭ وتانى سەمەي قالاسىندا سول كەزدە وتىزدا وردا بۇزعان قازٸرگٸ وبلىس ەكٸمٸ نۇرلان ۇرانحاەۆتىڭ ٸسكەرلٸگٸ, عالىمجان جاقييانوۆتاي باسشىنىڭ ارقاسىندا «ەلٸماي» فۋتبول كومانداسى ەلٸمٸزدٸڭ ٷش دٷركٸن جەڭٸمپازى اتانعانى كٶپشٸلٸكتٸڭ ەسٸندە بولار.
الايدا قالا وبلىس مەرتەبەسٸنەن ايىرىلعاننان كەيٸن, شاھاردىڭ دامۋى مەن قاتار فۋتبولدا قۇردىمعا كەتتٸ. بيىل 25 جىلدان كەيٸن جەكە وبلىس بولعان سەمەي شاھارىندا اڭىزعا اينالعان «ەلٸماي» فۋتبول كومانداسى قايتا قۇرىلىپ, جاڭعىرۋ دەۋٸرٸن باسىنان ٶتكەرٸپ, 2023 جىلدان باستاپ بٸرٸنشٸ ليگادا ٶنەر كٶرسەتۋگە مٷمكٸندٸك الدى.
يە, سەمەي شاھارىمەن قاتار, اباي وبلىسىنا قاراستى اۋدانداردىڭ دا ينفراقۇرىلىمى مەن تىنىس-تٸرشٸلٸگٸنە جٸتٸ كٶڭٸل بٶلٸنۋٸ كەرەك. اۋىلدار مەن ەلدٸ مەكەندەردە عالامتور مەسەلەسٸ ٶزەكتٸ ەكەنٸ بەلگٸلٸ. 40 جىل يادرولىق قارۋدىڭ زييانىن تارتىپ, قيىن كەزدەردٸ باسىنان ٶتكەرگەن ابىرالى ٶڭٸرٸندەگٸ قاينار اۋىلىنداعى اۋرۋحانادا دەرٸگەر جەتٸسپەۋشٸلٸگٸ جىلدار بويى ايتىلۋدا.
اياگٶز بەن بۇرىڭعى شۇبارتاۋ اۋدانىنىڭ ورتالىعى- بارشاتاستىڭ اراسىنداعى تاس جولدىڭ سىن كٶتەرمەيتٸنٸ جىلدار بويى ايتىلىپ كەلە جاتسا دا, شەشٸمٸن ەلٸ تاپپادى. سول سيياقتى سەمەي-كٶكپەكتٸ-اقسۋات باعىتىنداعى جولدا, كٶلٸك يەلەرٸن ەبٸگەرگە سالعانى قاشان.
يە اتقارىلار شارۋا بارشىلىق. كٶك پەن ەمەس, شاڭ جول مەن جٷرگەن نۇرلان تەلمانۇلى اباي وبلىسىنا بٸر ٶزگەرٸس ەكەلەر.
دەمەك جۇرت ايتىپ جٷرگەندەي تەك توي تويلاپ, لوگوتيپتەردٸ تالقىلاۋ مەن ەمەس, تۇرعىندارعا قاجەتتٸ بارلىق سالانى قامتيتىن قىرۋار جۇمىستاردىڭ باسى باستالعانىن ناقتى ٸستەردەن كٶرە الۋدامىز.
اۆتور: قۋانىش راحمەتوللاۇلى
