پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ Nvidia كومپانيياسىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتٸ رەۆ لەبارەديانمەن كەزدەستٸ. مەملەكەت باسشىسى Nvidia-نىڭ ەلەمدٸك جاساندى ينتەللەكت يندۋستريياسىنداعى رٶلٸنە توقتالىپ, كومپانييامەن ىنتىماقتاستىقتى ودان ەرٸ دامىتۋعا مٷددەلٸ ەكەنٸن بٸلدٸردٸ, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
بٷگٸندە Nvidia – جاساندى ينتەللەكت سالاسىنداعى ەڭ ىقپالدى تەحنولوگييالىق كومپانييالاردىڭ بٸرٸ. قازاقستاندا دا ونىڭ تەحنولوگييالارى نەگٸزٸندە بٸرنەشە ٸرٸ جوبا قولعا الىنعان. ولاردىڭ قاتارىندا سۋپەركومپيۋتەرلەر مەن ەكٸباستۇزدا سالىناتىن «دەرەكتەردٸ ٶڭدەۋ ورتالىقتارى القابى» بار.
قازاقستان مەن Nvidia نەنٸ تالقىلادى?
كەزدەسۋ 1 قازاندا ٶتتٸ. قاسىم-جومارت توقاەۆ جاساندى ينتەللەكتٸنٸ قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ باسىم سالالارىنا كەڭٸنەن ەنگٸزۋدٸڭ ماڭىزىن اتاپ ٶتتٸ.
قازٸردٸڭ ٶزٸندە قازاقستاندا Nvidia تەحنولوگييالارىنا نەگٸزدەلگەن ەكٸ سۋپەركومپيۋتەرلٸك كلاستەر جۇمىس ٸستەيدٸ. كەزدەسۋ بارىسىندا تاراپتار وسى باعىتتاعى ىنتىماقتاستىقتى جالعاستىرۋمەن قاتار, ەكٸباستۇزداعى «دەرەكتەردٸ ٶڭدەۋ ورتالىقتارى القابى» جوباسىن, ماماندار دايارلاۋ جەنە تەحنولوگييالىق ورتانى دامىتۋ مەسەلەلەرٸن تالقىلادى.
رەۆ لەبارەديان Nvidia-نىڭ اتالعان جوبانىڭ كەلەسٸ كەزەڭٸنە قاتىسۋ جوسپارى بار ەكەنٸن ايتتى.
رەۆ لەبارەديان كٸم?
رەۆ لەبارەديان Nvidia كومپانيياسىندا Omniverse پلاتفورماسى مەن مودەلدەۋ تەحنولوگييالارىنا جاۋاپ بەرەتٸن ۆيتسە-پرەزيدەنت قىزمەتٸن اتقارادى. ول كومپانيياعا 2002 جىلى كەلگەن.
بۇعان دەيٸن Warner Brothers Digital جەنە Disney Dream Quest Images ستۋدييالارىندا جۇمىس ٸستەپ, كەيٸن جەكە كومپانيياسىن قۇرعان. كومپيۋتەرلٸك گرافيكا سالاسىندا 30 جىلدان استام تەجٸريبەسٸ بار.
قازٸر لەبارەديان Nvidia-نىڭ Omniverse پلاتفورماسىن دامىتاتىن كوماندالاردى باسقارادى. بۇل تەحنولوگييا ناقتى ەلەمدەگٸ نىساندار مەن ٷدەرٸستەردٸڭ تسيفرلىق كٶشٸرمەسٸن جاساپ, سول ورتادا روبوتتار مەن جاساندى ينتەللەكت جٷيەلەرٸن ٷيرەتۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
Nvidia نەسٸمەن تانىمال?
Nvidia 1993 جىلى اقش-تىڭ كاليفورنييا شتاتىندا قۇرىلعان. كٶپشٸلٸك ونى باستاپقىدا كومپيۋتەرلٸك ويىندارعا ارنالعان ۆيدەوكارتالار ٶندٸرۋشٸسٸ دەپ تانىدى.
الايدا كەيٸن كومپانييانىڭ گرافيكالىق پروتسەسسورلارى نەيروجەلٸلەردٸ وقىتۋعا دا تيٸمدٸ ەكەنٸ بەلگٸلٸ بولدى. جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگييالارى قارقىندى دامىعان سايىن Nvidia چيپتەرٸنە سۇرانىس كٷرت ٶستٸ. قازٸر ەلەمدەگٸ ٸرٸ تەحنولوگييالىق كومپانييالاردىڭ دەرەكتەردٸ ٶڭدەۋ ورتالىقتارىندا Nvidia پروتسەسسورلارى كەڭٸنەن قولدانىلادى.
Fortune دەرەگٸنە سەيكەس, كومپانييانىڭ نارىقتىق قۇنى 5 تريلليون دوللاردان اسادى. ال قىزمەتكەرلەرٸنٸڭ سانى شامامەن 42 مىڭ ادامدى قۇرايدى.
Visual Capitalist ساراپشىلارى ەلەمدەگٸ ەڭ ٸرٸ كومپانييالاردىڭ ەربٸر 100 دوللار كٸرٸستەن قانشا تازا پايدا تاباتىنىن سالىستىرعان. وسى ەسەپ بويىنشا Nvidia-نىڭ ٷلەسٸنە 55,6 دوللاردان كەلەدٸ. بۇل Fortune Global 500 تٸزٸمٸندەگٸ 30 ٸرٸ كومپانييانىڭ اراسىنداعى ەڭ جوعارى كٶرسەتكٸش.
كومپانييانىڭ جىلدىق تابىسى 65 پايىزدان استام ٶسٸپ, تازا پايداسى شامامەن 120 ملرد دوللارعا جەتكەن.
ايتالىق, Microsoft ەربٸر 100 دوللار كٸرٸستەن 36,1 دوللار تازا پايدا تابادى. Alphabet پەن Meta-دا بۇل كٶرسەتكٸش 30 دوللاردان اسادى. ال ٶندٸرٸس پەن ساۋدا سالاسىنداعى كومپانييالاردا پايدا مارجاسى ەلدەقايدا تٶمەن. مەسەلەن, Toyota ەربٸر 100 دوللار كٸرٸستەن 7,6 دوللار پايدا كٶرەدٸ.
مۇنداي ايىرماشىلىق بيزنەس مودەلٸنە بايلانىستى. تسيفرلىق ٶنٸمدەردٸ كەڭەيتۋگە كەتەتٸن شىعىن سالىستىرمالى تٷردە از بولسا, ٶندٸرٸس پەن ساۋدا سالاسىندا شيكٸزات, تاۋار, لوگيستيكا جەنە باسقا دا شىعىنداردىڭ ٷلەسٸ جوعارى.
قازاقستانداعى Nvidia تەحنولوگييالارىنا نەگٸزدەلگەن سۋپەركومپيۋتەرلەر
قازاقستاندا Nvidia تەحنولوگييالارىن پايدالاناتىن ەكٸ ٸرٸ سۋپەركومپيۋتەرلٸك كلاستەر ٸسكە قوسىلعان.
سونىڭ بٸرٸ – Alem.Cloud. ونى ٸسكە قوسۋ رەسٸمٸنە مەملەكەت باسشىسى دا قاتىسقان. جٷيە Nvidia H200 ٷلگٸسٸندەگٸ 512 گرافيكالىق پروتسەسسوردان تۇرادى.
Alem.Cloud ەلەمدەگٸ ەڭ قۋاتتى سۋپەركومپيۋتەرلەردٸڭ TOP-500 رەيتينگٸنە ەنٸپ, 86-ورىنعا تۇراقتاعان. ونىڭ ەسەپتەۋ قۋاتىن مەملەكەتتٸك ورگاندار, جوعارى وقۋ ورىندارى, عىلىمي ۇيىمدار مەن جەكە كومپانييالار پايدالانا الادى.
ەكٸنشٸ كلاستەر – AI-Farabium. ونى «قازاقتەلەكوم» Digital Bridge 2025 فورۋمى اياسىندا پرەزيدەنتتٸڭ قاتىسۋىمەن ٸسكە قوستى. بۇل ەسەپتەۋ قۋاتتارى قازاقستاندىق KazLLM جەنە AlemLLM تٸلدٸك مودەلدەرٸن ٷيرەتۋگە پايدالانىلىپ جاتىر.
ەكٸباستۇزدا ٸرٸ داتا-ورتالىقتار القابى سالىنادى
قازاقستاننىڭ Nvidia-مەن ىنتىماقتاستىعىنداعى اۋقىمدى باعىتتاردىڭ بٸرٸ – ەكٸباستۇزداعى «دەرەكتەردٸ ٶڭدەۋ ورتالىقتارى القابى».
جوبا اياسىندا باستاپقىدا قۋاتى شامامەن 300 مۆت بولاتىن ەسەپتەۋ ينفراقۇرىلىمىن قۇرۋ كٶزدەلگەن. كەيٸن ونىڭ قۋاتىن 1 گۆت-قا دەيٸن ارتتىرۋ مٷمكٸندٸگٸ قاراستىرىلىپ وتىر.
بيىل ماۋسىم ايىندا جاساندى ينتەللەكت جەنە تسيفرلىق دامۋ مينيسترلٸگٸ Firebird جەنە Nvidia كومپانييالارىمەن 10 ملرد دوللار كٶلەمٸندەگٸ كەلٸسٸمدەرگە قول قويدى. وسى كەزەڭدە پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ رەۆ لەبارەديانمەن جەنە Firebird كومپانيياسىنىڭ قۇرىلتايشىلارىمەن كەزدەسكەن.
كەلٸسٸمگە سەيكەس, قازاقستان جوباعا قاجەتتٸ اۋماقتى, ەنەرگييا مەن بازالىق ينفراقۇرىلىمدى قامتاماسىز ەتەدٸ. ال Firebird بولاشاق كلاستەردٸڭ تەحنولوگييالىق جابدىقتالۋىنا جاۋاپ بەرەدٸ. العاشقى دەرەكتەردٸ ٶڭدەۋ ورتالىعىن 2027 جىلى سالۋ جوسپارلانعان.
قازاقستان بيلٸگٸ بۇعان دەيٸن «دەرەكتەردٸ ٶڭدەۋ ورتالىقتارى القابىنا» شامامەن 30 ملرد دوللار ينۆەستيتسييا تارتۋ جوسپارى بار ەكەنٸن مەلٸمدەگەن.
قاسىم-جومارت توقاەۆ Nvidia جەنە Firebird كومپانييالارىمەن جاسالعان كەلٸسٸمدەر اتالعان جوبانى جٷزەگە اسىرۋ ٷشٸن ماڭىزدى ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. ال رەۆ لەبارەديان قازاقستانداعى جاساندى ينتەللەكت ينفراقۇرىلىمىنىڭ دامۋ قارقىنىنا جوعارى باعا بەردٸ.
وسىلايشا, Nvidia-مەن ەرٸپتەستٸك قازاقستان ٷشٸن تەك جاڭا تەحنولوگييا ساتىپ الۋمەن شەكتەلمەيدٸ. سۋپەركومپيۋتەرلەردٸ ٸسكە قوسۋ, وتاندىق تٸلدٸك مودەلدەردٸ دامىتۋ, ماماندار دايارلاۋ جەنە ٸرٸ داتا-ورتالىقتار سالۋ ەلدە جاساندى ينتەللەكتكە قاجەتتٸ تولىققاندى ينفراقۇرىلىم قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان.
