Prezident Qasym-Jomart Toqaev Nvidia kompaniiasynyń vitse-prezidenti Rev Lebaredianmen kezdesti. Memleket basshysy Nvidia-nyń álemdik jasandy intellekt indýstriiasyndaǵy róline toqtalyp, kompaniiamen yntymaqtastyqty odan ári damytýǵa múddeli ekenin bildirdi, dep habarlaidy dalanews.kz.
Búginde Nvidia – jasandy intellekt salasyndaǵy eń yqpaldy tehnologiialyq kompaniialardyń biri. Qazaqstanda da onyń tehnologiialary negizinde birneshe iri joba qolǵa alynǵan. Olardyń qatarynda sýperkompiýterler men Ekibastuzda salynatyn «Derekterdi óńdeý ortalyqtary alqaby» bar.
Qazaqstan men Nvidia neni talqylady?
Kezdesý 1 qazanda ótti. Qasym-Jomart Toqaev jasandy intellektini Qazaqstan ekonomikasynyń basym salalaryna keńinen engizýdiń mańyzyn atap ótti.
Qazirdiń ózinde Qazaqstanda Nvidia tehnologiialaryna negizdelgen eki sýperkompiýterlik klaster jumys isteidi. Kezdesý barysynda taraptar osy baǵyttaǵy yntymaqtastyqty jalǵastyrýmen qatar, Ekibastuzdaǵy «Derekterdi óńdeý ortalyqtary alqaby» jobasyn, mamandar daiarlaý jáne tehnologiialyq ortany damytý máselelerin talqylady.
Rev Lebaredian Nvidia-nyń atalǵan jobanyń kelesi kezeńine qatysý jospary bar ekenin aitty.
Rev Lebaredian kim?
Rev Lebaredian Nvidia kompaniiasynda Omniverse platformasy men modeldeý tehnologiialaryna jaýap beretin vitse-prezident qyzmetin atqarady. Ol kompaniiaǵa 2002 jyly kelgen.
Buǵan deiin Warner Brothers Digital jáne Disney Dream Quest Images stýdiialarynda jumys istep, keiin jeke kompaniiasyn qurǵan. Kompiýterlik grafika salasynda 30 jyldan astam tájiribesi bar.
Qazir Lebaredian Nvidia-nyń Omniverse platformasyn damytatyn komandalardy basqarady. Bul tehnologiia naqty álemdegi nysandar men úderisterdiń tsifrlyq kóshirmesin jasap, sol ortada robottar men jasandy intellekt júielerin úiretýge múmkindik beredi.
Nvidia nesimen tanymal?
Nvidia 1993 jyly AQSh-tyń Kaliforniia shtatynda qurylǵan. Kópshilik ony bastapqyda kompiýterlik oiyndarǵa arnalǵan videokartalar óndirýshisi dep tanydy.
Alaida keiin kompaniianyń grafikalyq protsessorlary neirojelilerdi oqytýǵa da tiimdi ekeni belgili boldy. Jasandy intellekt tehnologiialary qarqyndy damyǵan saiyn Nvidia chipterine suranys kúrt ósti. Qazir álemdegi iri tehnologiialyq kompaniialardyń derekterdi óńdeý ortalyqtarynda Nvidia protsessorlary keńinen qoldanylady.
Fortune deregine sáikes, kompaniianyń naryqtyq quny 5 trillion dollardan asady. Al qyzmetkerleriniń sany shamamen 42 myń adamdy quraidy.
Visual Capitalist sarapshylary álemdegi eń iri kompaniialardyń árbir 100 dollar kiristen qansha taza paida tabatynyn salystyrǵan. Osy esep boiynsha Nvidia-nyń úlesine 55,6 dollardan keledi. Bul Fortune Global 500 tizimindegi 30 iri kompaniianyń arasyndaǵy eń joǵary kórsetkish.
Kompaniianyń jyldyq tabysy 65 paiyzdan astam ósip, taza paidasy shamamen 120 mlrd dollarǵa jetken.
Aitalyq, Microsoft árbir 100 dollar kiristen 36,1 dollar taza paida tabady. Alphabet pen Meta-da bul kórsetkish 30 dollardan asady. Al óndiris pen saýda salasyndaǵy kompaniialarda paida marjasy áldeqaida tómen. Máselen, Toyota árbir 100 dollar kiristen 7,6 dollar paida kóredi.
Mundai aiyrmashylyq biznes modeline bailanysty. Tsifrlyq ónimderdi keńeitýge ketetin shyǵyn salystyrmaly túrde az bolsa, óndiris pen saýda salasynda shikizat, taýar, logistika jáne basqa da shyǵyndardyń úlesi joǵary.
Qazaqstandaǵy Nvidia tehnologiialaryna negizdelgen sýperkompiýterler
Qazaqstanda Nvidia tehnologiialaryn paidalanatyn eki iri sýperkompiýterlik klaster iske qosylǵan.
Sonyń biri – Alem.Cloud. Ony iske qosý rásimine Memleket basshysy da qatysqan. Júie Nvidia H200 úlgisindegi 512 grafikalyq protsessordan turady.
Alem.Cloud álemdegi eń qýatty sýperkompiýterlerdiń TOP-500 reitingine enip, 86-orynǵa turaqtaǵan. Onyń esepteý qýatyn memlekettik organdar, joǵary oqý oryndary, ǵylymi uiymdar men jeke kompaniialar paidalana alady.
Ekinshi klaster – AI-Farabium. Ony «Qazaqtelekom» Digital Bridge 2025 forýmy aiasynda Prezidenttiń qatysýymen iske qosty. Bul esepteý qýattary qazaqstandyq KazLLM jáne AlemLLM tildik modelderin úiretýge paidalanylyp jatyr.
Ekibastuzda iri data-ortalyqtar alqaby salynady
Qazaqstannyń Nvidia-men yntymaqtastyǵyndaǵy aýqymdy baǵyttardyń biri – Ekibastuzdaǵy «Derekterdi óńdeý ortalyqtary alqaby».
Joba aiasynda bastapqyda qýaty shamamen 300 MVt bolatyn esepteý infraqurylymyn qurý kózdelgen. Keiin onyń qýatyn 1 GVt-qa deiin arttyrý múmkindigi qarastyrylyp otyr.
Biyl maýsym aiynda Jasandy intellekt jáne tsifrlyq damý ministrligi Firebird jáne Nvidia kompaniialarymen 10 mlrd dollar kólemindegi kelisimderge qol qoidy. Osy kezeńde Premer-ministr Oljas Bektenov Rev Lebaredianmen jáne Firebird kompaniiasynyń quryltaishylarymen kezdesken.
Kelisimge sáikes, Qazaqstan jobaǵa qajetti aýmaqty, energiia men bazalyq infraqurylymdy qamtamasyz etedi. Al Firebird bolashaq klasterdiń tehnologiialyq jabdyqtalýyna jaýap beredi. Alǵashqy derekterdi óńdeý ortalyǵyn 2027 jyly salý josparlanǵan.
Qazaqstan biligi buǵan deiin «Derekterdi óńdeý ortalyqtary alqabyna» shamamen 30 mlrd dollar investitsiia tartý jospary bar ekenin málimdegen.
Qasym-Jomart Toqaev Nvidia jáne Firebird kompaniialarymen jasalǵan kelisimder atalǵan jobany júzege asyrý úshin mańyzdy ekenin atap ótti. Al Rev Lebaredian Qazaqstandaǵy jasandy intellekt infraqurylymynyń damý qarqynyna joǵary baǵa berdi.
Osylaisha, Nvidia-men áriptestik Qazaqstan úshin tek jańa tehnologiia satyp alýmen shektelmeidi. Sýperkompiýterlerdi iske qosý, otandyq tildik modelderdi damytý, mamandar daiarlaý jáne iri data-ortalyqtar salý elde jasandy intellektke qajetti tolyqqandy infraqurylym qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan.
