43 ملن تەكشە مەتر سۋ قورى بار: قازاقستان نەگە جەراستى سۋىن تولىق پايدالانباي وتىر?

43 ملن تەكشە مەتر سۋ قورى بار: قازاقستان نەگە جەراستى سۋىن تولىق پايدالانباي وتىر?
QURYLTAI

قازاقستاندا بەكٸتٸلگەن جەراستى سۋ قورى تەۋلٸگٸنە 43,2 ملن تەكشە مەتردٸ قۇراعانىمەن, ونىڭ ناقتى پايدالانىلىپ وتىرعان كٶلەمٸ نەبەرٸ 1,5 ملن تەكشە مەتر شاماسىندا. ياعني قولدا بار قوردىڭ تەك 3,5%-ى عانا يگەرٸلٸپ وتىر, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.

وسى مەسەلەگە الاڭداعان «ەدٸلەت» پارتيياسىنىڭ دەپۋتاتتارى ٷكٸمەتتەن جەراستى سۋ رەسۋرستارىن تيٸمدٸ پايدالانۋ جەنە قاراۋسىز قالعان ۇڭعىمالاردى جويۋ جٶنٸندە ناقتى شارالار قابىلداۋدى تالاپ ەتتٸ.

دەپۋتات بوتا ەلەۋسٸزوۆا باستاعان فراكتسييا مٷشەلەرٸ پرەمەر-مينيستردٸڭ ورىنباسارى قانات بوزىمباەۆقا جولداعان ساۋالىندا قازاقستاننىڭ جەراستى سۋ ەلەۋەتٸ ەلٸ دە تولىق پايدالانىلماي وتىرعانىن مەلٸمدەدٸ.

ولاردىڭ ايتۋىنشا, ەسٸرەسە سۋ تاپشىلىعى بايقالاتىن ٶڭٸرلەردە جەراستى سۋلارىن اۋىل شارۋاشىلىعى مەن ەلدٸ مەكەندەردٸڭ قاجەتتٸلٸگٸنە پايدالانۋ مەسەلەسٸ ٶزەكتٸ. الايدا بۇل رەسۋرستى يگەرۋ كەزٸندە سۋدىڭ تابيعي جولمەن تولىقتىرىلۋ مٷمكٸندٸگٸ, ساپاسى, مينەرالدانۋ دەڭگەيٸ جەنە ناقتى الىناتىن كٶلەمٸ ەسكەرٸلۋٸ قاجەت.

دەپۋتاتتار 2026 جىلعى مەلٸمەت بويىنشا, ەلدە يەسٸز, اۆارييالىق جەنە ٶزدٸگٸنەن تٶگٸلەتٸن 2 256 گيدروگەولوگييالىق ۇڭعىما بار ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. ولاردىڭ ۋاقىتىلى جويىلماۋى نەمەسە تيٸستٸ تەرتٸپپەن كونسەرۆاتسييالانباۋى سۋ ىسىرابىنا ەكەلٸپ, قورشاعان ورتاعا زييان كەلتٸرۋٸ مٷمكٸن.

سونداي-اق دەپۋتاتتار جەراستى سۋلارىنىڭ مونيتورينگٸ جەتكٸلٸكتٸ دەڭگەيدە جٷرگٸزٸلمەي وتىرعانىن, گيدروگەولوگييالىق دەرەكتەردٸ بٸرىڭعاي تسيفرلىق جٷيەگە بٸرٸكتٸرۋ جەنە ناقتى سۋ الۋ كٶلەمٸن باقىلاۋ قاجەتتٸگٸن كٶتەردٸ.

وسىعان بايلانىستى فراكتسييا ٷكٸمەتتەن بەس باعىت بويىنشا شارا قابىلداۋدى سۇرادى.

بٸرٸنشٸدەن, جەراستى سۋ قورلارىن ٶڭٸرلەر بويىنشا تٷگەندەپ, ولاردىڭ ناقتى پايدالانىلۋى مەن يگەرۋ مٷمكٸندٸگٸنە كەشەندٸ تالداۋ جٷرگٸزۋ قاجەت.

ەكٸنشٸدەن, يەسٸز جەنە اۆارييالىق ۇڭعىمالاردى جويۋ مەن كونسەرۆاتسييالاۋ جۇمىستارىن جەدەلدەتٸپ, ولاردىڭ بٸرىڭعاي تسيفرلىق تٸزٸلٸمٸن قالىپتاستىرۋ ۇسىنىلدى.

ٷشٸنشٸدەن, جەراستى سۋلارىنىڭ مونيتورينگٸن جاڭعىرتىپ, گەولوگييالىق جەنە گيدروگەولوگييالىق دەرەكتەردٸ بٸرىڭعاي تسيفرلىق جٷيەگە بٸرٸكتٸرۋ قاجەت.

تٶرتٸنشٸدەن, اۋىل شارۋاشىلىعىندا جەراستى سۋلارىن پايدالانۋ ليميتتەرٸن عىلىمي نەگٸزدە بەلگٸلەپ, ناقتى سۋ الۋ كٶلەمٸن تسيفرلىق ەسەپكە الۋ جەنە باقىلاۋ تەتٸگٸن ەنگٸزۋ ۇسىنىلدى.

بەسٸنشٸدەن, جەراستى سۋ قورلارىن بارلاۋ مەن باعالاۋعا بٶلٸنەتٸن بيۋدجەت قاراجاتىنىڭ تيٸمدٸلٸگٸنە تالداۋ جٷرگٸزۋ قاجەت.

دەپۋتاتتاردىڭ پٸكٸرٸنشە, جەراستى سۋلارى – ەلدٸڭ سۋ قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتەتٸن ستراتەگييالىق رەسۋرس. ولاردى تيٸمدٸ باسقارۋ اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ تۇراقتىلىعىن ارتتىرىپ, حالىقتى اۋىزسۋمەن قامتاماسىز ەتۋگە جەنە ٶڭٸرلەردٸڭ دامۋىنا ىقپال ەتەدٸ.

فراكتسييا ٷكٸمەتتەن كٶتەرٸلگەن مەسەلەلەر بويىنشا قابىلداناتىن شارالار, ولاردى ٸسكە اسىرۋ مەرزٸمدەرٸ مەن كٷتٸلەتٸن ناقتى نەتيجەلەر تۋرالى زاڭنامادا بەلگٸلەنگەن مەرزٸمدە جازباشا جاۋاپ بەرۋدٸ سۇرادى.