قر ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلٸگٸ 2026-2035 جىلدارعا ارنالعان ۇزاق مەرزٸمدٸ دامۋ بولجامىن جارييالادى. ونىڭ مەملەكەتتٸك جوسپارلاۋ جٷيەسٸ قۇجاتتارىنىڭ قارجىلىق قامتاماسىز ەتٸلۋ كٶلەمٸن ايقىندايتىنى دا ناقتىلانادى. اتالعان ستراتەگييالىق دامۋ قۇجاتىندا ۇلتتىق قوردىڭ تازا ۆاليۋتالىق اكتيۆتەرٸ 2035 جىلعا قاراي ەكٸ ەسەگە, ال ەكونوميكالىق ٶسٸم ٷش ەسەگە ٶسەتٸنٸ بولجانادى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
ۇلتتىق قورداعى اكتيۆتەر
بولجامعا سەيكەس, ۇلتتىق قوردىڭ تازا ۆاليۋتالىق اكتيۆتەرٸ 2035 جىلعا قاراي ەكٸ ەسەگە ٶسٸپ, 109,9 ملرد دوللارعا دەيٸن ۇلعايۋى تيٸس. مەسەلەن, 2025 جىلى, قۇجاتتىڭ كەلتٸرٸلگەن مەلٸمەتكە سەيكەس, بۇل كٶلەم 57,2 ملرد دوللار دەڭگەيٸندە قالىپتاسقان, الايدا, ۇلتتىق بانكتٸڭ تاياۋداعى ەسەبٸندە, ياعني تامىزدا قور اكتيۆٸ بٸر ايدا 1,3 ملرد دوللارمەن تولىعىپ 61,7 ملرد دوللار بولعان. 2029 جىلدان باستاپ مەملەكەت ۇلتتىق قوردان جىل سايىن 2 ترلن تەڭگەدەن ارتىق اقشا الماۋدى كٶزدەيدٸ. بۇل بيۋدجەتتٸڭ مۇناي كٸرٸستەرٸنە تەۋەلدٸلٸگٸن ازايتىپ, ۇزاق مەرزٸمدٸ جيناقتار كٶلەمٸن ارتتىرادى دەپ كٷتٸلەدٸ.
ەكونوميكالىق ٶسٸم
ٷكٸمەت جٸٶ-نٸڭ ورتاشا جىلدىق ٶسٸمٸن 4,5% دەڭگەيدە بولادى دەپ بولجايدى. 2035 جىلعا قاراي قازاقستان ەكونوميكاسى 473,2 ترلن تەڭگەنٸ قۇراپ, 2025 جىلمەن سالىستىرعاندا ٷش ەسەگە جۋىق (161,9 ترلن تەڭگە) ٶسٸمدٸ كٶرسەتۋٸ كەرەك. ٶسٸم لوكوموتيۆتەرٸ رەتٸندە قۇرىلىس جەنە كٶلٸك سالاسى اتالادى, ولار جىلىنا شامامەن 10% ٶسٸم ەكەلۋٸ قاجەت. ٶنەركەسٸپ پەن اۋىل شارۋاشىلىعى, جىل سايىن 2-4% ٶسٸممەن تۇراقتالادى.
بيۋدجەت تاپشىلىعى جەنە ينفلياتسييا
2030 جىلعا قاراي ٷكٸمەت بيۋدجەت تاپشىلىعىنان تولىعىمەن قۇتىلادى دەپ كٷتٸلەدٸ.
ەگەر بيۋدجەت تاپشىلىعى 2025 جىلى جٸٶ-نٸڭ 2,7%-ىن قۇراسا, ال 2029 جىلعا قاراي 0,4%-عا دەيٸن تٶمەندەپ, سودان كەيٸن نٶلدٸك بالانسقا شىعۋى كەرەك. قۇجاتتاعى مەلٸمەتتەرگە سەيكەس, وسى كەزەڭدەگٸ بيۋدجەت كٸرٸسٸ ەكٸ ەسەگە جۋىق ٶسەدٸ: 2025 جىلعى 29,4 ترلن تەڭگەدەن 2035 جىلى 66,8 ترلن تەڭگەگە دەيٸن.
نەگٸزگٸ جٷك سالىق جٷيەسٸنە تٷسەدٸ. 10 جىل ٸشٸندە ولاردىڭ كٶلەمٸ ٷش ەسەگە جۋىق ارتۋى تيٸس: 2025 جىلعى 23,2 ترلن تەڭگەدەن 2035 جىلعا قاراي 65,5 ترلن تەڭگەگە دەيٸن. بۇل رەتتە سالىقتىق ەمەس تٷسٸمدەر ەڭ تٶمەنگٸ دەڭگەيدە قالا بەرەدٸ: جىلىنا شامامەن 700 ملرد تەڭگە, ال جەكەشەلەندٸرۋ مەن كٷردەلٸ وپەراتسييالاردان تٷسەتٸن تٷسٸمدەردەن ەلەۋلٸ ەسەر بولمايدى. ٶسٸمگە قاراماستان, ولاردىڭ ەكونوميكاداعى ٷلەسٸ 2025 جىلعى 15,9%-دان 2035 جىلعا قاراي 14,1%-عا دەيٸن عانا تٶمەندەيدٸ.
الداعى ەكٸ جىلدا ينفلياتسييا 9-11% دەڭگەيٸندە بولادى دەپ بولجانادى, بٸراق 2027 جىلدان باستاپ ونى 5% شەگٸندە اۋىزدىقتاپ ۇستاۋ قاراستىرىلادى. بولجامدا ٷكٸمەتتٸڭ ستراتەگييالىق ويى مەن ماقساتتارى بەلگٸلەنگەن, بٸراق ولاردى ٸسكە اسىرۋ سىرتقى ەكونوميكالىق جاعدايعا, شيكٸزات باعاسىنا جەنە ەكونوميكانىڭ ٸشكٸ تۇراقتىلىعىنا دا بايلانىستى بولاتىنىن باسا ايتا كەتەلٸك.
بۇعان دەيٸن ۇلتتىق بانك ساراپشىلار قاۋىمداستىعى اراسىندا جٷرگٸزٸلگەن كەزەكتٸ ماكروەكونوميكالىق ساۋالنامانىڭ نەتيجەسٸ جارييالانعان. سونداي-اق Halyk Finance ۇلتتىق قور مەن ۇلتتىق بانك وپەراتسييالارىنا سٷيەنە وتىرىپ, تەڭگەنٸڭ قىسقا جەنە ورتا مەرزٸمدٸ پەرسپەكتيۆالارىنا بولجام جاساعان بولاتىن. وعان سەيكەس, 2025 جىلدىڭ اياعىنا دەيٸن 1 اقش دوللارىنىڭ قۇنى 550-560 تەڭگە ارالىعىن قامتيدى دەپ كٷتٸلەدٸ.
