مەجٸلٸس دەپۋتاتتارى "2026–2028 جىلدارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت تۋرالى" زاڭدى قابىلداپ, ەلدٸڭ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق باعىتىن ايقىندادى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
قۇجاتتىڭ نەگٸزٸنە ەلەمدٸك ەكونوميكانىڭ قالىپتى ٶسٸمٸ, ينفلياتسييانىڭ بەسەڭدەۋٸ جەنە قارجى نارىعىنداعى تۇراقتىلىق الىنعان.
بولجام بويىنشا, الداعى ورتا مەرزٸمدٸ كەزەڭدە ٸشكٸ جالپى ٶنٸمنٸڭ ورتاشا ٶسٸمٸ 5,3 پايىز شاماسىندا بولماق.
2026 جىلى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت كٸرٸسٸ 19,2 تريلليون تەڭگە, 2027 جىلى — 21,2 تريلليون تەڭگە, ال 2028 جىلى 23,2 تريلليون تەڭگەگە جەتەدٸ دەپ جوسپارلانعان.
شىعىستار كٶلەمٸ دە كەزەڭ-كەزەڭٸمەن ارتادى:
- 2026 جىلى — 27,7 ترلن تەڭگە,
- 2027 جىلى — 28,8 ترلن تەڭگە,
- 2028 جىلى — 29,8 ترلن تەڭگە.
ٶڭٸرلەرگە قوسىمشا قولداۋ
بيۋدجەتتٸ تالقىلاۋ كەزٸندە دەپۋتاتتار ايماقتاردىڭ دامۋىنا باسىمدىق بەرۋدٸ ۇسىندى. وسى ماقساتتا ٷكٸمەت رەزەرۆٸنەن 30 ميلليارد تەڭگە, ال مەملەكەتتٸك قارىزدى ٶتەۋ ەسەبٸنەن 16,5 ميلليارد تەڭگە قوسىمشا بٶلٸنبەك.
بۇل قاراجات:
- جىلۋ جەنە ەلەكتر ەنەرگەتيكاسىن جاڭعىرتۋعا,
- گاز جەنە سۋ جٷيەلەرٸن جەتٸلدٸرۋگە,
- ٶزەن-كٶل جاعالاۋلارىن نىعايتۋ سيياقتى ينفراقۇرىلىمدىق جوبالارعا باعىتتالادى.
جەدەل جەردەم قىزمەتٸن كٷشەيتۋگە دە ەرەكشە كٶڭٸل بٶلٸندٸ. قوسىمشا 5 ميلليارد تەڭگە وسى سالاعا جۇمسالماق.
"بٸز تەك مەسەلەنٸ ايتىپ قانا قويماي, ونى شەشۋگە ناقتى قادام جاسايمىز. بۇل قارجى جەتٸسپەيتٸن ٶڭٸرلەردە جاڭا جەدەل جەردەم بريگادالارىن اشۋعا, بازانى جاڭارتۋعا جەنە قىزمەتكەرلەردٸڭ ەڭبەكاقىسىن كٶتەرۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. ەڭ باستىسى, بۇل شەشٸم ادام ٶمٸرٸن ساقتاۋعا باعىتتالعان", — دەدٸ مەجٸلٸس دەپۋتاتى اسحات ايماعامبەتوۆ.
عىلىم مەن مەدەنيەت
زاڭ جوباسى اياسىندا قاتەرلٸ ٸسٸككە قارسى راديوفارماتسەۆتيكالىق پرەپاراتتاردى ٶندٸرۋگە قارجى قاراستىرىلدى. بۇل قازاقستانعا دەرٸ-دەرمەكتٸ ٶز ٸشٸندە عانا ەمەس, سىرتقى نارىققا دا ەكسپورتتاۋعا جول اشادى.
سونىمەن قاتار قوسىمشا قاراجات تٶمەندەگٸ سالالارعا بٶلٸنەدٸ:
- 1,6 ملرد تەڭگە — رەسپۋبليكالىق فيزيكا-ماتەماتيكا مەكتەبٸندەگٸ ۇستازداردىڭ جالاقىسى مەن وقۋشىلاردىڭ تۇرمىستىق جاعدايىن جاقسارتۋعا;
- ارحيۆتەر مەن كٸتاپحانالاردىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن كٷشەيتۋگە;
- ۇلتتىق عىلىم اكادەميياسىنىڭ اعىمداعى شىعىندارىن ٶتەۋگە;
- 111 ملن تەڭگە — قازاق تٸلٸنٸڭ ۇلتتىق سٶزدٸك قورىن جاساۋعا;
- قازاق تٸلٸندەگٸ مۋلتفيلمدەردٸ ٶندٸرۋ مەن تاراتۋعا;
- «XXI عاسىر كٶشباسشىسى», «ازامات» جەنە «جايدار» سيياقتى زيياتكەرلٸك جوبالاردى قولداۋعا.
بيۋدجەت جوباسىن تالقىلاۋ قورىتىندىسى بويىنشا مەجٸلٸس دەپۋتاتتارى زاڭدى قابىلدادى.
بۇل قۇجات — ەلدٸڭ ەكونوميكالىق تۇراقتىلىعىن ساقتاۋمەن قاتار, ەلەۋمەتتٸك ەدٸلدٸكتٸ نىعايتۋعا باعىتتالعان ماڭىزدى قادام بولدى.
بۇعان دەيٸن
ەسكە سالايىق, بۇعان دەيٸن مەجٸلٸس دەپۋتاتى ازات پەرۋاشەۆ ۇلتتىق كومپانييالاردىڭ مەملەكەتكە تٶلەيتٸن ديۆيدەند كٶلەمٸ تىم از ەكەنٸن سىنعا العان بولاتىن. ونىڭ ايتۋىنشا, ٸرٸ كۆازيمەملەكەتتٸك حولدينگتەر ميللياردتاعان تابىس تابا تۇرا, بيۋدجەتكە ماردىمسىز قارجى اۋدارادى, ال ونىڭ ەسەبٸنەن ەلەۋمەتتٸك سالا مەن ايماقتىق جوبالار زارداپ شەگٸپ وتىر.
"بۇل – ەدٸلەتسٸزدٸك. مەملەكەتتٸك اكتيۆتەردەن تٷسكەن كٸرٸس ەڭ الدىمەن حالىق يگٸلٸگٸنە جۇمسالۋى تيٸس", – دەگەن ەدٸ ول.
پەرۋاشەۆتىڭ ايتۋىنشا, «اقجول» پارتيياسى مەملەكەتتٸك جەنە كۆازيمەملەكەتتٸك كەسٸپورىنداردىڭ بارلىق قاراجاتىن تەك بيۋدجەت ارقىلى ٶتكٸزۋ تالابىنان باس تارتپايدى.
"بٸز 2024 جىلدىڭ بيۋدجەتٸن بەكٸتكەن كەزدە كۆازيمەملەكەتتٸك سەكتوردىڭ بارلىق تابىسىن بيۋدجەتتٸڭ كٸرٸس بٶلٸگٸنە ەنگٸزۋ تۋرالى ۇسىنىس جاسادىق. الايدا بۇل تالاپتىڭ ورنىنا «سامۇرىق-قازىنا» قورى جٷيە قۇراۋشى كومپانييالاردان تٷسكەن تابىستىڭ 50 پايىزىن ٶزدەرٸ قالاعان باعىتتارعا جۇمساۋ تۋرالى نورما قابىلداتتى. ال «بەيتەرەك», دامۋ ينستيتۋتتارى, ەلەۋمەتتٸك-كەسٸپكەرلٸك كورپوراتسييالار سيياقتى قۇرىلىمدار تاعى دا بيۋدجەتتەن تىس قالدى", - دەدٸ ول.
دەپۋتاتتىڭ مەلٸمدەۋٸنشە, جوعارى اۋديتورلىق پالاتا «سامۇرىق-قازىنا» قورىنىڭ 11 ەنشٸلەس كومپانيياسىنان تٷسكەن 347 ملرد تەڭگە تابىس بيۋدجەتكە تٷسپەگەنٸن انىقتاعان.
"قوردىڭ قارجىلىق كٸرٸستەرٸ, ەسەپشوتتارداعى بانك پايىزدارى, ۆاليۋتا باعامىنىڭ ايىرماسىنان تٷسكەن پايدا جەنە باسقا دا تابىستارى مەملەكەت بيۋدجەتٸنە باعىتتالماي جاتىر. 2024 جىلى بۇل كٸرٸستەردٸڭ جالپى كٶلەمٸ 1 ترلن 250 ملرد تەڭگەدەن اسقان. بۇل سوما ەسەپكە الىنباعان جەنە ەل قازىناسىنا تٷسپەگەن. ال وسىنىڭ ٷستٸنە قوردىڭ تٸكەلەي ساتىپ الۋ ٷلەسٸ 56 پايىزدان 60 پايىزعا دەيٸن ٶسٸپ, 2 ترلن 200 ملرد تەڭگەگە جەتكەن. وسىلايشا, اشىقتىق پەن بەسەكەلەستٸك قاعيدالارى ٶرەسكەل بۇزىلىپ وتىر. مىسالى, KEGOK اكتسيونەرلٸك قوعامى جابدىقتاردى نارىق باعاسىنان ٷش ەسە قىمباتقا ساتىپ العان", - دەدٸ پەرۋاشەۆ.
