2025 jyly zeinetaqy jinaqtarynyń investitsiialyq tabysy 1, 825 trln teńgege jetken. Bul týraly Almatyda ótken Qarjy jýrnalistikasy mektebinde “BjZQ” AQ investitsiialyq portfeldi taldaý basqarmasynyń basshysy Lázzat Ámirǵalieva málimdedi, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Is-shara barysynda Ámirǵalieva zeinetaqy aktivterin basqarýdyń qazirgi jaǵdaiy jáne investitsiialyq strategiialary týraly aitty.
Onyń sózinshe, 2026 jyldyń 1 qańtaryndaǵy jaǵdai boiynsha Qazaqstandaǵy zeinetaqy aktivteriniń jalpy kólemi 26 trln teńgeden asqan. Al 2025 jyldyń qorytyndysy boiynsha investitsiialyq qyzmetten alynǵan tabys 1,773 trln teńgege jetken.
“Byltyr zeinetaqy aktivteriniń investitsiialyq kirisi 7,43 paiyz deńgeiinde qalyptasty”, – dedi Lázzat Ámirǵalieva.
Spikerdiń aitýynsha, investitsiialyq tabystyń negizgi bóligi memlekettik baǵaly qaǵazdardan, halyqaralyq qarjy uiymdarynyń obligatsiialarynan jáne repo operatsiialarynan túsken.
“Bul quraldar jalpy tabystyń shamamen 78 paiyzyn qamtamasyz etti”, – dedi ol.
Portfel qalai qalyptasady
Zeinetaqy aktivteri birneshe senimgerlik basqarýshy arasynda bólingen. Negizgi basqarýshy – Qazaqstan Respýblikasynyń Ulttyq Banki. Al aktivterdiń bir bóligi jeke investitsiialyq portfeldi basqarýshylardyń qaramaǵyna berilgen.
Ámirǵalievanyń sózinshe, zeinetaqy aktivterin basqarýdaǵy basty qaǵidalardyń biri – portfeldi ártaraptandyrý.
“Investitsiialyq portfel táýekelderdi azaitý úshin ártúrli qarjy quraldaryna ornalastyrylady. Bul – zeinetaqy aktivterin basqarýdyń negizgi qaǵidalarynyń biri”, – dedi ol.
Qazirgi tańda investitsiialyq portfel qurylymynda negizgi úlesti Qazaqstan Respýblikasynyń memlekettik baǵaly qaǵazdary alyp otyr. Sonymen qatar portfelde halyqaralyq qarjy uiymdarynyń obligatsiialary, sheteldik memlekettik baǵaly qaǵazdar, korporativtik obligatsiialar jáne basqa da qarjy quraldary bar.
Jańa tsifrlyq servis iske qosyldy
Baiandama barysynda zeinetaqy aktivteri týraly aqparattyń ashyqtyǵyn arttyrý maqsatynda jańa tsifrlyq servis iske qosylǵany da aityldy.
Ámirǵalievanyń aitýynsha, invest.enpf.kz internet-portaly investitsiialyq portfeldi basqarýshylar týraly negizgi aqparatty bir platformada biriktiredi.
“Bul portal azamattarǵa zeinetaqy jinaqtaryn basqarý júiesi týraly tolyq málimet alýǵa múmkindik beredi. Munda investitsiialyq strategiialar, portfel qurylymy, baǵaly qaǵazdar týraly aqparat, sondai-aq basqarýshylardyń qarjylyq kórsetkishteri men zeinetaqy aktivteriniń kiristiligi jónindegi derekter jariialanǵan”, – dedi ol.
Spikerdiń aitýynsha, jańa platforma halyqtyń qarjylyq saýattylyǵyn arttyrýǵa jáne zeinetaqy aktivterin investitsiialaý tetikterin túsinýdi kúsheitýge baǵyttalǵan.
Sonymen qatar portal arqyly salymshylar investitsiialyq portfeldi basqarýshylardyń qyzmetin salystyryp, olardyń investitsiialyq nátijelerimen tanysa alady.
Ulttyq bank ne deidi?
Ulttyq bank monetarlyq operatsiialar departamenti direktorynyń orynbasary Nurjan Nurǵazinniń aitýynsha, zeinetaqy aktivteriniń negizgi bóligi Ulttyq banktiń basqarýynda. Sondyqtan bul qarajatty basqarýdaǵy negizgi qaǵida – táýekelge barý emes, eń aldymen salymshylardyń qarajatyn saqtaý.
Nege zeinetaqy tabysy ózgerip turady
Nurǵazin zeinetaqy aktivteriniń tabysy qysqa merzimde ózgerip turatynyn túsindirdi.
“Kóp jaǵdaida adamdar nege keide zeinetaqy aktivteriniń tabystylyǵy tómendep ketedi dep suraidy. Bul – qarjy naryǵyndaǵy kúndelikti qaita baǵalaýmen bailanysty”, – dedi ol.
Onyń aitýynsha, infliatsiia men paiyzdyq mólsherlemelerdiń ózgerýi de investitsiialyq tabysqa áser etedi.
Nurǵazinniń sózinshe, eger naryqtaǵy paiyzdyq mólsherlemeler tómendese, obligatsiialardyń baǵasy ósedi. Al kerisinshe jaǵdai oryn alsa, olardyń naryqtyq baǵasy tómendeýi múmkin.
Spiker valiýtalyq aktivterdiń tabysyna valiýta baǵamynyń ózgerýi de áser etetinin aitty.
Ol mysal retinde byltyrǵy jaǵdaidy keltirdi.
“2025 jyly teńge baǵamy shamamen 525 teńgeden 505 teńgege deiin nyǵaidy. Sonyń saldarynan valiýtalyq aktivter teńgemen eseptegende qaita baǵalanǵan kezde belgili bir teris áser baiqaldy”, – dedi ol.
Nurǵazin zeinetaqy aktivteri ártúrli qarjy quraldarynan turatynyn aitty. Onyń aitýynsha, portfel obligatsiialardan, aktsiialardan jáne túrli valiýtalyq ári teńgelik quraldardan quralady.
“Qazirgi kezde zeinetaqy aktivteriniń shamamen 60 paiyzy teńgemen, al 40 paiyzy shetel valiýtasynda ornalastyrylǵan”, – dedi ol.
Sondai-aq ol zeinetaqy aktivteri negizinen senimdi qarjy quraldaryna ornalastyrylatynyn atap ótti.
“Teńgelik portfeldiń negizgi bóligi – Qazaqstan Respýblikasynyń memlekettik baǵaly qaǵazdary. Olar biz úshin eń qaýipsiz qarjy quraldarynyń biri sanalady”, – dedi ol.
Sózinshe, zeinetaqy aktivteriniń shamamen 43 paiyzy memlekettik baǵaly qaǵazdarǵa investitsiialanǵan.
Sonymen qatar portfelde kvazimemlekettik sektordyń obligatsiialary, ekinshi deńgeili bankterdiń obligatsiialary, halyqaralyq qarjy uiymdarynyń baǵaly qaǵazdary jáne aqsha naryǵynyń quraldary bar.
Spikerdiń aitýynsha, valiýtalyq portfel 4 negizgi klasqa bólingen.
“Olar – damyǵan elderdiń obligatsiialary, damýshy naryqtardyń obligatsiialary, korporativtik obligatsiialar jáne aktsiialar”, – dedi ol.
Nurǵazinniń aitýynsha, keiingi jyldary portfeldi ártaraptandyrý maqsatynda aktsiialardyń úlesi de ulǵaiyp keledi.
“Biyl aktsiialardyń úlesin 25 paiyzdan 30 paiyzǵa deiin arttyrý josparlanyp otyr. Sonymen qatar portfelge balamaly investitsiialyq quraldardy engizý qarastyrylýda”, – dedi ol.
Onyń sózinshe, mundai quraldarǵa jeke kapital, infraqurylymdyq jobalar, jyljymaityn múlik jáne basqa da investitsiialyq baǵyttar kiredi.
Nurǵazin zeinetaqy aktivteriniń tabystylyǵyn qysqa merzimde baǵalaý durys emes ekenin de atap ótti.
“Zeinetaqy aktivteri – uzaq merzimdi investitsiialar. Sondyqtan olardyń tiimdiligin bir ai nemese bir jyl emes, kem degende bes-on jyldyq kezeńde baǵalaý qajet”, – dedi ol.
Spikerdiń aitýynsha, uzaq merzimdi kezeńde zeinetaqy aktivteriniń tabystylyǵy infliatsiia deńgeiinen joǵary bolyp keledi.
Máselen, onyń málimetinshe, zeinetaqy aktivteri biriktirilgen kezeńnen beri jinaqtalǵan tabystylyq shamamen 194 paiyzdy, al osy kezeńdegi infliatsiia 207 paiyzdy quraǵan.
Nurǵazin salymshylardy zeinetaqy aktivterin basqarý júiesimen belsendi tanysýǵa shaqyrdy.
Investitsiialyq kompaniialar týraly
Alatau City Invest
Zeinetaqy aktivterin basqarýshy kompaniialardyń biri Alatau City Invest ókilderi jańa investitsiialyq strategiia engizilgenin aitty.
Kompaniianyń málimetinshe, qazirgi ýaqytta basqarýdaǵy zeinetaqy aktivteri 16,5 mlrd teńgeden asady. 2025 jyldyń qorytyndysy boiynsha portfeldiń kiristiligi 11,22 paiyzdy quraǵan.
Kompaniia ókilderiniń aitýynsha, jańa strategiia benchmarkke negizdelgen belsendi basqarý tásiline súienedi jáne uzaq merzimdi kezeńde kiristilikti arttyrýǵa baǵyttalǵan.
BCC Invest
BCC Invest aktivterdi basqarý departamentiniń direktory Máýlen Úsenov kompaniia investitsiialyq portfeldi qalyptastyrýda turaqtylyqqa basymdyq beretinin jetkizdi.
Onyń sózinshe, qazirgi portfeldiń 78 paiyzy obligatsiialar men aqsha naryǵy quraldaryna, al shamamen 19 paiyzy aktsiialarǵa baǵyttalǵan.
Sonymen qatar investitsiialardyń 68 paiyzy teńgemen, 31 paiyzy shetel valiýtasynda ornalastyrylǵan.
Halyk Finance
Halyk Finance basqarma tóraǵasynyń orynbasary Baýyrjan Tólepov kompaniia basqarýyndaǵy zeinetaqy aktivteri 50 mlrd teńgeden asqanyn aitty.
Onyń aitýynsha, keiingi úsh jylda portfeldiń ortasha jyldyq ósimi 14 paiyzdan joǵary bolǵan.
Kompaniia strategiiasy boiynsha investitsiialardyń shamamen 70 paiyzy teńgelik quraldarǵa, al 30 paiyzy valiýtalyq aktivterge baǵyttalǵan.
Sentras Sekiýritiz
Al “Sentras Sekiýritiz” kompaniiasynyń basqarma tóraǵasynyń orynbasary Damir Nýrskenov zeinetaqy aktivterin basqarýda konservativti investitsiialyq model qoldanylatynyn aitty.
Onyń sózinshe, portfeldiń negizgi bóligi obligatsiialyq quraldarǵa baǵyttalǵan. 2026 jylǵy derekter boiynsha aktivterdiń 64 paiyzy teńgelik obligatsiialarǵa, al 25 paiyzy dollarlyq obligatsiialarǵa salynǵan.
Kompaniianyń aitýynsha, mundai strategiia investitsiialyq táýekelderdi tómendetip, zeinetaqy aktivteriniń turaqty tabystylyǵyn qamtamasyz etýge múmkindik beredi.
