Davosta ótken Dúniejúzilik ekonomikalyq forýmda Ýkraina prezidenti Vladimir Zelenskii soǵys, Eýropanyń qaýipsizdigi jáne Reseige qarsy jaýapkershilik máselelerine qatysty birqatar qatań málimdeme jasady, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Zelenskiidiń aitýynsha, Ýkrainanyń táýelsizdigi tek bir eldiń taǵdyry emes, búkil Eýropanyń bolashaǵyna tikelei bailanysty.
«Búgin Ýkrainany qorǵaý – erteń óz ómir salttaryńyzdy qorǵaý degen sóz», – dedi ol álemdik elitaǵa úndeý jasap.
Ýkraina prezidenti Vengriia premer-ministri Viktor Orbandy da synǵa aldy.
«Eýropanyń aqshasyna ómir súrip, sol ýaqytta eýropalyq múddeni satqysy keletin árbir “Viktor” jaýapkershilikke laiyq. Eger oǵan Máskeýde jaily bolsa, Eýropa astanalaryn “Máskeýge” ainaldyrýǵa jol berýge bolmaidy», – dedi Zelenskii.
Ol Eýropanyń qaýipsizdigi tym álsiz kúide ekenin atap ótti. Zelenskiidiń sózinshe, búginde Eýropa NATO arasha túsedi degen senimmen ǵana ómir súrip otyr, alaida alianstyń naqty soǵys jaǵdaiyndaǵy áreketi eshqashan synalǵan emes.
«Eger Pýtin Litvany basyp alsa nemese Polshaǵa soqqy jasasa, naqty kim jaýap beredi?» – dedi ol.
Ýkraina prezidenti Resei armiiasynyń qazirgi jaǵdaiyna da toqtaldy. Onyń aitýynsha, bir jyl ishinde reseilik áskerdiń ai saiynǵy shyǵyny 14 myńnan 35 myń adamǵa deiin artqan.
«Ýkraina bul soǵysta jeńilmeidi. Olar óz úileri, otbasylary men bostandyǵy úshin shaiqasyp jatyr», – dedi Zelenskii.
Ol Reseidiń azamattyq nysandarǵa ádeii soqqy jasap otyrǵanyn atap ótti.
«Olar qymbat zymyrandardy maidanǵa emes, aýrýhana, balabaqsha men energetikalyq infraqurylymǵa baǵyttaidy. Bul – Reseidiń bet-beinesi», – dedi ol.
Zelenskii Eýropany Resei basshylyǵyn jaýapqa tartýda baiaý áreket etti dep synady.
«Kezdesýler kóp ótti, biraq naqty jumys isteitin tribýnal áli qurylmady. Buǵan ýaqyt jetispei me, álde saiasi erik joq pa?» – dedi ol.
Aita keteiik, osy málimdemeden keiin eki saǵat ótpei Eýroodaq Reseige arnalǵan arnaiy tribýnal qurýǵa alǵashqy 10 mln eýro bóldi.
Zelenskii Ýkraina táýligine myńǵa jýyq dron-ustaǵysh shyǵaratynyn, alaida bul jetkiliksiz ekenin aitty. Onyń sózinshe, Resei kúnine shamamen 500 irandyq dron men ondaǵan zymyran qoldanady.
Ýkraina prezidenti Irandaǵy rejimniń saqtalýyn álem úshin qaýipti signal dep atady.
«Eger rejim aman qalsa, bul barlyq tirandarǵa: halyqty qanǵa batyrsań da bilikte qalýǵa bolady degen belgi bolady», – dedi ol.
Zelenskii Reseidiń qarý-jaraq óndirisine qajetti bólshekterdi tek Qytaidan ǵana emes, Eýropa, AQSh jáne Taivan kompaniialarynan da alyp otyrǵanyn aitty.
«Patriot zymyrandary úshin rahmet. Biraq Reseige qajet komponentterdiń jolyn kesý áldeqaida tiimdi bolmas pa edi?» – dedi Ýkraina basshysy.
Zelenskii Eýropany álsizdik tanytty dep synap, naqty áreketke shaqyrdy.
«Eýropa áli de usaq jáne orta memleketterdiń jiyntyǵy siiaqty kórinedi. Al Tramp mundai Eýropany tyńdamaidy», – dedi ol.
Sondai-aq Resei munaiy Eýropa jaǵalaýlary arqyly tasymaldanyp, Ýkrainaǵa qarsy soǵysty qarjylandyryp otyrǵanyn atap ótti.
«Pýtinniń aqshasy bolmasa – soǵys ta bolmaidy», – dedi Zelenskii.
Ýkraina prezidentiniń aitýynsha, eger Ýkraina NATO múshesi bolǵanda, Qyrym mańyndaǵydai Grenlandiia mańynda da reseilik kemeler júrmes edi. Ol Ýkraina Eýropanyń qaýipsizdigin kúsheitýge naqty úles qosa alatynyn málimdedi.
Zelenskii búgin jáne arǵy kúni BAÁ aýmaǵynda Ýkraina, AQSh jáne Resei ókilderiniń úshjaqty kezdesýi ótýi múmkin ekenin aitty.
«Emirat bul týraly biletin shyǵar. Keide amerikalyq taraptan tosynsyilar bolyp turady», – dedi ol.
Zelenskiidiń sózinen keiin forým zaly oryndarynan turyp uzaq qol soqty.
