داۆوستا وتكەن دۇنيەجۇزىلىك ەكونوميكالىق فورۋمدا ۋكراينا پرەزيدەنتى ۆلاديمير زەلەنسكيي سوعىس، ەۋروپانىڭ قاۋىپسىزدىگى جانە رەسەيگە قارسى جاۋاپكەرشىلىك ماسەلەلەرىنە قاتىستى ءبىرقاتار قاتاڭ مالىمدەمە جاسادى، دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
زەلەنسكييدىڭ ايتۋىنشا، ۋكراينانىڭ تاۋەلسىزدىگى تەك ءبىر ەلدىڭ تاعدىرى ەمەس، بۇكىل ەۋروپانىڭ بولاشاعىنا تىكەلەي بايلانىستى.
«بۇگىن ۋكراينانى قورعاۋ – ەرتەڭ ءوز ءومىر سالتتارىڭىزدى قورعاۋ دەگەن ءسوز»، – دەدى ول الەمدىك ەليتاعا ۇندەۋ جاساپ.
ۋكراينا پرەزيدەنتى ۆەنگريا پرەمەر-مينيسترى ۆيكتور ورباندى دا سىنعا الدى.
«ەۋروپانىڭ اقشاسىنا ءومىر ءسۇرىپ، سول ۋاقىتتا ەۋروپالىق مۇددەنى ساتقىسى كەلەتىن ءاربىر “ۆيكتور” جاۋاپكەرشىلىككە لايىق. ەگەر وعان ماسكەۋدە جايلى بولسا، ەۋروپا استانالارىن “ماسكەۋگە” اينالدىرۋعا جول بەرۋگە بولمايدى»، – دەدى زەلەنسكيي.
ول ەۋروپانىڭ قاۋىپسىزدىگى تىم ءالسىز كۇيدە ەكەنىن اتاپ ءوتتى. زەلەنسكييدىڭ سوزىنشە، بۇگىندە ەۋروپا ناتو اراشا تۇسەدى دەگەن سەنىممەن عانا ءومىر ءسۇرىپ وتىر، الايدا اليانستىڭ ناقتى سوعىس جاعدايىنداعى ارەكەتى ەشقاشان سىنالعان ەمەس.
«ەگەر پۋتين ليتۆانى باسىپ السا نەمەسە پولشاعا سوققى جاساسا، ناقتى كىم جاۋاپ بەرەدى؟» – دەدى ول.
ۋكراينا پرەزيدەنتى رەسەي ارمياسىنىڭ قازىرگى جاعدايىنا دا توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا، ءبىر جىل ىشىندە رەسەيلىك اسكەردىڭ اي سايىنعى شىعىنى 14 مىڭنان 35 مىڭ ادامعا دەيىن ارتقان.
«ۋكراينا بۇل سوعىستا جەڭىلمەيدى. ولار ءوز ۇيلەرى، وتباسىلارى مەن بوستاندىعى ءۇشىن شايقاسىپ جاتىر»، – دەدى زەلەنسكيي.
ول رەسەيدىڭ ازاماتتىق نىساندارعا ادەيى سوققى جاساپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى.
«ولار قىمبات زىمىرانداردى مايدانعا ەمەس، اۋرۋحانا، بالاباقشا مەن ەنەرگەتيكالىق ينفراقۇرىلىمعا باعىتتايدى. بۇل – رەسەيدىڭ بەت-بەينەسى»، – دەدى ول.
زەلەنسكيي ەۋروپانى رەسەي باسشىلىعىن جاۋاپقا تارتۋدا باياۋ ارەكەت ەتتى دەپ سىنادى.
«كەزدەسۋلەر كوپ ءوتتى، ءبىراق ناقتى جۇمىس ىستەيتىن تريبۋنال ءالى قۇرىلمادى. بۇعان ۋاقىت جەتىسپەي مە، الدە ساياسي ەرىك جوق پا؟» – دەدى ول.
ايتا كەتەيىك، وسى مالىمدەمەدەن كەيىن ەكى ساعات وتپەي ەۋرووداق رەسەيگە ارنالعان ارنايى تريبۋنال قۇرۋعا العاشقى 10 ملن ەۋرو ءبولدى.
زەلەنسكيي ۋكراينا تاۋلىگىنە مىڭعا جۋىق درون-ۇستاعىش شىعاراتىنىن، الايدا بۇل جەتكىلىكسىز ەكەنىن ايتتى. ونىڭ سوزىنشە، رەسەي كۇنىنە شامامەن 500 يراندىق درون مەن ونداعان زىمىران قولدانادى.
ۋكراينا پرەزيدەنتى يرانداعى رەجيمنىڭ ساقتالۋىن الەم ءۇشىن ءقاۋىپتى سيگنال دەپ اتادى.
«ەگەر رەجيم امان قالسا، بۇل بارلىق تيراندارعا: حالىقتى قانعا باتىرساڭ دا بيلىكتە قالۋعا بولادى دەگەن بەلگى بولادى»، – دەدى ول.
زەلەنسكيي رەسەيدىڭ قارۋ-جاراق وندىرىسىنە قاجەتتى بولشەكتەردى تەك قىتايدان عانا ەمەس، ەۋروپا، اقش جانە تايۆان كومپانيالارىنان دا الىپ وتىرعانىن ايتتى.
«Patriot زىمىراندارى ءۇشىن راحمەت. ءبىراق رەسەيگە قاجەت كومپونەنتتەردىڭ جولىن كەسۋ الدەقايدا ءتيىمدى بولماس پا ەدى؟» – دەدى ۋكراينا باسشىسى.
زەلەنسكيي ەۋروپانى السىزدىك تانىتتى دەپ سىناپ، ناقتى ارەكەتكە شاقىردى.
«ەۋروپا ءالى دە ۇساق جانە ورتا مەملەكەتتەردىڭ جيىنتىعى سياقتى كورىنەدى. ال ترامپ مۇنداي ەۋروپانى تىڭدامايدى»، – دەدى ول.
سونداي-اق رەسەي مۇنايى ەۋروپا جاعالاۋلارى ارقىلى تاسىمالدانىپ، ۋكرايناعا قارسى سوعىستى قارجىلاندىرىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى.
«ءپۋتيننىڭ اقشاسى بولماسا – سوعىس تا بولمايدى»، – دەدى زەلەنسكيي.
ۋكراينا پرەزيدەنتىنىڭ ايتۋىنشا، ەگەر ۋكراينا ناتو مۇشەسى بولعاندا، قىرىم ماڭىنداعىداي گرەنلانديا ماڭىندا دا رەسەيلىك كەمەلەر جۇرمەس ەدى. ول ۋكراينا ەۋروپانىڭ قاۋىپسىزدىگىن كۇشەيتۋگە ناقتى ۇلەس قوسا الاتىنىن مالىمدەدى.
زەلەنسكيي بۇگىن جانە ارعى كۇنى ءباا اۋماعىندا ۋكراينا، اقش جانە رەسەي وكىلدەرىنىڭ ءۇشجاقتى كەزدەسۋى ءوتۋى مۇمكىن ەكەنىن ايتتى.
«ەميرات بۇل تۋرالى بىلەتىن شىعار. كەيدە امەريكالىق تاراپتان توسىنسىيلار بولىپ تۇرادى»، – دەدى ول.
زەلەنسكييدىڭ سوزىنەن كەيىن فورۋم زالى ورىندارىنان تۇرىپ ۇزاق قول سوقتى.
