Islamda juldyznamaǵa senýge bolmaidy
Islamda juldyzdarmen taǵdyrdy boljaý – siqyrshylyqqa jatady. Bul týraly Paiǵambarymyz: «Kimde-kim qandai da bir aqparatty juldyzben boljap alatyn bolsa, ol siqyrshylyqtyń bir túrimen ainalysyp jatyr, neǵurlym kóp ainalyssa, soǵurlym kóp kúná alady»[1] – degen. Siqyrshylyq – qurdymǵa ushyratatyn jeti kúnániń biri [2] eken.
Sonymen qatar juldyz joramalǵa sensek, qanshama durys sheshimderden bas tartamyz. Iaǵni, tańerteń aitylǵan goroskopty tyńdap, soǵan sáikes sheshimderimizdi burmalap, siqyrdyń qashan oryndalatynyn tapjylmai kútemiz. Bul, árine, úlken qatelik. Negizi juldyzdardyń jaratylysy men qyzmeti jaiynda Alla Taǵala Qasietti Quranda: «Ol (Alla) – juldyzdardy senderdiń igilikterińe, qurlyq pen teńizdiń qarańǵylyǵynda jol taýyp adaspai júrýleriń úshin jaratqan. Biz rasynda da, bilimdiler men bilgisi keletinder úshin (aqiqattyń) dálelderin osylaisha egjei-tegjeili keltirdik, hám aiattarymyzdy da dál solai tarqatyp baiandaimyz» [3].
«Rasynda, Biz jerge eń jaqyn aspandy shamshyraqtarmen (juldyzdarmen) bezendirdik ári olardyń bir parasyn shaitandarǵa atylatyn oq qyldyq. Hám sol shaitandar úshin alaýlaǵan ot daiyndadyq»[4] – dep atap kórsetken.
Astronomiia ǵaryshtyq denelerdiń qurylysy, damýy, olar quraityn ǵaryshtyq júieler jáne tutas ǵalamdy zertteitin ǵylym túri. Shariǵatymyzda astronomiiaǵa tyiym salynbaidy. Alaida jerdegi oqiǵalardyń júrýine juldyzdar áser etedi, bolashaqty boljai alady dep biletin astrologiiaǵa tyiym salynady.
Qandai da bir zańdylyqqa negizdelgen boljamdarǵa asyl dinimiz ruqsat etedi. Mysaly, musylman áleminde juldyzdardyń ornalasýyna negizdelip túrli áreketterdi oryndaýǵa qolaily nemese qolaisyz ýaqyttardy anyqtaǵan, onyń ishinde ósimdikterdi otyrǵyzý jáne osy istepettes boljamdar. Bul sáýegeilik emes, kerisinshe qandai da bir isti isteýge durys sátti tańdaý.
Sondyqtan musylman balasy astrologiialyq boljamdarǵa, iaǵni goroskopqa senýge, onyń negizinde ómir súrýge bolmaityndyǵyn bilip júrýi kerek. Bul bolmysymyzdy qiyndatyp, ómirimizge teris áser etetini jasyryn emes. Tek taza nietpen jaqsy isterge bastamashy bola bilsek, onyń nátijesi de kóńilimizden shyǵatyny haq.
Silteme:
[1] Ibn Abbas.
[2] Paiǵambarymyz (oǵan Allanyń salaýaty men sálemi bolsyn): «Adamdy opatqa (qurdymǵa) jeteleitin myna jeti nárseden saqtanyńdar: 1) Allahqa shirk qosý, 2) Siqyr jasaý, dýalaý, 3) Adam óltirý, 4) Paiyz jeý, 5) Jetimniń múlkin jeý, 6) Jihadta maidannan qashý, 7) Turmystaǵy ar-namysty áielge zina etti dep jala jabý.» – degen (Býhari, Mýslim).
[3] «Ánǵam» súresi, 97 – aiat.
[4] «Múlk» súresi, 5 – aiat.
