Qazir aqshasyn depozitte saqtap qana qoimai, sonymen qatar jinaǵyn kóbeitý maqsatynda aktsiia satyp alatyndar qatary da kóbeiip keledi. Ótken apta sońynda ForteBank aktsiiasyn ustaýshylar ábden ý-shý boldy: bir jyl ishinde óte tartymdy "qaǵazǵa" ainalǵan ol bir sátte birden eki ese baǵasyn joǵaltty. Mamandar osy bir aktsiia qozǵalysyn mysalǵa ala otyryp, qor naryǵynda áreket etkende neni esepke alyp, al taǵy qandai jaittardan boidy aýlaq ustaý kerektigi jóninde keńespen bólisti. Onymen Dalanews.kz saityndaǵy osy maqaladan tanysa otyryńyzdar.
Iri mámile týraly jariialanǵan aqparat aiasynda ForteBank-tiń KASE-degi aktsiialarynyń baǵasy buryn-sońdy bolmaǵan ósimdi kórsetti. 11 shildede baǵa ósiminiń shyńy tirkeldi. Atap aitqanda:
- Bir apta ishindegi ósim: +65,55%
- Bir ai ishindegi ósim: +141,51%
- Bir jyl ishindegi ósim: +225,18%.
Iaǵni, 2025 jyly 11 shildede bastapqy baǵasy 7,6 teńge bolǵan ForteBank-tiń bir aktsiiasynyń quny 44 teńgege jetti. Investorlar chatynda ajiotaj boldy. Biraq, ádettegidei, fýndamentaldy faktilerge negizdelmegen ósim bolǵandyqtan, onyń aqyry da aiaq asty oryn aldy. Ótken juma, 11 shildede aktsiialardyń baǵasy 32,37%-ǵa tómendep, 22 teńge bolyp qaldy. Iaǵni, bul "qaǵazdy" baǵa ósimi shyńynda satyp alǵandar tóbesine sýyq sý quiyp jibergendei áser aldy. Endi qaitesiń, kim satyp úlgermedi, sol bárinen kesh qaldy.
Kaz Invest Group sarapshylary bul arada qoldan "baǵa kópirshigi" jasalǵanyn naqtylaidy. Biraq mundaida onsyz bolmaidy eken.
"Sebebi aqshasyn alyp, iri investor qor naryǵyna kirgende bos aktsiialar kóp bola bermeidi. Sáikesinshe, suranys ósedi, soǵan sáikes baǵa da joǵarylai beredi. Alaida naryq – tiri aǵza. Jyldam ósimnen keiin baǵaǵa túzeýler engiziledi", delinedi Kaz Invest Group-tyń Telegram arnasynda. Osynda júrgizilgen saýalnama nátijesi de kórsetip otyrǵandai, atalǵan aktsiiany satyp alýshylardyń 28% ǵana baǵanyń qatty ósimi kezinde saýda jasap úlgerip, paidaǵa keńelgen. Al qalǵandary, ókinishke qarai, klassikalyq tuzaqtyń qurbany boldy.
Investorlardyń 46%-y azdap shyǵynǵa ushyraǵan nemese azdap qana paida kórgen. Olar - aktsiiany 40 teńgeden tómen satqandar.
Al 18%-y eń kóp taraǵan qatelikke urynǵan: naǵyz haip kezinde aktsiiany 32 teńgeden satyp alady da, ony múlde satyp úlgermeidi. "32 teńgeden satyp alyp, qaita satyp úlgermedim" degen pikir jelidegi qyzý pikirtalastardyń kózine ainaldy.
ForteBank aktsiialarymen bolǵan oqiǵa - bul FOMO (Fear of Missing Out) áseriniń nemese "múmkindikti jiberip almaý" emotsiiasymen jalpy protseske kesh qosylý turǵysyndaǵy klassikalyq mysal. "Jurt ókirtip aqsha taýyp jatqanda, olardyn tysqary qalamyn ba" degen osy eleń-alań psihologiialyq kúi adamdardy burys sheshim qabyldaýǵa túrtki bolyp jatady.
Sarapshylar osyndai psihologiialyq kúide bolǵan investorlar mynandai negizgi erejelerdi eleýsiz qaldyratynyn aitady:
- Jańalyq - paidany bildirmeidi. Iri mámile - bul oń sipattaǵy belgi, biraq onyń banktiń paidasyna naqty áseri bolashaq qarjylyq eseptilikte ǵana kórinedi.
- Tek bir jańalyq aiasynda bolǵan ósim árdaiym alypsatarlyq sipatqa ie. Táýekelderdi taldaý mindetti bolyp tabylady. Baǵa sharyqtap turǵanda saýda jasamas buryn, ózińizge suraq qoiýyńyz kerek edi: "Aktsiianyń shyn baǵasy qandai? Eger bul jańalyq baǵany "oinatý" úshin jasalyp jatsa she?» degendei.
- Esep bolmasa – ósim de joq. Kompaniianyń turaqty ósimi árdaiym qarjylyq kórsetkishtermen rastalady: taza kiris ósimi, kiristiliktiń jaqsarýy, uǵynyqty dividendtik saiasat. Bul faktorlarsyz ósim kúmándi bolyp tabylady.
"Qoryta kelgende, ForteBank oqiǵasy qatty kúizeletin jaǵdai emes árine, biraq Qazaqstannyń jas qor naryǵy úshin mańyzdy ári sabaq bolatyn dúnie. Jeke investorlardyń qyzyǵýshylyǵynyń artýy, árine, oń úrdis. Ol qarjylyq mádeniettiń damyp kele jatqanyn kórsetedi. Alaida, ol qarjylyq saýattylyqty arttyryp otyrý kerektigin de tanytady. Alypsatarlyq haipty irgeli ósimnen ajyrata bilý, emotsiialardy baqylaý jáne táýekelderdi baisaldy baǵalaý - bul tabysty investordy lotereiaǵa qatysýshydan erekshelendiretin qasietter. Bul jait qarapaiym erejelerdi elemeý qanshalyqty qymbatqa túsetinin anyq kórsetti", - deidi sarapshylar.
