Sarapshylar halyqtyń tabysy kóbeiip jatqanymen, shyǵystary da soǵan sai únemi artyp kele jatqanyn aitady. Eń basty nazar aýdararlyq jait – turǵyndar tabysynyń jartysynan astamyn tek azyq-túlikke jumsap otyr, dep habarlaidy Dalanews.kz Inbusiness.kz-ke silteme jasap.
Bul neni bildiredi? Halyqtyń tutyný deńgeii kóterildi me, álde infliatsiianyń áseri me?
Shyǵyn qurylymy jáne kúmán týdyratyn esepter
Ulttyq statistika biýrosynyń dereginshe, qazaqstandyqtar tabysynyń 50,6 paiyzyn azyq-túlikke, 22,4 paiyzyn azyq-túlikke jatpaityn taýarlarǵa, 18 paiyzyn aqyly qyzmetterge, al qalǵan 6,6 paiyzyn kredit pen qaryz óteýge jumsaidy. Atap óterligi, tutynýǵa bailanysty shyǵyndar aitarlyqtai ulǵaiǵan.
Mysaly, Mańǵystaý jáne Túrkistan oblystarynyń turǵyndary tabystarynyń 59,6 paiyzyn azyq-túlikke jumsaǵan.
Biýro halyqtyń jan basyna shaqqandaǵy jyldyq ortasha tabysyn 1 328 907 teńge dep kórsetken. Onyń ishinde 627 427 teńgesi azyq-túlikke (aiyna shamamen 56 035 teńge), al 87 707 teńgesi nesielerge jumsalady delingen. Biraq bul esepte kúmán týdyratyn tustar bar: tutynýshylyq nesie kólemi ósip jatqan kezde nesieni óteýge osynsha az qarjy jumsaldy deý qisynǵa kele bermeidi.
Ortasha tabys pen naqty shyǵyn sáikese me?
Sarapshylar buǵan deiin de halyq tabysynyń kóp bóligi azyq-túlikke ketetinin aityp kelgen. Biraq olar esepti jyldyq emes, ailyq tabys kólemine qarap jasaityn. Mysal úshin, 2024 jyldyń sońǵy toqsanynda ortasha ailyq jalaqy 434 982 teńge boldy. Onyń 50,6 paiyzy – shamamen 220 101 teńge – azyq-túlikke jumsalǵan dep esepteledi. Biraq bul jerde de másele bar: 6,6 paiyz (28 709 teńge) nesiege jumsalady deý – ómir shyndyǵyna sai kelmeidi. Nesielik tólemder munan áldeqaida joǵary.
Azyq-túlikke shyǵynnyń artýyn infliatsiiamen bailanystyrý – tabiǵi refleks. Alaida resmi organdar 2024 jyly infliatsiia asa joǵary bolmaǵanyn aitady. Mysaly, azyq-túlik infliatsiiasy nebári 5,5 paiyz deńgeiinde bolǵan. Biraq turǵyndar shynaiy ómirde múlde basqa jaǵdaidy sezinýde.
Osyǵan súiene otyryp, sarapshylar tabys pen shyǵyn týraly resmi statistika qaita qaralyp, naqtylanýy tiis degen pikirde. Sebebi qazirgi derekter azamattardyń kúndelikti ómirdegi qarjylyq júktemesimen sáikes kelmei otyr.
