Ýst-Lýga kentindegi jappai tóbeles: sarapshy oqiǵanyń astaryn taldady

Ýst-Lýga kentindegi jappai tóbeles: sarapshy oqiǵanyń astaryn taldady
Foto: inbusiness.kz, skrinshot (ulysmedia)

Reseidiń Leningrad oblysyndaǵy Ýst-Lýga kentinde bolǵan jappai tóbeleske Qazaqstan azamattarynyń da qatysy bary resmi túrde rastaldy. Áleýmettik jelide “qazaqtarǵa shabýyl jasaldy” degen aqparat keń taraǵanymen, quzyrly organdar janjaldy ultaralyq qaqtyǵys emes, jumysshylar men kúzet qyzmetkerleri arasyndaǵy turmystyq janjal retinde baǵalady. Oqiǵa qalai órbidi, qansha adam ustaldy jáne jaǵdai nemen aiaqtaldy? Dalanews.kz redaktsiiasy mán-jaidy jan-jaqty saralap, saiasattanýshy Asylbek Izbaiyrovtyń pikirin surap bildi.

Oqiǵa qalai bastaldy?

26 naýryz kúni Ýst-Lýgadaǵy vahtalyq qalashyqta jumysshylar men kúzet qyzmetkerleri arasynda janjal týyndaǵan. Bul nysanda túrli elden kelgen jumysshylar eńbek etedi, onyń ishinde Qazaqstan azamattary da bar.

Áleýmettik jelide taraǵan videolarda birneshe adamnyń jinalyp, qaqtyǵys bolǵany kórinedi. Keibir kadrlarda avtokóliktiń adamdar tobyna qarai júrgeni, al basqa videolarda kúzet qyzmetkerleriniń adamdardy kúshtep kólikke otyrǵyzǵany baiqalady.

Alaida resmi derekkózder bul oqiǵany ultaralyq qaqtyǵys emes, jumysshylar men kúzet arasyndaǵy turmystyq janjal dep sipattady.

Qansha adam ustaldy?

Reseilik quqyq qorǵaý organdarynyń málimetinshe, janjaldan keiin politsiiaǵa 30-dan astam adam jetkizilgen. Olardyń bir bóligi ákimshilik jaýapkershilikke tartylyp, keiin bosatylǵan.

Qazaqstan Syrtqy ister ministrligi de bul aqparatty rastady. Vedomstvonyń málimetinshe, ustalǵandardyń arasynda Qazaqstan azamattary bar. Keibirine 10 táýlikke deiin ákimshilik qamaý taǵaiyndalǵan.

Sonymen qatar úsh qazaqstandyqqa qatysty tergeý áreketteri jalǵasyp jatyr.

Zardap shekkender bar ma?

Resmi aqparatqa sáikes, Qazaqstan azamattarynyń arasynda aýyr jaraqat alǵandar joq.

Qazaqstan SIM ókilderi jaǵdaidy baqylaýda ustap otyrǵanyn málimdedi. Sankt-Peterbýrgtegi Bas konsýldyq qyzmetkerleri oqiǵa ornyna baryp, ustalǵan azamattarmen kezdesken.

Qandai qylmystyq ister qozǵaldy?

Resei tarapy oqiǵaǵa bailanysty buzaqylyq jáne múlikti búldirý baptary boiynsha qylmystyq is qozǵaǵan.

Janjal kezinde kólikterge zaqym kelgeni jáne qoǵamdyq tártip buzylǵany aitylady. Qazirgi ýaqytta tergeý jalǵasyp jatyr.

“Qazaqtarǵa shabýyl jasaldy” degen aqparat qanshalyqty ras?

Áleýmettik jelide bul oqiǵa “qazaqtarǵa qarsy jasalǵan shabýyl” retinde sipattaldy. Alaida bul málimet resmi túrde rastalǵan joq.

Qazaqstan SIM de, Resei quqyq qorǵaý organdary da janjaldyń ultaralyq sipatta bolǵanyn naqtylaǵan joq.

Oqiǵa nemen aiaqtaldy?

Qazirgi tańda Ýst-Lýgadaǵy jaǵdai turaqtalǵan. Jumysshylar men kompaniia ókilderiniń qatysýymen túsindirý jumystary júrgizilgen.

Ustalǵandardyń kópshiligi bosatylǵanymen, keibir azamattar ákimshilik qamaýda otyr. Birneshe adamǵa qatysty tergeý jalǵasyp jatyr.

Iaǵni, janjaldyń jedel kezeńi aiaqtalǵanymen, quqyqtyq turǵydan is tolyq jabylǵan joq.

Qazaqstan konsýldyǵynyń málimdemesi

Qazaqstan Respýblikasynyń Sankt-Peterbýrg qalasyndaǵy Bas konsýldyǵynyń habarlaýynsha, 28 naýryz kúni konsýldyq qyzmetkerleri atalǵan kentte jumys isteitin qazaqstandyqtarmen, onyń ishinde janjalǵa bailanysty ustalǵan azamattarmen kezdesý ótkizgen.

Málimetke sáikes, vahtalyq kentte shamamen 15 myń adam turady. Olardyń barlyǵy Reseidiń iri eksporttyq porttarynyń biriniń qurylysyna tartylǵan túrli merdiger uiymdardyń qyzmetkerleri.

Aldyn ala derekter boiynsha, tártipsizdikke birneshe júz adam qatysqan. Oqiǵadan keiin ártúrli eldiń 30-dan astam azamaty ustalǵan. Tergeý amaldarynan soń olardyń basym bóligi bosatyldy.

Konsýldyqtyń málimdeýinshe, birqatar tulǵaǵa, onyń ishinde Qazaqstan azamattaryna qatysty sot sheshimimen 10 táýlikke ákimshilik qamaý jazasy taǵaiyndalǵan. Sonymen qatar taǵy úsh qazaqstandyqqa qatysty tergeý jalǵasyp jatyr.

“Qazaqstan azamattarynyń arasynda zardap shekkender nemese meditsinalyq kómekke muqtaj adamdar joq. Barlyǵyna qajetti konsýldyq-quqyqtyq kómek kórsetilýde”, – dep habarlady vedomstvo.

Oqiǵadan keiin vahtalyq kent aýmaǵynda arnaiy kezdesý uiymdastyrylǵan. Oǵan qazaqstandyq jumysshylar, ýchaske brigadirleri, Reseidiń quqyq qorǵaý organdary, jumys berýshi kompaniia men kúzet agenttiginiń ókilderi qatysqan.

Kezdesý barysynda janjal sebepteri talqylanyp, aldaǵy ýaqytta mundai jaǵdailardyń aldyn alý sharalary qarastyrylǵan.

Qazirgi ýaqytta kenttegi ahýal turaqty. Eki tarapqa qatysty tergeý sharalary jalǵasyp jatyr. Onyń qorytyndysy boiynsha janjalǵa qatysýshylardyń áreketine quqyqtyq baǵa berilmek.

Saiasattanýshy ne deidi?

Saiasattanýshy Asylbek Izbaiyrovtyń aitýynsha, Ýst-Lýgadaǵy oqiǵa Qazaqstan men Resei arasyndaǵy qarym-qatynasqa áser etpeidi. Ol bul jaǵdaidy memleketaralyq deńgeidegi másele retinde qarastyrýǵa negiz joq ekenin atap ótti.

“Bul – jalǵyz bolǵan oqiǵa, júielik sipat joq. Sondyqtan Qazaqstan men Resei arasyndaǵy qarym-qatynasqa qandai da bir eleýli áser etedi dep oilamaimyn”, – deidi sarapshy.

Saiasattanýshynyń sózinshe, másele memlekettik qatynastarda emes, naqty jumys orny, kompaniia ishindegi jaǵdailarǵa bailanysty bolýy múmkin. Onyń pikirinshe, oqiǵaǵa bailanysty jan-jaqty tekserý júrgizý qajet.

“Jumysshylar qalai alynǵan, olardyń arasyndaǵy qarym-qatynas qandai bolǵan – osynyń bárin zertteý kerek. Bul jerde máseleniń túpki sebebi sol ortada bolýy yqtimal”, – deidi ol.

Sonymen qatar Izbaiyrov bul jaǵdaidyń birqatar suraq týyndatatynyn jasyrmady. Onyń aitýynsha, qazaq pen kavkaz halyqtarynyń, sonyń ishinde sheshendermen qarym-qatynasy tarihi turǵydan alǵanda árdaiym syilastyqqa negizdelgen.

“Jalpy qazaq pen sheshen halqynyń arasynda eshqandai jekkórýshilik joq, tarihi turǵydan da qarym-qatynas jaqsy. Sondyqtan bul oqiǵa belgili bir deńgeide túsiniksiz bolyp otyr”, – deidi saiasattanýshy.

Ol mundai jaǵdailardy belgili bir ishki ideologiialyq protsesterdiń kórinisi retinde de qarastyrýǵa bolatynyn aitty.

“Qazirgi Reseidegi ishki ideologiialyq protsesterdiń de yqpaly bolýy múmkin. Sońǵy kezde osyndai sipattaǵy oqiǵalar jiilep bara jatqanyn baiqaýǵa bolady”, – dep atap ótti sarapshy.

Sonymen birge ol bul jaǵdaidy ultaralyq nemese áleýmettik qaishylyqtarmen bailanystyrýǵa negiz joq ekenin jetkizdi.

“Obektivti turǵydan qarasaq, qazaq pen sheshen arasynda eshqandai etnikalyq nemese áleýmettik qaishylyq joq. Sondyqtan bul – túsiniksiz, jekelegen jaǵdai”, – deidi Izbaiyrov.

Sondai-aq saiasattanýshy Qazaqstannyń konsýldyq qyzmetiniń áreketine joǵary baǵa berdi. Onyń aitýynsha, resmi organdar jaǵdaiǵa jedel ári kásibi túrde jaýap bergen.

“Konsýldyq tarap óte jaqsy jumys atqardy. Áleýmettik jelide aqparat taraǵan sátte jedel reaktsiia jasap, barlyq sharany protokolǵa sai oryndady”, – deidi ol.

Sarapshynyń sózinshe, mundai jaǵdailarda konsýldyq qyzmettiń jumysy ońai emes, alaida Qazaqstan tarapy óz mindetin tiimdi atqarǵan.

Al eńbek migratsiiasy men azamattardyń qaýipsizdigi máselesine qatysty Izbaiyrov bul oqiǵa túbegeili ózgerister jasaýǵa negiz bola almaitynyn aitty.

Onyń pikirinshe, shetelge jumys isteýge ketken azamattar – óz erkimen barǵan adamdar.

“Bul – memlekettik baǵdarlama aiasyndaǵy kóshi-qon emes, azamattardyń jeke tańdaýy. Biz quqyqtyq memleket bolǵandyqtan, olardyń qozǵalysyna shekteý qoia almaimyz”, – deidi sarapshy.

Sonymen qatar ol Qazaqstanda eńbek migratsiiasynyń aýqymy kórshi eldermen salystyrǵanda aitarlyqtai joǵary emes ekenin atap ótti.

“Bizde Ózbekstan nemese Qyrǵyzstandaǵydai jappai eńbek migratsiiasy joq. Sondyqtan bul baǵytty qaita qaraýǵa negiz joq”, – dedi ol.

Saiasattanýshynyń aitýynsha, azamattardyń shetelge jumys isteýge ketýiniń negizgi sebebi – ekonomikalyq faktorlar.

“Adamdar jaqsy tabys tabý úshin barady. Bul – ishki ekonomikalyq jaǵdaimen bailanysty másele”, – dep túiindedi Asylbek Izbaiyrov.