Qazaqstan qarjygerler qaýymdastyǵynyń (QQQ) taldaý ortalyǵy qarjy naryǵy mamandary arasynda saýalnama júrgizip, teńge baǵamy, infliatsiia, munai baǵasy jáne Ulttyq banktiń bazalyq mólsherlemesine qatysty boljamdardy jariialady, dep habarlaidy dalanews.kz.
Sarapshylardyń pikirinshe, aldaǵy ailarda teńge nyǵaiyp, infliatsiia baiaýlaýy múmkin. Osyǵan bailanysty Ulttyq bank bazalyq mólsherlemeni tómendetýge múmkindik alady. Alaida bul nesie men qarjynyń quny birden arzandaidy degendi bildirmeidi.
Saýalnamaǵa qatysqandardyń baǵalaýynsha, qyrkúiek aiynyń basynda dollar baǵamy shamamen 480 teńge bolady. Bir jyldan keiin dollardyń quny 512 teńgege jetýi múmkin. Sarapshylar teńgeniń nyǵaiýyna Ulttyq banktiń valiýtalyq operatsiialary, eksporttaýshylardyń shetel valiýtasyn satýy jáne iri kompaniialardyń salyq tóleý kezeńine daiyndalýy áser etip otyrǵanyn aitady.
Infliatsiia baiaýlap keledi
Mamandardyń boljamynsha, aldaǵy 12 aida infliatsiia deńgeii 10,1 paiyz bolady. Bir ai buryn bul kórsetkish 10,4 paiyz dep baǵalanǵan. Buǵan shilde aiynda baǵanyń ósý qarqynynyń tómendeýi sebep. Sonymen qatar teńgeniń nyǵaiýy men halyq suranysynyń birshama azaiýy da baǵanyń qatty qymbattaýyna kedergi keltirip otyr.
Bazalyq mólsherleme tómendeýi múmkin
Saýalnamaǵa qatysqan sarapshylardyń 60 paiyzy Ulttyq bank 4 qyrkúiektegi otyrysta bazalyq mólsherlemeni qazirgi 16,75 paiyzdan 16,50 paiyzǵa deiin tómendetedi dep kútedi. Taǵy 28 paiyzy mólsherleme ózgerissiz qalady dep eseptese, 12 paiyzy onyń kóterilýi múmkin ekenin aitqan. Sarapshylardyń boljamynsha, kelesi jyly bazalyq mólsherleme 14,75 paiyzǵa deiin túsýi yqtimal.
Nesie birden arzandai ma?
Mamandardyń aitýynsha, mólsherlemeniń tómendeýi qarjy naryǵyndaǵy jaǵdaidy jeńildetkenimen, nesie paiyzdary birden tómendep ketpeidi. Óitkeni infliatsiia áli de joǵary deńgeide qalyp otyr. Sondyqtan Ulttyq bank mólsherlemeni óte baiaý jáne saqtyqpen tómendetýge májbúr bolady.
Iaǵni bankterdiń qaryz berý sharttary jaqsarýy múmkin, biraq bul protsess birtindep júredi.
Ekonomika ósimi jaqsarýy múmkin
Sarapshylar Qazaqstan ekonomikasynyń aldaǵy 12 aidaǵy ósimin 4,7 paiyz dep baǵalap otyr. Buǵan iri infraqurylymdyq jobalar, munai óndirisiniń artýy, eksport kóleminiń kóbeiýi jáne óńdeý ónerkásibindegi jańa kásiporyndardyń iske qosylýy áser etýi múmkin.
Munai baǵasy tómendeýi yqtimal
Brent markaly munaidyń baǵasy bir jyldan keiin bir barreline shamamen 77 dollar bolady degen boljam jasaldy. Qazir munai baǵasy shamamen 84 dollar deńgeiinde. Sarapshylar muny Taiaý Shyǵystaǵy geosaiasi jaǵdaidyń birtindep turaqtalýymen bailanystyrady. Degenmen munai tasymalyna qatysty táýekelder saqtalyp otyrǵandyqtan, baǵanyń kúrt tómendeýi kútilmeidi.
Ne ózgerýi múmkin?
Qarjy naryǵy mamandarynyń boljamy boiynsha:
- dollar baǵamy jaqyn ýaqytta 480 teńge shamasynda bolýy múmkin;
- infliatsiia birtindep baiaýlaidy;
- Ulttyq bank bazalyq mólsherlemeni tómendetýi yqtimal;
- ekonomika ósimi 4,7 paiyzǵa jetýi múmkin;
- nesie paiyzdary tómendeidi, biraq bul protsess baiaý júredi.
Sondyqtan sarapshylar bazalyq mólsherlemeniń tómendeýi qarjy jaǵdaiyn jeńildetkenimen, halyq pen biznes onyń áserin birden sezine qoimaidy dep esepteidi.