Қазақстан қаржыгерлер қауымдастығының (ҚҚҚ) талдау орталығы қаржы нарығы мамандары арасында сауалнама жүргізіп, теңге бағамы, инфляция, мұнай бағасы және Ұлттық банктің базалық мөлшерлемесіне қатысты болжамдарды жариялады, деп хабарлайды dalanews.kz.
Сарапшылардың пікірінше, алдағы айларда теңге нығайып, инфляция баяулауы мүмкін. Осыған байланысты Ұлттық банк базалық мөлшерлемені төмендетуге мүмкіндік алады. Алайда бұл несие мен қаржының құны бірден арзандайды дегенді білдірмейді.
Сауалнамаға қатысқандардың бағалауынша, қыркүйек айының басында доллар бағамы шамамен 480 теңге болады. Бір жылдан кейін доллардың құны 512 теңгеге жетуі мүмкін. Сарапшылар теңгенің нығаюына Ұлттық банктің валюталық операциялары, экспорттаушылардың шетел валютасын сатуы және ірі компаниялардың салық төлеу кезеңіне дайындалуы әсер етіп отырғанын айтады.
Инфляция баяулап келеді
Мамандардың болжамынша, алдағы 12 айда инфляция деңгейі 10,1 пайыз болады. Бір ай бұрын бұл көрсеткіш 10,4 пайыз деп бағаланған. Бұған шілде айында бағаның өсу қарқынының төмендеуі себеп. Сонымен қатар теңгенің нығаюы мен халық сұранысының біршама азаюы да бағаның қатты қымбаттауына кедергі келтіріп отыр.
Базалық мөлшерлеме төмендеуі мүмкін
Сауалнамаға қатысқан сарапшылардың 60 пайызы Ұлттық банк 4 қыркүйектегі отырыста базалық мөлшерлемені қазіргі 16,75 пайыздан 16,50 пайызға дейін төмендетеді деп күтеді. Тағы 28 пайызы мөлшерлеме өзгеріссіз қалады деп есептесе, 12 пайызы оның көтерілуі мүмкін екенін айтқан. Сарапшылардың болжамынша, келесі жылы базалық мөлшерлеме 14,75 пайызға дейін түсуі ықтимал.
Несие бірден арзандай ма?
Мамандардың айтуынша, мөлшерлеменің төмендеуі қаржы нарығындағы жағдайды жеңілдеткенімен, несие пайыздары бірден төмендеп кетпейді. Өйткені инфляция әлі де жоғары деңгейде қалып отыр. Сондықтан Ұлттық банк мөлшерлемені өте баяу және сақтықпен төмендетуге мәжбүр болады.
Яғни банктердің қарыз беру шарттары жақсаруы мүмкін, бірақ бұл процесс біртіндеп жүреді.
Экономика өсімі жақсаруы мүмкін
Сарапшылар Қазақстан экономикасының алдағы 12 айдағы өсімін 4,7 пайыз деп бағалап отыр. Бұған ірі инфрақұрылымдық жобалар, мұнай өндірісінің артуы, экспорт көлемінің көбеюі және өңдеу өнеркәсібіндегі жаңа кәсіпорындардың іске қосылуы әсер етуі мүмкін.
Мұнай бағасы төмендеуі ықтимал
Brent маркалы мұнайдың бағасы бір жылдан кейін бір барреліне шамамен 77 доллар болады деген болжам жасалды. Қазір мұнай бағасы шамамен 84 доллар деңгейінде. Сарапшылар мұны Таяу Шығыстағы геосаяси жағдайдың біртіндеп тұрақталуымен байланыстырады. Дегенмен мұнай тасымалына қатысты тәуекелдер сақталып отырғандықтан, бағаның күрт төмендеуі күтілмейді.
Не өзгеруі мүмкін?
Қаржы нарығы мамандарының болжамы бойынша:
- доллар бағамы жақын уақытта 480 теңге шамасында болуы мүмкін;
- инфляция біртіндеп баяулайды;
- Ұлттық банк базалық мөлшерлемені төмендетуі ықтимал;
- экономика өсімі 4,7 пайызға жетуі мүмкін;
- несие пайыздары төмендейді, бірақ бұл процесс баяу жүреді.
Сондықтан сарапшылар базалық мөлшерлеменің төмендеуі қаржы жағдайын жеңілдеткенімен, халық пен бизнес оның әсерін бірден сезіне қоймайды деп есептейді.
