Qazirgi zamanda jahandaný men tsifrlyq tehnologiialardyń damýy adamnyń ómir saltyna ǵana emes, onyń rýhani bolmysyna da eleýli áser etýde. Osyndai aýqymdy ózgerister kezeńinde halqymyzdyń rýhani tiregi – ulttyq qundylyqtar men dástúrlerdiń orny erekshe. Bul týraly ál-Farabi atyndaǵy QazUÝ-dyń qaýymdastyrylǵan professory, qylmystyq quqyq, protsess jáne kriminalistika kafedrasynyń oqytýshysy A.Sháripova óz pikirin bildirdi.
Ǵalymnyń aitýynsha, qazaq halqynyń rýhani dúnietanymy ǵasyrlar boiy qalyptasqan tarihi tájiribe men dástúrge negizdelgen.
«Sońǵy jyldary jastardyń óz tamyryn izdeýge, tili men tarihyna qyzyǵýshylyǵynyń artýy –kezdeisoq úrdis emes. Bul – ishki qajettilik, rýhani irgetasqa qaita oralý degenge saiady. Demek, búgingi býyn óziniń túbin, tegin izdep jatyr», – dedi ol.
Onyń pikirinshe, qazirgi kezde kóptegen qazaqy dástúrler qaita jańǵyrý ústinde. Mysaly, as berý, úlkenge qurmet kórsetý, ulttyq kiim kiiý, dástúrli kúi tyńdaý siiaqty qubylystar qala jastarynyń arasynda da keńinen taralyp keledi.
«Tipti ulttyq stildegi úilený toilary da sánge ainaldy. Bul – dástúrdiń jańasha jańǵyrýy, onyń zamanaýi qoǵamda óz ornyn tabýy. Erteń urpaq osylaisha óziniń ulttyq jadyn tabady», – deidi professor.
Sháripova ulttyq tárbiege qatysty: «Bala tárbiesinde jeti atasyn bilý, úlkenge izet kórsetý, otbasylyq bailanysqa adaldyq – bular tek salt emes, tulǵanyń minez-qulqyn qalyptastyratyn tetik», – dep atap ótti.
Sondai-aq ol ulttyq ónerdiń – zergerlik buiymdar, qolóner, keste tigý, terme aitý siiaqty baǵyttardyń qaita jandanýyn da oń qubylys dep esepteidi. Onyń aitýynsha, bul halyqtyń ishki rýhani áleýetiniń áli de joǵalmaǵanyn, kerisinshe, jańa serpin alyp jatqanyn kórsetedi.
«Dástúrdi saqtaý – ony sol kúiinde kóshirip qaitalaý emes. Eń bastysy – onyń mánin, maǵynasyn túsinip, ony búgingi zamanǵa laiyqtap usyna bilý. Sonda ǵana ol tiri dástúrge ainalady», – dedi ol.
Sháripovanyń pikirinshe, ulttyq qundylyqtar – ultty ult etip ustap turǵan rýhani tuǵyr. Ulttyq mádenietimiz ben tarihymyzǵa qurmet – bul tek ótkenge taǵzym emes, bolashaqqa baǵyttalǵan qadam. Sebebi bolashaǵyn tanyǵysy keletin halyq, eń aldymen óz tamyryn tanýy tiis.
