Búgin, 8 tamyzda Almaty oblysy Jambyl aýdany Úlken aýylynda elimizdegi alǵashqy iri qýatty atom elektr stantsiiasynyń qurylysyna arnalǵan injenerlik izdestirý jumystary resmi túrde bastaldy, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Maqsaty – bolashaq nysanǵa eń qolaily alańdy anyqtap, jobalyq qujattamany ázirleý.
Is-sharaǵa Qazaqstan Respýblikasy Atom energiiasy jónindegi agenttiginiń tóraǵasy Almasadam Sátqaliev jáne “Rosatom” memlekettik korporatsiiasynyń bas direktory Aleksei Lihachiov qatysty.
“Rosatomnyń” injiniringtik divizionynyń mamandary alǵashqy barlaý uńǵymasyn burǵylap, topyraq synamalaryn alý jumystaryna kiristi. Bul zertteýler aýmaqtyń seismikalyq turaqtylyǵyn, gidrogeologiialyq erekshelikterin jáne ózge de parametrlerin baǵalaýǵa múmkindik beredi. Mundai baǵalaý bolashaq stantsiianyń senimdiligi men qaýipsizdigin qamtamasyz etýdiń mindetti sharty bolyp tabylady. Osy kezeńde keminde 50 uńǵyma burǵylanyp, olardyń tereńdigi 30-dan 120 metrge deiin jetedi. Alynǵan derekterdiń negizinde AES-tiń naqty ornalasý orny aiqyndalady.
Injenerlik izdestirýlerdiń bastalýy – AES jobasynyń qaýipsizdigine, senimdiligine jáne ekonomikalyq tiimdiligine tikelei áser etetin mańyzdy kezeń. Dál osy jumysta aýmaqtyń geologiialyq, seismikalyq, gidrologiialyq jáne ekologiialyq sipattamalary keshendi túrde zertteledi. Zertteý nátijeleri stantsiiany ornalastyrý jónindegi túpkilikti sheshim qabyldaýǵa negiz bolady. Bul izdestirýler jobanyń halyqaralyq jáne ulttyq standarttarǵa sáikestigin qamtamasyz etip, ekologiialyq jáne tehnogendik qaýipterdi azaitýǵa, bolashaq atom elektr stantsiiasyn tiimdi jobalaýǵa múmkindik beredi.
“Úlkendegi injenerlik izdestirýlerdiń bastalýy – Qazaqstannyń zamanaýi tarihyndaǵy alǵashqy iri qýatty atom elektr stantsiiasyna bastaityn joldyń alǵashqy qadamy. Bul kezeńde biz alańnyń bolashaq atom stantsiiasy úshin tolyq qolaily ekenine senimdi bolý maqsatynda muqiiat zertteýge basa nazar aýdaramyz. “Rosatom” Qazaqstannyń damýy úshin strategiialyq mańyzy zor osy jobany júzege asyrýǵa bar tájiribesin qoldanýǵa daiyn”, – dedi “Rosatom” memlekettik korporatsiiasynyń bas direktory Aleksei Lihachiov.
Almasadam Sátqaliev te bul sáttiń tarihi mánine toqtaldy.
“Búgingi kún – tek alǵashqy qadam. Biraq dál osy qadam Qazaqstannyń ekonomikasynda jańa joǵary tehnologiialyq salany qalyptastyrý jolyn aiqyndaidy. Biz AES qurylysy zamanaýi infraqurylymnan bastap jańa mektepter, balabaqshalar men áleýmettik nysandarǵa deiin óńirdiń damýyna qýatty serpin beredi dep senemiz. Bul joba – Qazaqstannyń strategiialyq tańdaýy, óńir men eldiń uzaq merzimdi ekonomikalyq ósiminiń draiveri”, — dep atap ótti.
Bolashaq stantsiianyń negizinde elektr qýaty 1200 MVt bolatyn III+ býynnyń zamanaýi VVER-1200 sý-sý energetikalyq reaktorlary ornatylady. Bul tehnologiia eń qatań halyqaralyq qaýipsizdik talaptaryna sai jáne qazirgi ýaqytta Resei, Belarýs, Túrkiia, Bangladesh, Mysyr jáne Qytaidaǵy qoldanystaǵy ári salynyp jatqan nysandarda tabysty paidalanylyp keledi. Reaktordyń qyzmet etý merzimi – 60 jyl, qosymsha 20 jylǵa uzartý múmkindigi bar.
Eske sala keteiik, 2025 jylǵy maýsymda "Rosatom" Qazaqstandaǵy AES qurylysy jónindegi halyqaralyq konsortsiýmnyń jetekshisi bolyp aiqyndaldy.
