Memleket basshysynyń ekonomikany ártaraptandyrý jáne ekonomikaǵa investitsiialar tartý týraly tapsyrmasy boiynsha Úkimet qarjylyq damý institýttary arqyly ShOB óńdeý ónerkásibi jáne iri biznes salasyndaǵy investitsiialyq jobalardy, onyń ishinde jeńil ónerkásip, himiia ónerkásibi, tamaq ónimderin jáne qurylys materialdaryn óndirý, mashina jasaý, júk tasymaldaý, negizgi jobalardy, ShOB damytý úshin ekoorta qalyptastyratyn infraqurylymdyq jáne klasterlik jobalardy qoldaýdyń aýqymdy naýqanyn bastaidy, dep habarlaidy Dalanews.kz.
2025 jyly "Báiterek" ulttyq basqarýshy holdingi" AQ kásipkerlikti qoldaýǵa, turǵyn úi qurylysyn damytýǵa jáne 2027 jylǵa qarai qarjylandyrý kólemin odan ári 10 trln teńgege deiin arttyra otyryp, negizgi ulttyq jáne investitsiialyq jobalardy iske asyrýǵa 8 trln teńge baǵyttaidy. Aýqymdy qarjylandyrý sheńberinde biznesti, eksporttyq múmkindikterdi damytýǵa baǵyttalǵan qoldaýdyń jańa tetikteri iske qosylady, qarjylandyrý jáne áleýmettik bastamalar quraldary keńeitiledi. Olardyń ishinde:
1.ShOB pen iri biznesti qoldaý úshin eki kepildik qory qurylady
ShOB-ty qoldaý úshin 2025 jyly "Damý" kepildik qory qurylady. Bul úshin "Damý" fýnktsiialary jańa mindettermen tolyqtyrylady, kepildik berý quraly boiynsha ónim jelisi keńeitiledi, usynylatyn kepildikterdiń mólsheri ulǵaitylady, kepildendirýge jatatyn ekonomika sektorlarynyń (EQJJ) tizbesi keńeitiledi. Jańa ónimderge kepildikterdi qaitarymsyzdyq jáne shartsyzdyq qaǵidattary boiynsha shyǵarý josparlanýda. Kepildik qoryn qurý memlekettik biýdjetke túsetin júktemeni qosymsha qarjylandyrý kózderinen qarajat tartý esebinen azaitady, biznes sýbektilerin kepildik berý túrindegi qoldaý sharasymen qamtýdy ulǵaitady jáne bankterdiń ótimdiligin ekonomikalyq ainalymǵa tiimdi tartýǵa múmkindik beredi.
Kepildik qoryn iske qosý 2028 jylǵa qarai kepildikter portfelin 1 trln teńgege deiin arttyrýǵa (2023 jylmen salystyrǵanda +148%) jáne jyl saiyn 50 myńnan astam jobany qoldaýǵa múmkindik beredi (2023 jyly kepildik berý quraly arqyly 8 212 jobaǵa qoldaý kórsetildi).
2025 jyly "Damý" qory 1,7 trln teńgeni quraityn ShOB-tyń keminde 30 myń jobasyna qoldaý kórsetedi.
Báiterektiń iri bizneske arnalǵan kepildik qory iri jáne strategiialyq mańyzdy jobalardy kepilmen qamtamasyz etýdiń jetkilikti bolýy máselesin sheshedi.
Jobany qarjylandyrý kezinde ekinshi deńgeili bankterdiń jáne/nemese QDB-nyń nesiesi joba qunynyń 80%-yn quraýy múmkin. Kepildik berý kepilmen qamtamasyz etýdiń jetkilikti bolýy máselelerin sheshe otyryp, joba qunynyń 30%-na deiingi somaǵa beriletin bolady.
Báiterektiń qarjylandyrý somasy 7,3 trln teńgeni quraidy, onyń ishinde 2025 jylǵa 3,7 trln teńge qarastyrylǵan. Holdingtiń kepildigi 2,2 trln teńgege nemese 30%-ǵa deiin jetýi múmkin, onyń ishinde 1,1 trln teńgege deiingi kepildik 2025 jylǵa qarastyrylǵan. Bul rette 50% – bolashaq biznes seriktestiń kepildigi. Báiterek jobanyń kapitalyna kire alady, sodan keiin kásipkerdiń jeke qatysý mólsheri 20%-dan tómen bolýy múmkin. Osylaisha, iri jobalarda kepilmen qamtamasyz etýdiń jetispeýshiligi máselesi sheshilýde.
Iri biznes sýbektilerin qarjylandyrý úshin quny 7 mlrd teńgeden bastalatyn jobalar boiynsha kepildikter beriletin bolady.
Ekinshi deńgeili bankter úshin bul nesielendirý kóleminiń ulǵaiýyn jáne kepil kólemi jetkiliksiz bolǵan kezde nesielendirý táýekelderiniń tómendeýin qamtamasyz etýge múmkindik beredi.
Kepildikter berý óńdeý ónerkásibi sektorlarynda josparlanyp otyr. Kepildikterdiń qaitarymsyzdyǵy bankterdiń qyzyǵýshylyǵyn arttyrýǵa, al biznes sýbektileri úshin kepildikterdiń aqyly bolýy kásipkerlerdiń jaýapkershiligin kúsheitýge arnalǵan.
- Korporativtik/jobalyq qarjylandyrý
"Qazaqstannyń damý banki" AQ (QDB) tek qana iri indýstriialyq jáne infraqurylymdyq jobalardy damytýǵa qaita baǵdarlanady. Holdingtiń enshiles kompaniiasy – Qazaqstan Investment Corporation AQ (QIC) kásipkerlerge úlestik qarjylandyrý múmkindikterin usyna otyryp jáne biznestiń memlekettik saiasaty men investitsiialyq mindettemelerine qoiylatyn talaptardy eskere otyryp, jobalardy iske asyrýda tolyqqandy áriptes retinde private equity damytýǵa nazar aýdarady.
- Eksportty keńeitý
Syrtqy naryqtardy damytý strategiiasy sheńberinde saýda qoryn jáne eksportty qoldaýdyń arnaiy quraldaryn ázirleý josparlanyp otyr. "Qazaqstannyń eksporttyq-kredittik agenttigi" AQ-nyń saqtandyrý, qaita saqtandyrý, kepildik quraldary jáne kompozittik qyzmetter boiynsha qyzmeti keńeitildi, bul qazaqstandyq kompaniialarǵa básekege qabiletti ónimdermen jańa naryqtarǵa shyǵýǵa múmkindik beredi.
Sonymen qatar "Báiterek" holdingi ekinshi deńgeili banktermen jáne halyqaralyq qarjy institýttarymen birge elimizdiń ekonomikalyq damýyna jáne memleket basymdyq berip otyrǵan, onyń ishinde otandyq taýar óndirisin qoldaýǵa baǵyttalǵan infraqurylymdyq baǵdarlamalardy qarjylandyrýǵa daiyn.
TKSh infraqurylymyn qarjylandyrý (ulttyq joba)
"Energetikalyq jáne kommýnaldyq sektorlardy jańǵyrtý" ulttyq jobasy sheńberinde turǵyn úi-kommýnaldyq sharýashylyq salasyndaǵy injenerlik jelilerdiń tozýyn tómendetý jónindegi máselelerdi ýaqtyly sheshý maqsatynda investitsiialardyń jalpy kólemi 13 trln teńgeden asatyn eskirgen infraqurylymdy aýqymdy jańartý kózdelip otyr, onyń 4,7 trln teńgesi holdingke tiesili.
Energetikalyq jáne kommýnaldyq infraqurylymdy jańǵyrtý jáne salý sheńberinde elishilik qundylyq úlesin arttyrý úshin otandyq óndiris taýarlaryn paidalanýdy kúsheitý jumystary júrgiziledi. Bul tásil ishki básekege qabilettilikti arttyryp qana qoimai, jańa jumys oryndaryn ashýǵa, importqa táýeldilikti azaitýǵa jáne jalpy naryqtaǵy "jergilikti" kásiporyndardyń ustanymyn nyǵaitýǵa múmkindik beredi.
Jańǵyrtý men qurylystyń belsendi kezeńi bastalǵanǵa deiin infraqurylymdy jańǵyrtýdyń aýqymdy baǵdarlamasy týraly otandyq taýar óndirýshilerdi aqparattandyrý boiynsha keshendi jumys júrgizý josparlanyp otyr.
Otandyq taýar óndirýshiler ónimin shyǵarýǵa shamamen 4,9 trln teńge qajet bolady.
Sonymen qatar Úkimet jekelegen salalardy damytý maqsatynda jekelegen salalarda – IT, logistika, týrizm, jeńil ónerkásip, himiia ónerkásibi, tamaq ónimderin, qurylys materialdaryn óndirý, mashina jasaý salalarynda "investitsiialarǵa tapsyrys" jariialaidy. Múddeli tulǵalar Ulttyq ekonomika ministrliginiń Ekonomika salalaryn damytý departamentine, "Damý" qoryna, "Báiterek" holdingine júginýi qajet.
