مەملەكەت باسشىسىنىڭ ەكونوميكانى ەرتاراپتاندىرۋ جەنە ەكونوميكاعا ينۆەستيتسييالار تارتۋ تۋرالى تاپسىرماسى بويىنشا ٷكٸمەت قارجىلىق دامۋ ينستيتۋتتارى ارقىلى شوب ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸ جەنە ٸرٸ بيزنەس سالاسىنداعى ينۆەستيتسييالىق جوبالاردى, ونىڭ ٸشٸندە جەڭٸل ٶنەركەسٸپ, حيمييا ٶنەركەسٸبٸ, تاماق ٶنٸمدەرٸن جەنە قۇرىلىس ماتەريالدارىن ٶندٸرۋ, ماشينا جاساۋ, جٷك تاسىمالداۋ, نەگٸزگٸ جوبالاردى, شوب دامىتۋ ٷشٸن ەكوورتا قالىپتاستىراتىن ينفراقۇرىلىمدىق جەنە كلاستەرلٸك جوبالاردى قولداۋدىڭ اۋقىمدى ناۋقانىن باستايدى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
2025 جىلى "بەيتەرەك" ۇلتتىق باسقارۋشى حولدينگٸ" اق كەسٸپكەرلٸكتٸ قولداۋعا, تۇرعىن ٷي قۇرىلىسىن دامىتۋعا جەنە 2027 جىلعا قاراي قارجىلاندىرۋ كٶلەمٸن ودان ەرٸ 10 ترلن تەڭگەگە دەيٸن ارتتىرا وتىرىپ, نەگٸزگٸ ۇلتتىق جەنە ينۆەستيتسييالىق جوبالاردى ٸسكە اسىرۋعا 8 ترلن تەڭگە باعىتتايدى. اۋقىمدى قارجىلاندىرۋ شەڭبەرٸندە بيزنەستٸ, ەكسپورتتىق مٷمكٸندٸكتەردٸ دامىتۋعا باعىتتالعان قولداۋدىڭ جاڭا تەتٸكتەرٸ ٸسكە قوسىلادى, قارجىلاندىرۋ جەنە ەلەۋمەتتٸك باستامالار قۇرالدارى كەڭەيتٸلەدٸ. ولاردىڭ ٸشٸندە:
1.شوب پەن ٸرٸ بيزنەستٸ قولداۋ ٷشٸن ەكٸ كەپٸلدٸك قورى قۇرىلادى
شوب-تى قولداۋ ٷشٸن 2025 جىلى "دامۋ" كەپٸلدٸك قورى قۇرىلادى. بۇل ٷشٸن "دامۋ" فۋنكتسييالارى جاڭا مٸندەتتەرمەن تولىقتىرىلادى, كەپٸلدٸك بەرۋ قۇرالى بويىنشا ٶنٸم جەلٸسٸ كەڭەيتٸلەدٸ, ۇسىنىلاتىن كەپٸلدٸكتەردٸڭ مٶلشەرٸ ۇلعايتىلادى, كەپٸلدەندٸرۋگە جاتاتىن ەكونوميكا سەكتورلارىنىڭ (ەقجج) تٸزبەسٸ كەڭەيتٸلەدٸ. جاڭا ٶنٸمدەرگە كەپٸلدٸكتەردٸ قايتارىمسىزدىق جەنە شارتسىزدىق قاعيداتتارى بويىنشا شىعارۋ جوسپارلانۋدا. كەپٸلدٸك قورىن قۇرۋ مەملەكەتتٸك بيۋدجەتكە تٷسەتٸن جٷكتەمەنٸ قوسىمشا قارجىلاندىرۋ كٶزدەرٸنەن قاراجات تارتۋ ەسەبٸنەن ازايتادى, بيزنەس سۋبەكتٸلەرٸن كەپٸلدٸك بەرۋ تٷرٸندەگٸ قولداۋ شاراسىمەن قامتۋدى ۇلعايتادى جەنە بانكتەردٸڭ ٶتٸمدٸلٸگٸن ەكونوميكالىق اينالىمعا تيٸمدٸ تارتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
كەپٸلدٸك قورىن ٸسكە قوسۋ 2028 جىلعا قاراي كەپٸلدٸكتەر پورتفەلٸن 1 ترلن تەڭگەگە دەيٸن ارتتىرۋعا (2023 جىلمەن سالىستىرعاندا +148%) جەنە جىل سايىن 50 مىڭنان استام جوبانى قولداۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ (2023 جىلى كەپٸلدٸك بەرۋ قۇرالى ارقىلى 8 212 جوباعا قولداۋ كٶرسەتٸلدٸ).
2025 جىلى "دامۋ" قورى 1,7 ترلن تەڭگەنٸ قۇرايتىن شوب-تىڭ كەمٸندە 30 مىڭ جوباسىنا قولداۋ كٶرسەتەدٸ.
بەيتەرەكتٸڭ ٸرٸ بيزنەسكە ارنالعان كەپٸلدٸك قورى ٸرٸ جەنە ستراتەگييالىق ماڭىزدى جوبالاردى كەپٸلمەن قامتاماسىز ەتۋدٸڭ جەتكٸلٸكتٸ بولۋى مەسەلەسٸن شەشەدٸ.
جوبانى قارجىلاندىرۋ كەزٸندە ەكٸنشٸ دەڭگەيلٸ بانكتەردٸڭ جەنە/نەمەسە قدب-نىڭ نەسيەسٸ جوبا قۇنىنىڭ 80%-ىن قۇراۋى مٷمكٸن. كەپٸلدٸك بەرۋ كەپٸلمەن قامتاماسىز ەتۋدٸڭ جەتكٸلٸكتٸ بولۋى مەسەلەلەرٸن شەشە وتىرىپ, جوبا قۇنىنىڭ 30%-نا دەيٸنگٸ سوماعا بەرٸلەتٸن بولادى.
بەيتەرەكتٸڭ قارجىلاندىرۋ سوماسى 7,3 ترلن تەڭگەنٸ قۇرايدى, ونىڭ ٸشٸندە 2025 جىلعا 3,7 ترلن تەڭگە قاراستىرىلعان. حولدينگتٸڭ كەپٸلدٸگٸ 2,2 ترلن تەڭگەگە نەمەسە 30%-عا دەيٸن جەتۋٸ مٷمكٸن, ونىڭ ٸشٸندە 1,1 ترلن تەڭگەگە دەيٸنگٸ كەپٸلدٸك 2025 جىلعا قاراستىرىلعان. بۇل رەتتە 50% – بولاشاق بيزنەس سەرٸكتەستٸڭ كەپٸلدٸگٸ. بەيتەرەك جوبانىڭ كاپيتالىنا كٸرە الادى, سودان كەيٸن كەسٸپكەردٸڭ جەكە قاتىسۋ مٶلشەرٸ 20%-دان تٶمەن بولۋى مٷمكٸن. وسىلايشا, ٸرٸ جوبالاردا كەپٸلمەن قامتاماسىز ەتۋدٸڭ جەتٸسپەۋشٸلٸگٸ مەسەلەسٸ شەشٸلۋدە.
ٸرٸ بيزنەس سۋبەكتٸلەرٸن قارجىلاندىرۋ ٷشٸن قۇنى 7 ملرد تەڭگەدەن باستالاتىن جوبالار بويىنشا كەپٸلدٸكتەر بەرٸلەتٸن بولادى.
ەكٸنشٸ دەڭگەيلٸ بانكتەر ٷشٸن بۇل نەسيەلەندٸرۋ كٶلەمٸنٸڭ ۇلعايۋىن جەنە كەپٸل كٶلەمٸ جەتكٸلٸكسٸز بولعان كەزدە نەسيەلەندٸرۋ تەۋەكەلدەرٸنٸڭ تٶمەندەۋٸن قامتاماسىز ەتۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
كەپٸلدٸكتەر بەرۋ ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸ سەكتورلارىندا جوسپارلانىپ وتىر. كەپٸلدٸكتەردٸڭ قايتارىمسىزدىعى بانكتەردٸڭ قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرۋعا, ال بيزنەس سۋبەكتٸلەرٸ ٷشٸن كەپٸلدٸكتەردٸڭ اقىلى بولۋى كەسٸپكەرلەردٸڭ جاۋاپكەرشٸلٸگٸن كٷشەيتۋگە ارنالعان.
- كورپوراتيۆتٸك/جوبالىق قارجىلاندىرۋ
"قازاقستاننىڭ دامۋ بانكٸ" اق (قدب) تەك قانا ٸرٸ يندۋسترييالىق جەنە ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردى دامىتۋعا قايتا باعدارلانادى. حولدينگتٸڭ ەنشٸلەس كومپانيياسى – Qazaqstan Investment Corporation اق (QIC) كەسٸپكەرلەرگە ٷلەستٸك قارجىلاندىرۋ مٷمكٸندٸكتەرٸن ۇسىنا وتىرىپ جەنە بيزنەستٸڭ مەملەكەتتٸك ساياساتى مەن ينۆەستيتسييالىق مٸندەتتەمەلەرٸنە قويىلاتىن تالاپتاردى ەسكەرە وتىرىپ, جوبالاردى ٸسكە اسىرۋدا تولىققاندى ەرٸپتەس رەتٸندە private equity دامىتۋعا نازار اۋدارادى.
- ەكسپورتتى كەڭەيتۋ
سىرتقى نارىقتاردى دامىتۋ ستراتەگيياسى شەڭبەرٸندە ساۋدا قورىن جەنە ەكسپورتتى قولداۋدىڭ ارنايى قۇرالدارىن ەزٸرلەۋ جوسپارلانىپ وتىر. "قازاقستاننىڭ ەكسپورتتىق-كرەديتتٸك اگەنتتٸگٸ" اق-نىڭ ساقتاندىرۋ, قايتا ساقتاندىرۋ, كەپٸلدٸك قۇرالدارى جەنە كومپوزيتتٸك قىزمەتتەر بويىنشا قىزمەتٸ كەڭەيتٸلدٸ, بۇل قازاقستاندىق كومپانييالارعا بەسەكەگە قابٸلەتتٸ ٶنٸمدەرمەن جاڭا نارىقتارعا شىعۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
سونىمەن قاتار "بەيتەرەك" حولدينگٸ ەكٸنشٸ دەڭگەيلٸ بانكتەرمەن جەنە حالىقارالىق قارجى ينستيتۋتتارىمەن بٸرگە ەلٸمٸزدٸڭ ەكونوميكالىق دامۋىنا جەنە مەملەكەت باسىمدىق بەرٸپ وتىرعان, ونىڭ ٸشٸندە وتاندىق تاۋار ٶندٸرٸسٸن قولداۋعا باعىتتالعان ينفراقۇرىلىمدىق باعدارلامالاردى قارجىلاندىرۋعا دايىن.
تكش ينفراقۇرىلىمىن قارجىلاندىرۋ (ۇلتتىق جوبا)
"ەنەرگەتيكالىق جەنە كوممۋنالدىق سەكتورلاردى جاڭعىرتۋ" ۇلتتىق جوباسى شەڭبەرٸندە تۇرعىن ٷي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق سالاسىنداعى ينجەنەرلٸك جەلٸلەردٸڭ توزۋىن تٶمەندەتۋ جٶنٸندەگٸ مەسەلەلەردٸ ۋاقتىلى شەشۋ ماقساتىندا ينۆەستيتسييالاردىڭ جالپى كٶلەمٸ 13 ترلن تەڭگەدەن اساتىن ەسكٸرگەن ينفراقۇرىلىمدى اۋقىمدى جاڭارتۋ كٶزدەلٸپ وتىر, ونىڭ 4,7 ترلن تەڭگەسٸ حولدينگكە تيەسٸلٸ.
ەنەرگەتيكالىق جەنە كوممۋنالدىق ينفراقۇرىلىمدى جاڭعىرتۋ جەنە سالۋ شەڭبەرٸندە ەلٸشٸلٸك قۇندىلىق ٷلەسٸن ارتتىرۋ ٷشٸن وتاندىق ٶندٸرٸس تاۋارلارىن پايدالانۋدى كٷشەيتۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلەدٸ. بۇل تەسٸل ٸشكٸ بەسەكەگە قابٸلەتتٸلٸكتٸ ارتتىرىپ قانا قويماي, جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋعا, يمپورتقا تەۋەلدٸلٸكتٸ ازايتۋعا جەنە جالپى نارىقتاعى "جەرگٸلٸكتٸ" كەسٸپورىنداردىڭ ۇستانىمىن نىعايتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
جاڭعىرتۋ مەن قۇرىلىستىڭ بەلسەندٸ كەزەڭٸ باستالعانعا دەيٸن ينفراقۇرىلىمدى جاڭعىرتۋدىڭ اۋقىمدى باعدارلاماسى تۋرالى وتاندىق تاۋار ٶندٸرۋشٸلەردٸ اقپاراتتاندىرۋ بويىنشا كەشەندٸ جۇمىس جٷرگٸزۋ جوسپارلانىپ وتىر.
وتاندىق تاۋار ٶندٸرۋشٸلەر ٶنٸمٸن شىعارۋعا شامامەن 4,9 ترلن تەڭگە قاجەت بولادى.
سونىمەن قاتار ٷكٸمەت جەكەلەگەن سالالاردى دامىتۋ ماقساتىندا جەكەلەگەن سالالاردا – IT, لوگيستيكا, تۋريزم, جەڭٸل ٶنەركەسٸپ, حيمييا ٶنەركەسٸبٸ, تاماق ٶنٸمدەرٸن, قۇرىلىس ماتەريالدارىن ٶندٸرۋ, ماشينا جاساۋ سالالارىندا "ينۆەستيتسييالارعا تاپسىرىس" جارييالايدى. مٷددەلٸ تۇلعالار ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلٸگٸنٸڭ ەكونوميكا سالالارىن دامىتۋ دەپارتامەنتٸنە, "دامۋ" قورىنا, "بەيتەرەك" حولدينگٸنە جٷگٸنۋٸ قاجەت.
