Freedom Inside '26

Túrkistannyń kieli oryndary. «Domalaq ana» kesenesi jaiynda ne bilesiz?

Túrkistannyń kieli oryndary. «Domalaq ana» kesenesi jaiynda ne bilesiz?
Túrkistan oblysy ákimdiginiń baspasóz qyzmeti

El arasynda «Domalaq ana» atanǵan Nurila Áli Slanqyzy qazaq halqynyń abyz analarynyń biri.  Tarihi-mádeni murany qorǵaý, qalpyna keltirý jáne paidalaný jónindegi ortalyǵy usynǵan málimet boiynsha 1996-1997 jyldary jeke kásipkerlerdiń demeýshiligimen belgili sáýletshi Saiyn Nazarbekulynyń jobasy negizinde eski mazarynyń ornyna jańa úlgidegi kesene  salynǵan, – dep habarlaidy Dalanews.kz Túrkistan oblysy ákiminiń baspasóz qyzmetine silteme jasap.

Báidibek aýdany, Aqbastaý aýylynan 2 shaqyrym soltústik-shyǵysta ornalasqan kesene Túrkistan oblysynyń jergilikti mańyzy bar tarih jáne mádeniet eskertkishteriniń Memlekettik tizimine 2010 jyly engizilgen.

Domalaq ana – Báidibek bidiń úshinshi áieli bolǵan. Shyn esimi – Nurila. Óziniń aqyldylyǵymen el ishi birliginiń uiytqysy bola bilgen. Tarihi jazbalarda adamgershiligi, ádeptiligi, parasattylyǵy men shynshyldyǵy jáne analyq qasietiniń arqasynda «Domalaq ana» atalýy jaily kóptegen derekter jazylǵan. Ol 1378 jyly Túrkistan qalasynda ómirge kelgen, áigili Maqtym Aǵzam qojanyń nemeresi. Ańyz boiynsha Domalaq Ana kesenesinde eki kieli tas bar, onyń arasynan tek taqýa adam óte alady.

Bastapqyda kesene 1456 jyly kúmbezderi bar 4 qabyrǵalyq mazar túrinde salynǵan. Domalaq ana qos Bógenniń saǵanasynda bir jazyqqa jerlengen. Alǵys bildirgen urpaqtar osy jerde kesene salǵan. Domalaq Ana kesenesiniń segizqabattyq kúmbezi negizgi qurylys ústinde ornalasqan. Mazardyń ishi-syrty sylanyp, aqtalǵan. Mazarǵa kiretin esiktegi qabyrǵada qazaq tilinde jazý bar: «Aqsultan qyzy, Babyjar Uly Ana qurmetine salynǵan eskertkish».

Qurylys birneshe ret qaitadan salynǵan. Keseneniń qazirgi keipi 1996 jyly sáýletshi S.Toqtamystyń jobasy boiynsha kúrdeli jumys nátijesinde qalpyna kelgen. Mańǵystaýdan ákelingen aq tastardan qalaý jasalynǵan. Áýlie ananyń qasietin qasterlegen urpaǵynyń ana beiitine aǵylǵan izi, salǵan joly eskirip kórgen emes. Jerden 12 metr biiktikte 8 japyraqty etip órilip, negizgi bóliginiń ústine kúmbez ornatylǵan. Domalaq ana kesenesi – eldiń arnaiy kelip ziiarat etetin kieli oryndarynyń biri. 2017 jyly kesene janynan kelýshilerge qyzmet kórsetetin oryn salynǵan.