ەل اراسىندا «دومالاق انا» اتانعان نۇريلا ەلي سلانقىزى قازاق حالقىنىڭ ابىز انالارىنىڭ بٸرٸ. تاريحي-مەدەني مۇرانى قورعاۋ, قالپىنا كەلتٸرۋ جەنە پايدالانۋ جٶنٸندەگٸ ورتالىعى ۇسىنعان مەلٸمەت بويىنشا 1996-1997 جىلدارى جەكە كەسٸپكەرلەردٸڭ دەمەۋشٸلٸگٸمەن بەلگٸلٸ سەۋلەتشٸ سايىن نازاربەكۇلىنىڭ جوباسى نەگٸزٸندە ەسكٸ مازارىنىڭ ورنىنا جاڭا ٷلگٸدەگٸ كەسەنە سالىنعان, – دەپ حابارلايدى Dalanews.kz تٷركٸستان وبلىسى ەكٸمٸنٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنە سٸلتەمە جاساپ.
بەيدٸبەك اۋدانى, اقباستاۋ اۋىلىنان 2 شاقىرىم سولتٷستٸك-شىعىستا ورنالاسقان كەسەنە تٷركٸستان وبلىسىنىڭ جەرگٸلٸكتٸ ماڭىزى بار تاريح جەنە مەدەنيەت ەسكەرتكٸشتەرٸنٸڭ مەملەكەتتٸك تٸزٸمٸنە 2010 جىلى ەنگٸزٸلگەن.
دومالاق انا – بەيدٸبەك بيدٸڭ ٷشٸنشٸ ەيەلٸ بولعان. شىن ەسٸمٸ – نۇريلا. ٶزٸنٸڭ اقىلدىلىعىمەن ەل ٸشٸ بٸرلٸگٸنٸڭ ۇيىتقىسى بولا بٸلگەن. تاريحي جازبالاردا ادامگەرشٸلٸگٸ, ەدەپتٸلٸگٸ, پاراساتتىلىعى مەن شىنشىلدىعى جەنە انالىق قاسيەتٸنٸڭ ارقاسىندا «دومالاق انا» اتالۋى جايلى كٶپتەگەن دەرەكتەر جازىلعان. ول 1378 جىلى تٷركٸستان قالاسىندا ٶمٸرگە كەلگەن, ەيگٸلٸ ماقتىم اعزام قوجانىڭ نەمەرەسٸ. اڭىز بويىنشا دومالاق انا كەسەنەسٸندە ەكٸ كيەلٸ تاس بار, ونىڭ اراسىنان تەك تاقۋا ادام ٶتە الادى.
باستاپقىدا كەسەنە 1456 جىلى كٷمبەزدەرٸ بار 4 قابىرعالىق مازار تٷرٸندە سالىنعان. دومالاق انا قوس بٶگەننٸڭ ساعاناسىندا بٸر جازىققا جەرلەنگەن. العىس بٸلدٸرگەن ۇرپاقتار وسى جەردە كەسەنە سالعان. دومالاق انا كەسەنەسٸنٸڭ سەگٸزقاباتتىق كٷمبەزٸ نەگٸزگٸ قۇرىلىس ٷستٸندە ورنالاسقان. مازاردىڭ ٸشٸ-سىرتى سىلانىپ, اقتالعان. مازارعا كٸرەتٸن ەسٸكتەگٸ قابىرعادا قازاق تٸلٸندە جازۋ بار: «اقسۇلتان قىزى, بابىجار ۇلى انا قۇرمەتٸنە سالىنعان ەسكەرتكٸش».
قۇرىلىس بٸرنەشە رەت قايتادان سالىنعان. كەسەنەنٸڭ قازٸرگٸ كەيپٸ 1996 جىلى سەۋلەتشٸ س.توقتامىستىڭ جوباسى بويىنشا كٷردەلٸ جۇمىس نەتيجەسٸندە قالپىنا كەلگەن. ماڭعىستاۋدان ەكەلٸنگەن اق تاستاردان قالاۋ جاسالىنعان. ەۋليە انانىڭ قاسيەتٸن قاستەرلەگەن ۇرپاعىنىڭ انا بەيٸتٸنە اعىلعان ٸزٸ, سالعان جولى ەسكٸرٸپ كٶرگەن ەمەس. جەردەن 12 مەتر بيٸكتٸكتە 8 جاپىراقتى ەتٸپ ٶرٸلٸپ, نەگٸزگٸ بٶلٸگٸنٸڭ ٷستٸنە كٷمبەز ورناتىلعان. دومالاق انا كەسەنەسٸ – ەلدٸڭ ارنايى كەلٸپ زييارات ەتەتٸن كيەلٸ ورىندارىنىڭ بٸرٸ. 2017 جىلى كەسەنە جانىنان كەلۋشٸلەرگە قىزمەت كٶرسەتەتٸن ورىن سالىنعان.
