Túrkistan oblysynda balalarǵa arnalǵan óńiraralyq ońaltý ortalyǵyn ashylmaq.
Túrkistan óńiri densaýlyq saqtaý basqarmasy Qazaqstan Respýblikasynda balalarda sirek kezdesetin aýrýlardyń diagnostikasy men ony emdeýdiń jańa standarttaryn engizý jónindegi 2017-2019 jyldarǵa arnalǵan jol kartasy aiasynda Almaty qalasyndaǵy «Pediatriia jáne balalar hirýrgiia ortalyǵy» men úkimettik emes uiymdar, «HELP TODAY qoǵamdyq qory», «Mýkovistsidozben aýyratyn múgedek balalar» qoǵamdyq birlestigi jáne «Asyl bala» qoǵamdyq qorymen birlese otyryp dóńgelek ústel ótkizip, oblys boiynsha sirek kezdesetin aýrý túrlerimen aýyratyn balalardyń máselesin talqylady.
Jiynnyń barysynda sirek kezdesetin (orfandy) aýrýlarmen aýyratyn balalarǵa meditsinalyq kómek kórsetý sapasyn jaqsartý jáne ońaltý máseleleri ortaǵa salyndy.
Sirek kezdesetin (orfandy) aýrýlar — qoǵamnyń shaǵyn bóligin qamtityn, kóbinese tuqym qýalaityn jáne ómir boiy aýyratyn gendik aýrý bolyp tabylady. Kóptegen sirek kezdesetin tuqym qýalaityn jáne týa bitken aýrýlar bolyp esepteledi jáne sábilerdiń 30% — ǵa jýyǵy 5 jasqa deiin ǵana ómir súredi. Ońtústik Qazaqstan oblysynda qazirgi tańda 146 bala mýkovistsidoz, mýkopolisaharidoz, Goshe aýrýy, Drave sindromy, gemofiliia, býllezdi epidermoliz, jetilmegen osteogenez jáne jasóspirimder artriti sekildi sirek kezdesetin (orfandy) aýrý túrlerimen aýyrady. Orfandy aýlýlarmen aýyratyn barlyq balalar BMSK uiymdarynda, sondai-aq Túrkistan DSB – ń beiindi shtattan tys bas mamandarynyń dispanserlik esebinde turady jáne balalarǵa arnalǵan aýrýhanalar men oblystyq ońaltý ortalyqtarynda turaqty túrde emdeledi. Respýblikalyq jáne jergilikti biýdjetten bólinetin kerekti dári-dármektermen tolyq qamtamasyz etiledi.
Jyl saiyn atalǵan balalar respýblikalyq deńgeide Almaty qalasyndaǵy pediatriia jáne balalar hirýrgiia ortalyǵy men Astana qalasyndaǵy «Ana men bala ulttyq ǵylymi ortalyǵynda» emdelý kýrstarynan jáne diagnostikalyq tekserýlerden ótedi. Usynystar negizinde aimaqtyq deńgeide em júrgizilip, qajet bolǵan jaǵdaida respýblikalyq jáne jergilikti biýdjetke dári-dármekpen qamtamasyz etý ótinimi joldanady.
