Qazaqstan Respýblikasy Premer-ministriniń orynbasary Ermek Kósherbaev Túrkistan oblysyna jasaǵan jumys sapary aiasynda óńirdegi mádeni mura jáne týristik infraqurylym nysandaryn aralady. Ásirese, IýNESKO-nyń Búkilálemdik muralar tizimine engen Qoja Ahmet Iasaýi kesenesine erekshe nazar aýdaryldy, dep habarlaidy Dalanews.kz
Ermek Kósherbaev restavratsiialyq jumystarmen tanysyp, eskertkishtiń tarihi kelbetin saqtaý asa mańyzdy ekenin atap ótti. Qalpyna keltirý jumystary respýblikalyq biýdjet esebinen júrgizilýde jáne ony jyl sońyna deiin aiaqtaý josparlanǵan.
«Kúltóbe» arheologiialyq qalashyǵynda Premer-ministrdiń orynbasary nysandy tarihi sáýletke sai jaryqtandyrýdy jáne keshki ekskýrsiialar uiymdastyrýdy tapsyrdy.
«Túrkistan — bul tek rýhani ortalyq emes, sonymen qatar zamanaýi týrizmniń mańyzdy ortalyǵy. Bizdiń maqsatymyz — biregei tarihi eskertkishterdi saqtai otyryp, kelýshilerge sol dáýirdiń atmosferasyn sezinýge jaǵdai jasaý», — dedi Ermek Kósherbaev.
Sapar barysynda óńirdiń kólik qatynasyna da erekshe kóńil bólindi. Vitse-premer loýkosterlerdi tarta otyryp, áýe reisteriniń geografiiasyn keńeitýdiń mańyzyn atap ótti.
«Áýe qatynasyn damytý – týrister aǵynyna tikelei áser etedi. Qoljetimdi reister Túrkistandy Qazaqstan halqy men sheteldik qonaqtar úshin odan ári jaqyn ete túsedi», — dedi Premer-ministrdiń orynbasary.
Túrkistan oblysy ákiminiń birinshi orynbasary Zulpyhar Joldasov óńirde tarihi nysandardy abattandyrý jumystary jalǵasyp jatqanyn baiandady.
«Búginde Qoja Ahmet Iasaýi kesenesiniń janyndaǵy kóne Kúltóbe qalashyǵyn abattandyrý jumystary júrgizilýde. Bul jumystardy jyl sońyna deiin aiaqtaý josparlanǵan. 2025 jyly óńir infraqurylymyn jaqsartý aiasynda 11,3 mlrd teńgege 6 joba júzege asyrylady. Olardyń qatarynda týristik nysandarǵa aparatyn joldardy rekonstrýktsiialaý men Saýran qalashyǵyna deiin ainalma alań salý jumystary bar. Jalpy, tarihi-mádeni murany restavratsiialaý jáne saqtaý – bizdiń negizgi basymdyqtarymyzdyń biri», — dedi oblys ákiminiń birinshi orynbasary Zulpyhar Joldasov.
Bul rette Qostanaidan kelgen týrist Qaniza Zalieva óz áserimen bólisti.
«Qyzymnyń usynysymen Túrkistanǵa keldik. Bizdi bul jerdiń erekshe atmosferasy tańǵaldyrdy. Munda tiri tarihty sezinesiń, sonymen qatar zamanaýi qyzmet, tazalyq pen jailylyq bar. Týristerge degen qamqorlyq anyq baiqalady. Mundai mekenniń elimizde bar ekenine qýanyshtymyn», – dedi ol.
Búginde Túrkistan oblysynda Qoja Ahmet Iasaýi kesenesin qosqanda 1700-den astam tarihi-mádeni eskertkish tirkelgen. 2024 jyldyń qorytyndysy boiynsha óńirge 430 myńnan astam týrist kelgen, bul ótken jylmen salystyrǵanda 8%-ǵa kóp. Al 2025 jyldyń segiz aiynda Túrkistan oblysyna 859 myń adam saparlap kelgen. Olardyń 736 myńy – tarihi oryndardy, al 123 myńy – tabiǵi parkter men qoryqtardy tamashalaǵan.
Týrizmniń damýy investitsiia kóleminiń artýyna da sebep bolyp otyr. 2025 jyldyń qańtar-tamyz ailarynda salaǵa 65,7 mlrd teńge investitsiia tartyldy. Óńirde qazirgi ýaqytta týristik infraqurylymdy damytý jáne saiahatshylarǵa jańa múmkindikter usyný maqsatynda jalpy quny 49,4 mlrd teńgeni quraityn 47 joba júzege asyrylýda.
