Freedom Inside '26

Túrkistan oblysy jasandy kólderde balyq ósirý boiynsha kósh bastaýda

Túrkistan oblysy jasandy kólderde balyq ósirý boiynsha kósh bastaýda
Túrkistan oblysynda «Balyq sharýashylyǵyn damytýdyń óńirlik baǵdarlamasy» bekitilip, sonyń sheńberinde jylyna 6640 tonna balyq ósirý josparlanyp otyr, – dep habarlaidy Dalanews.kz Túrkistan oblysy ákiminiń baspasóz qyzmetine silteme jasap.

Birinshi toqsannyń qorytyndysy boiynsha 3 579 tonna óndirilgen. Osy oraida Túrkistan oblysy Tabiǵi resýrstar jáne tabiǵatty paidalanýdy retteý basqarmasynyń uiymdastyrýymen  jýrnalister Ordabasy, Sairam aýdandaryna baspasóz-týrymen baryp, aýdandaǵy balyq ósirý kásiporyndarynyń qyzmetimen tanysty.

Eń aldymen BAQ ókilderi Ordabasy aýdanyndaǵy 2019 jyldan bastap jylyna 200 tonnaǵa jýyq «afrikalyq som» balyǵyn óndiretin «Alina» sharýa qojalyǵyna aialdady.

Jylyna 500 tonna balyq óndiretin sharýa qojalyqta «sazan», «dóńmańdai», tuqy balyqtary da  ósirilýde.

Munda óndiriletin balyq ónimderi qaladaǵy meiramhanalarǵa jáne balyq satatyn dúkenderge úzdiksiz jetkizilýde. Sońǵy eki jylda balyqtarǵa suranys artqan.

Sharýa qojalyqtyń bas mamany Daniiar Rahymjanov bul mejemen toqtap qalmai, aldaǵy ýaqytta balyq ónimin kóbeitýdi josparlaýda. Buǵan qosa, balyqtardy qaita óńdeý jáne balyqtarǵa arnalǵan qurama jem óndirý tsehyn qurýdy da kózdep otyr.

Jalpy, Túrkistan oblysynda jergilikti mańyzy bar 104 sý aidany tirkelip, onyń 84-i tabiǵat paidalanýshylarǵa berilgen. Túrkistan oblysy jasandy kólderde balyq ósirý boiynsha elimizde kósh bastap tur.


Taýarly balyq ósirýmen 156 kásipkerlik sýbektisi ainalysady. Solardyń birinde bolǵan jýrnalister Sairam aýdanyndaǵy balyq ónimderin óndirý sharýashylyǵynyń jumysymen tanysty.

«Kómesh Balyq» ieligine úlken 17 kól jáne kishi 14 kól kiredi. Árqaisysynan kúz ailarynda 50-60 tonnaǵa deiin balyq óndiriledi.   Balyqtyń san alýan túrin ósirýmen ainalysatyn mekeme byltyr 700 tonna taýyrly balyq óndirgen. Biylǵy jospar 1 myń  tonnaǵa jetkizý.

– Búgingi tańda munda balyq sharýashylyǵynyń qýattylyǵy jylyna 721 myń tonnadan asady. «Kúmis tuqy», «aq amýr», «kókserke», «tuqy» balyqtary ósiriledi. Sondai-aq, memleket tarapynan akvaósirýge paidalanylatyn azyqty satyp alýǵa jumsalatyn shyǵyndardyń 30% sýbsidiialaý baǵdarlamasy balyq sharýashylyǵyn damytýǵa oń yqpalyn tigizýde, – deidi bas mamany ári basqarýshy Baqytbek Tóregeldiev.

«Aral-Syrdariia oblysaralyq basseindik balyq sharýashylyǵy inspektsiiasy» basshysynyń orynbasary Meiirjan Ómirálievtiń málimdeýinshe, óńirde 2030 jylǵa deiin taýarly balyq ósirý kólemin 20 myń tonnaǵa jetkizý josparlanǵan.

– Búginde balyq sharýashylyǵymen ainalysýǵa nietti kásipkerlerge memleket tarapynan qoldaýlar da az emes. Oblys ákimi balyq sharýashylyǵyna erekshe mán berý kerektigin tapsyrǵan bolatyn.  Óńir basshysynyń tapsyrmasyna sáikes, óńirde «Balyq sharýashylyǵyn damytýdyń óńirlik baǵdarlamasy» bekitildi. Mundaǵy maqsat – taýarly balyqtyń kólemin ulǵaitý. Osy baǵdarlama aiasynda oblys kóleminde kóptegen sharýashylyqtar ashyldy, – dedi ol.


Balyq sharýashylyǵyn damytýǵa memlekettik qoldaýlar kórsetiledi. Mysaly, akvaósirý boiynsha biylǵa jergilikti biýdjetten 500 mln teńge bólinip, búginde 30 sharýashylyqqa sýbsidiia berilip tolyǵymen igerildi.

Budan bólek, investitsiialyq salymdardy sýbsidiialaýǵa biylǵa respýblikalyq biýdjetten 226 million teńge qaralǵan. Búginde josparǵa sáikes jańadan 30 toǵandy balyq sharýashylyǵy, onyń ishinde tórteýi úiirgelik aýlada ashylǵan. Aldaǵy ýaqytta osy baǵytta jumystardy qarqyndy júrgizip, normaǵa sáikes oblys turǵyndarynyń balyq ónimin tutynýyn tolyq qamtamasyz etý jáne balyq ónimderiniń eksportyn arttyrý josparlanyp otyr.