Osy maqsatta Túrkistan qalasynda uiymdastyrylǵan «Túrki áleminiń Etnosáni» VI halyqaralyq festivali qorytyndylandy. «Kongress Holl» kesheninde ótken etnosán aptalyǵynda Qazaqstan, Ázerbaijan, Qyrǵyzstan, Ózbekstan, Túrkimenstan, Túrkiia, Mońǵoliia, Tatarstan, Tyva jáne Saha (Iakýtiia) elderiniń salt-dástúrin tanytatyn 14 dizainerlik toptama tanystyryldy.
Eki kúnge sozylǵan festival Túrkistan oblysy ákimdiginiń qoldaýymen, TÚRKSOI uiymynyń bastamasymen, «Qazaq Oner» ulttyq assotsiatsiiasy, «Open Travel Advisory» JShS, Túrkistan oblystyq mádeniet jáne týrizm basqarmasy jáne «Open Turkistan» týristik aqparattyq ortalyǵy JShS-niń birlesken jobasy boldy. Erekshe keshke etnodizainerler, qazaqstandyq qolónershiler, sýretshiler, kreativti indýstriia sarapshylary, qala turǵyndary men qonaqtary jáne BAQ ókilderi qatysty.
Is-sharany ashyp bergen TÚRKSOI uiymynyń Bas hatshysy Sultan Raev Túrkistan tórinde jinalýdaǵy maqsatty aiqyndady. Sondai-aq, uiymǵa biyl 30 jyl tolǵanyn atap ótti.
– Túrki mádenietin urpaqtan-urpaqqa jetkizý úshin rýhaniiat ókilderi bir arnaǵa toǵysýy tiis. Ár eldiń tarihy men bolmysyn bir-birine kórsetýge úles qosatyn ol – qolónershiler, dizainerler, ártister, jalpy shyǵarmashylyq ujymdary. Sondyqtan osyndai formattaǵy jobalardy aldaǵy jyldary Túrki jurtynyń qasietti mekeni Túrkistanda ótkizýdi dástúrge ainaldyrýymyz kerek. Bul rette ideiamyzdy qoldaǵan Túrkistan óńiriniń ákimdigine alǵys bildiremiz, – dedi Sultan Ákimuly.
Túrkistan oblysy ákiminiń orynbasary Beisen Tájibaev jyly lebizin arnap, túrki álemi úshin mańyzdy jańalyqtardy bólisti.
– Kieli shaharǵa qosh keldińizder! Jýyrda Túrkistanǵa erekshe statýs berý Zań jobasy qabyldanady. Munan soń Túrkistan shyn máninde «Túrki áleminiń mádeni-rýhani astanasy» mártebesin alady. Ekinshi jańalyǵymyz – qazan aiynda túrkitildes elderdiń mádeniet jáne týrizm ministrleri arnaiy kelip, Túrkistan qalasyn 2024 jyly «Túrki áleminiń týristik astanasy» statýsyna ie bolǵaly otyr. Búgingi sharamyzdy osyndai qýanyshtyń bastamasy retinde qabyldaýǵa tolyq negiz bar.
TÚRKSOI uiymy, etnografiia salasynyń ókilderi, ismerler men atsalysqan árbir adamǵa rizashylyǵymdy jetkizemin. Túrkistan – ejelden sheberlerdiń qalasy.
Óńir basshysy Darhan Amangeldiulynyń tapsyrmasymen oblystyń 5 jyl tolýyna bailanysty jańa deńgeige kóterý maqsatynda túrli jobalar qolǵa alynýda. Sizdermen birlesip atqarýǵa daiynbyz. Óitkeni bizdiń tilimiz, dinimiz, saltymyz, kóshpendilik tipti sándik uqsastyǵymyz bar. Búgin ony ózderińiz dáleldei bildińizder. Eńbekterińiz jana bersin, — dedi Beisen Tájibaev.
Etnosán aptalyǵynyń qatysýshysy, Ázerbaijan ulttyq kiim ortalyǵynyń jetekshisi Gúlnar Halilova festivalge qatysý usynysyn qýana qabyldaǵanyn aitady.
– Túrkistanǵa ekinshi ret kelýim. Alǵash ret 2018 jyly tanystym. Qalada ózgeris kóp eken. Qazir biz turǵan ǵimaratta ta ol kezde joq edi. Óte ádemi qalaǵa ainalypty. Damýyna tilektespin. Túrkistanǵa qazan aiynda sán salasy boiynsha qaita oralamyn. Taǵy da toptamalarymdy el nazaryna usynamyn. Defilege kelsek, árine azdap qobaljý boldy. 20 jyldan astam ýaqyt osy ispen ainalysqan soń, birer kedergiler oryn alyp otyrady. Degenmen bárin ótkeremiz. Eń bastysy – modelderdiń ýaqytyly daiyn bolyp, podiýmdy bos qaldyrmaýy. Al bul festival bizdi odan saiyn jaqyndastyrdy, deidi ázerbaijandyq dizainer.
Aita keteiik, etnosán aptalyǵy 20 qyrkúiek kúni Ózbekstannyń Ferǵana qalasynda bastalyp, 25-26 qyrkúiek Túrkistan qalasynda jalǵasyn tapty. Festival aiasynda qazaqstandyq qolónershiler jármeńkesi, sýretshiler baiqaýy, jetigen shertýden men dástúrli án oryndaý boiynsha bilikti ustazdardan sheberlik saǵattary ótti. «Sándegi etnikalyq stildi damytý perspektivalary» taqyrybynda dizainerler dóńgelek ústelde talqylaý júrgizdi. Ár eldiń kiim úlgisimen Túrkistan qalasynyń kórikti jerlerinde fotosessiia jasaldy. Osylaisha aýqymdy jiyn arqyly túrki halyqtarynyń mádeni bailanysy nyǵaia túspek.
