Toqaev ShYU sammitinde ne týraly aitty?

Toqaev ShYU sammitinde ne týraly aitty?
Aqorda

Prezident Qasym-Jomart Toqaev Shanhai yntymaqtastyq uiymyna múshe memleketter basshylary keńesiniń otyrysyna qatysty, dep habarlaidy dalanews.kz.

"Ózara senimge selkeý tústi" - Toqaev

Qasym-Jomart Toqaevtyń aitýynsha, shirek ǵasyrda Shanhai yntymaqtastyq uiymy "Shanhai bestiginen" bastap Eýraziianyń úlken bóligin qamtityn jáne adamzattyń jartysyna jýyǵyn biriktiretin iri halyqaralyq uiymǵa ainaldy.  

"ShYU – ártúrli, biraq rýhy bir elderdiń biregei birlestigi retinde ishki máselege aralaspaý, egemendikti qurmetteý, ózara senim, ashyqtyq pen yntymaqtastyq qaǵidattaryn is júzinde júzege asyryp keledi. Búginde ol shyn máninde tabysty, yqpaldy ári suranysqa ie halyqaralyq qurylymǵa ainaldy. Áitse de bizdiń Uiym qurylǵan sátten beri álem aitarlyqtai ózgerdi. Kóz aldymyzda halyqaralyq qatynastardyń jańa júiesi qalyptasyp jatyr. Birigýden góri jikke bóliný, yntymaqtastyq nietinen góri geosaiasi baqtalastyq basym túsip, múddeler teńgerimin izdeýdiń ornyna arazdyq órship barady. Ózara senimge selkeý tústi. Onsyz eń myqty halyqaralyq institýttardyń ózi birte-birte syn-qaterlerge tótep berý qabiletinen aiyrylady. Osy oraida, bizdiń Uiymnyń mańyzy arta túsedi. ShYU áskeri-saiasi blok logikasynan tys áreket etedi ári onyń qyzmeti qandai da bir memleketke qarsy baǵyttalmaǵan. Uiym múldem basqa saiasi filosofiiaǵa, iaǵni túpki ózeginde progress jolyndaǵy ortaq bastamalar ideiasy jatqan "Shanhai rýhyna" súienedi. Bizdiń basty maqsatymyz – qýatty ári órkendegen ShYU qoǵamdastyǵyn qurý", – dedi Memleket basshysy.

Prezident: "Úsh zulym kúshpen" kúres basym baǵyt bolyp qala beredi"

Memleket basshysy qol jetken jetistikterdi alǵa tartyp, "Shanhai ondyǵyna" kiretin elderdiń bári úshin airyqsha mańyzǵa ie basty baǵyttarǵa toqtaldy.

"ShYU quramynda Eýraziianyń iri memleketteri bar. Jańadan sulbalanyp kele jatqan álemdik tártiptiń turpaty qandai bolmaǵy kóbine osy elderdiń ustanymyna bailanysty. Bul rette Uiymǵa erekshe jaýapkershilik júkteledi. Eýraziia qurlyǵyndaǵy strategiialyq turaqtylyq jáne senim sharalary boiynsha ministrler deńgeiindegi ShYU konferentsiiasyn ótkizý qajet dep sanaimyz. Atalǵan is-sharanyń kún tártibinde áskeri táýekelderdi azaitý, qarýlaný jarysyn tejeý jáne qaýipti oqiǵalardyń aldyn alý máselesin talqylaýǵa bolady. Ásirese, qarýly qaqtyǵystardyń saldary kóbine áskeri is-qimyl aimaqtarynan tysqary jerdi sharpyp, halyqaralyq naryqtarǵa, kommertsiialyq keme qatynasyna, ornyqty energetikalyq jáne kólik bailanystaryna nuqsan keltirip jatqany alańdatady. Sonymen qatar daǵdarystyń transshekaralyq sipatta beleń alý qaýpi kúsheiip keledi. Burynnan kele jatqan syn-qaterler de ózektiligin joiǵan joq. "Úsh zulym kúshpen" – terrorizmmen, ekstremizmmen jáne separatizmmen kúres ózara yqpaldastyǵymyzdyń basym baǵyty bolyp qala beredi. Olar transulttyq qylmyspen, esirtki tasymalymen, zańsyz qarý ainalymymen jáne kiberqaýippen astasyp jatyr. Qazaqstan Syn-qaterler men qaýipterge qarsy is-qimyl jónindegi ámbebap ortalyqtyń, sondai-aq ShYU Esirtkige qarsy ortalyǵynyń maqsattary men mindetterin qoldaidy. Bul qurylymdardyń qyzmeti memleketterimizdiń quzyrly organdary arasyndaǵy is-áreketti úilestirýdi jańa deńgeige kóterip, osy baǵyttaǵy birlesken jumystyń nátijesin jaqsartatynyna senimdimin, – dedi Prezident.

Mańyzdy usynys aityldy

Prezident qazirgi shekara mańyndaǵy yntymaqtastyq ortalyqtary bazasynda ShYU transshekaralyq saýda aimaqtaryn iske qosýǵa bolady dep sanaidy.

"Osy arqyly taýar almasýdyń ońtailanǵan tásilin, tsifrlyq rásimderdi jáne zamanaýi esep aiyrysý tetikterin synap kórýge bolady. Taǵy bir basym baǵyt – tolyqqandy investitsiialyq kontýr qalyptastyrý. Qazaqstan Qytaidyń ShYU Damý bankin qurý týraly bastamasyn qoldaidy. Qarjy uiymynyń resýrsyn, eń aldymen, infraqurylymdyq, tehnologiialyq jáne ónerkásip jobalaryna baǵyttaǵan jón. Múshe memleketterdiń ortaq uiǵarymy bolǵan jaǵdaida Qazaqstan osy institýtty, onyń shtab-páterin óz aýmaǵynda ornalastyrýǵa daiyn", – dedi Qasym-Jomart Toqaev.

"ShYU-ny reformalaý máselesi áli de ózekti" - Prezident

Prezident Shanhai yntymaqtastyq uiymyn reformalaý máselesi áli de ózekti ekenine nazar aýdaryp, bul jumysty syrtqy saiasat vedomstvolaryna júkteýdi usyndy.

"Sóz sońynda Qazaqstan ShYU aiasyndaǵy san qyrly yntymaqtastyqty jańa ári sapaly deńgeige kóterýge barynsha kúsh salýǵa daiyn ekenin taǵy da rastaimyn. Ózara senim men yqpaldastyqtyń arqasynda biz budan da biik belesterdi baǵyndyratynymyzǵa kámil senemin. Elimiz osy joldy birge eńserýge ázir", – dedi Qasym-Jomart Toqaev.