Freedom Inside '26

"Tizimdi ázirlep jatyrmyz". Qazaqstan TShO-daǵy úlesin arttyrýdy talap etýi múmkin

"Tizimdi ázirlep jatyrmyz". Qazaqstan TShO-daǵy úlesin arttyrýdy talap etýi múmkin
Getty Images
QR Energetika ministri Almasadam Sátqaliev Qazaqstan Ónim bólinisi týraly kelisimder (ÓBK) boiynsha naqty qandai kelisimsharttarda úlesin arttyrǵysy keletinin aitty, dep habarlaidy Dalanews.kz.

Sátqaliev halyqaralyq ýaǵdalastyqtar sheńberinde konsortsiýmǵa qatysýshylarmen halyqaralyq quqyq turǵysynda konsýltatsiialar ótkizý jaiynda ashyqtan ashyq tapsyrma berilgenin eske saldy.

"Bizde ken oryndaryn igerý merzimderi, konsortsiýmdaǵy merzimder negizinde seriktesteri Chevron, Exxon Mobil, Lýkoil bolyp tabylatyn TShO, Teńiz ken orny boiynsha kelisimsharttardy qaita qaraǵymyz keledi. Olarmen aldyn-ala belgili bir konsýltatsiialardy bastaýdy josparlap otyrmyz. Árine, kelissózderdi bastaýǵa daiyn bolǵan kezde. Aldyn ala Úkimet kún tártibin qalyptastyrady, óz talaptarynyń tizimin qurýy kerek. Múmkin bolatyn talaptardyń biri – Qazaqstannyń osy jobalardaǵy úlesin ulǵaitý, osy týraly aitylatyn bolady", - dedi Energetika ministri. 
 
Ol mundai kelissózderdi bastaý aldaǵy bir-eki jylǵa josparlanyp otyrǵanyn da naqtylai ketti.

Aita ketsek, 28 qańtarda Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Úkimetke Qazaqstan úshin tiimdi sharttarda munai ken oryndaryna qatysty Ónim bólinisi týraly kelisimder (ÓBK) boiynsha kelissózderdi jandandyrýdy tapsyrǵan bolatyn.

"Qazaqstan naryǵyna geologiialyq barlaýmen ainalysatyn iri sheteldik kompaniialar keldi. Jer qoinaýyn paidalaný quqyǵyn ashyq ári qarapaiym tártippen bóletin Biryńǵai platforma iske qosyldy. Parlament sessiiasynyń sońyna deiin bul jumystyń zańnamalyq negizin qamtamasyz etý kerek. Jer qoinaýyn paidalaný salasyndaǵy reforma esh kedergige qaramastan jalǵasýǵa tiis. Bul – printsipti ustanym. Úkimet muny qatań túrde saqtaýy qajet. Iri ken oryndarynyń ónimin bólý jónindegi kelisimdi iske asyrý nátijesinde Qazaqstan jahandyq naryqqa qýat kózin senimdi jetkizýshige ainaldy. Bul jobalar elimizdiń áleýmettik-ekonomikalyq damýyna aitarlyqtai úles qosady. Sonymen qatar qomaqty investitsiialar uzaqmerzimdi josparlaýdy talap etedi. Sondyqtan Úkimet ónimdi bólý jónindegi kelisimderdi elimizge anaǵurlym tiimdi ári jańa sharttarmen uzartý úshin kelissózderdi jandandyrýy qajet", - dedi Prezident bul rette.

Qazirgi ýaqytta TShO-nyń 50%-y Chevron-ǵa, 25%-y Exxon Mobil-ǵa, 20%-y "QazMunaiGaz" ulttyq kompaniiasyna jáne 5%-y reseilik "LÝKOIL" kompaniiasyna tiesili. TShO boiynsha qoldanystaǵy kelisimshart 2033 jylǵa deiin kúshine ie ekenin de aita ketelik.

Buǵan deiin elimizde memlekettik retteý alynyp, janar-jaǵarmai men dizel otynynyń baǵalary erkine jiberilgeni habarlanǵan. Sondai-aq buǵan deiin saitymyzda "Burǵyla, janym, burǵyla. Tramp aitty, TShO oryndady!" degen maqala jariialanǵan bolatyn.