Qazaq ejelden tulǵalardan kende bolmaǵan. Jalańash baryp jaýǵa tigen babalar joly – asqaq armandar men izgi murattardyń shejiresi. Búgingi qazaq qanynda – sol erlik dastany jazýly. Ony rýhi turǵydan oiatpaq lázim. Basyn tómen salǵan, el kózine otty janaryn tiktep qadai almaǵan ulannyń – rýhy pás, tirligi eńkish. Qanshalyqty qatigez zamana týsa da, qasqaiyp qarsy turarlyq mahambettik órlik pen kenesarylyq janpidalyq barsha Alash jurtyna ortaq minezdeme bolýy kerek. Júnjigenderdi jardan ýaqyt daýyly úiirip, quzǵa tastaidy, borkemikterdi dáýir tasqyny julmalap, jaǵaǵa laqtyrady. Ulttyq rýhtyń tini – ózegińdi órt shalsa da, aibatyńdy, aibynyńdy joǵaltpaý. Mine, Táýelsizdik syn saǵaty bizge osyny úiretti. Naryqtyq ekonomika qarasha halyqty qos búiirinen qysqanda, ózine arqa súier qorǵan izdedi, taban tirer tiianaǵy – erteńge senim ekenin umytpaý kerektigin myqtap túsindi. Prezident Nursultan Nazarbaev halyqtyń údesinen shyǵatyn jastardy mańyna toptastyra bastaǵan toqsanynshy jyldardyń basynda elge erte tanylǵan, isimen de, sózimen de, bergen ýádesimen de halyqtyń kóńilinen oryn tapqan sanaýly tulǵalardyń biri – Imanǵali Tasmaǵambetov boldy.
Devalvatsiia tek qarjy salasyna qatysty termin emes, tulǵalardyń da narqyn áigileidi. Keshegi egeilerdiń kóbi ýaqyt tezine shydas bermedi, biriniń aty on jyldyqtar tiziminde jazylsa, endi biriniń esimin el syndarly sáttiń arhivterinen ǵana kóretin kúnge jetti. Keibiri áz bastaryn báigege tigip, shahid keshse, taǵy biri borandy-shashyndy mezgilge syr bergen joq. Az ýaqyt kóp pendeniń shynaiy bolmysyn tarazyǵa salyp úlgerdi. Imanǵali Nurǵaliulynyń bilik satysyndaǵy júrgen jolyna zer salsańyz, qandai qyzmet atqarsa da, eń áýeli qarapaiym kópshiliktiń kóńilinen shyǵyp, ár isimen óziniń saiasi tulǵa ekendigin dáleldegenin kóresiz.
Áskeri mamandarǵa ideologiialyq jumys, patriottyq rýh jetińkiremeidi, shekarany kúzetý – Qazaqstan kartasyn kúzetý emes, onyń rýhani bolmysy men eldiń rýhyn kúzetý ekenin esten shyǵarmaý paryz. Imanǵali Nurǵaliulynyń aldyndaǵy eń basty mindet osy ǵoi dep oilaimyz.
UTYMDY ShEShIM
[caption id="attachment_9067" align="alignright" width="471"]
Memleket – alyp mehanizm. Onyń júregi – saiasi júie. Biraq, júrek saý bolý úshin mehanizmniń árbir tetigi myǵym bolǵany jón. Biz kóp jaǵdaida júrek týraly sóz qozǵaimyz, júrekti nurlandyrar ózge de myńdaǵan tetikterdiń bar ekenin esten shyǵaramyz. Eger eldiń árbir qurylymy durys jumys istese, julyn-júikesi, qan tamyrlary, ózge de aǵzalary saý bolsa, júrek te tynysh, qalypty yrǵaǵynan taimaq emes. Bul – árbir oblys, aýdan, aýyl basshylarynyń, barsha saiasi hám ákimshilik quzyrettiń ózine júktelgen mindetti oidaǵydai oryndaýyna bailanysty kúrdeli barys.
Imanǵali Tasmaǵambetovty Prezident eń ózekti oryndarǵa senimmen taǵaiyndap, úlken úmit kútetini sol sebepten dep oilaimyz. Burynǵy atqarǵan qyzmetteri týraly buǵan deiin talai márte aityldy, jazyldy. Biz qolǵa alǵanyna kóp bola qoimaǵan Qorǵanys ministrligine barǵaly beri memleket úshin, táýelsizdik úshin eń mańyzdy salanyń tártipke kele bastaǵanyn kórip, jurttyń rýhy serpile bastaǵanyna kýá bop otyrmyz. «Tártipke baǵynǵan – qul bolmaidy». Qorǵanysyn jemqorlyq, beibereketsizdik, ultsyzdyq jailaǵan eldiń bolashaǵy bulyńǵyr. Elbasy Tasmaǵambetovke osy salany tapsyrǵanda el arasynda túrli áńgimeler gýledi. Bizdińshe, bunyń eń utymdy kezdegi sheshim ekenin ańǵarǵandar da boldy. Óitkeni, qazir biz úshin basty másele – eldiń bútindigi, irgeniń sógilmeýi jáne halyqtyń óz qorǵanysyna senimi.
Ne úshin eń utymdy sheshim? Ainalańyzǵa qarańyz, álemde tártip ornaǵan joq, Hantington aitqan órkenietter qaqtyǵysy jańa mazmunda shielenise tústi, tipti, Ýkraina men Reseidiń ózi – aǵaiyndy elder soǵys órtin ýshyqtyryp otyr (Hantington bul eki eldiń toqsanynshy jyldardaǵy qyrǵiqabaq shaqtan aman ótkenin ózara ortaq órkeniettiń, tildiń, dinniń, geografiialyq, týysqandyq jaqyndyqtyń arqasy ekenin aityp, soǵyspaýy múmkin degen boljam jasaǵan). Eýraziialyq keńistiktegi birigýdiń astarynan saiasi minez de qylań berip júr, Jańa Resei elesi kezgen úiekte úrei basym. Budan bólek, Taiaý Shyǵystaǵy turaqsyzdyq pen qantógis bizge de qaýip tóndirip turǵany anyq. El ishinen shyqqan túrli dini toptar Turandy tastap, qan maidanda qarý asynyp, ǵalamtorlyq múmkindikti ábjildikpen paidalanýda. Ortalyq Aziianyń tún uiqysy tórt bolmasa da, únemi qaýip-qaterdiń ótinde ekenin umytpaǵan abzal. Qytai áskeri bizdi ǵana emes, barsha álemdi titirkendirip otyr; Batys pen Resei arasyndaǵy daý-damai ekonomikalyq tartystan góri, áskeri álimjettilikke basymdyq berip ketpesine kim kepil?! Mundai almaǵaiyp kúnde qorǵanysty kúsheitpeske laj qaisy?!
«Tártipke baǵynǵan – qul bolmaidy». Qorǵanysyn jemqorlyq, beibereketsizdik, ultsyzdyq jailaǵan eldiń bolashaǵy bulyńǵyr. Elbasy Tasmaǵambetovke osy salany tapsyrǵanda el arasynda túrli áńgimeler gýledi. Bizdińshe, bunyń eń utymdy kezdegi sheshim ekenin ańǵarǵandar da boldy. Óitkeni, qazir biz úshin basty másele – eldiń bútindigi, irgeniń sógilmeýi jáne halyqtyń óz qorǵanysyna senimi.
ShEKARANY KÚZETÝ – QAZAQSTAN KARTASYN KÚZETÝ EMES
[caption id="attachment_9063" align="alignleft" width="443"]
Árine, búkil eldiń qorǵanysyn sala basshysy ǵana retke keltirmeidi, tutas eldiń saqtyǵy men elgezektigi, sergektigi qajet. Alash kórkeise, alash ósse, óziniń baryn qadirleýimen, qolda barynan aiyrylmaýymen ósedi. Áskeri myǵym eldiń ǵana uiqysy tynysh.
Táýelsiz el ataný – uly maqsat. Táýelsizdikti kirpik qaqpai qorǵaý – áziz murat. Táýelsizdik alýdan góri, ony saqtaý – qiynnyń qiyny. Senbeseńiz, dáýirler kerýenine qarańyz, Uly Dalanyń tósinde talai handyqtar qurylyp, nebir patshalyqtardyń dáýreni júrgen.
El egemendigin alǵaly beri qorǵanys salasyna qyrýar qarjy quiylyp, osyzamandyq tehnologiialar, áskeri tehnikalarmen jabdyqtaldy. Qorǵanystyń qyr-syryn biletin bilikti mamandar qazaq áskeriniń ósýine, damýyna óz úlesin qosty. Qazir Ortalyq Aziia boiynsha eń qýatty armiia bizdiki. Degenmen, bul salanyń ózindik kemshilikteri men qiyndyqtary da jeterlik. Sońǵy jyldary qorǵanystaǵy biraz bylyqtardyń beti ashylyp, el ishinde ájik-kújik áńgime tarady. Sonyń bárin halqymyz ǵana baqylap otyrǵan joq, syrttan syǵalaǵan neshe túrli toptar bar. «Jaý – jar astynda». Áskeri álýettilikti kórsetý úshin jylyna birneshe ret áskeri daiyndyq ótkizip, ózimizdi ózimiz marqaitý jetkiliksiz, eń mańyzdysy – bul salada ultyna qorǵan bolatyn sarbazdardyń kóp ekendigin, olardyń jańa álemdik áskeri tahnologiiany jetik meńgergen, bilimdi, sertke berik, Otan aldyndaǵy antqa berik jiger-kúsh ieleri ekenin elge kórsete bilý. Aitpaǵymyz, áskeri mamandarǵa ideologiialyq jumys, patriottyq rýh jetińkiremeidi, shekarany kúzetý – Qazaqstan kartasyn kúzetý emes, onyń rýhani bolmysy men eldiń rýhyn kúzetý ekenin esten shyǵarmaý paryz. Imanǵali Nurǵaliulynyń aldyndaǵy eń basty mindet osy ǵoi dep oilaimyz.
Biyl Qazaq handyǵynyń 550 jyldyǵyn atap ótetin bizdiń el sonaý Qasym hannyń tusynda bir million áskeri bolǵanyn jastar sanasyna, ásirese, áskeri qyzmetkereler men sarbazdar sanasyna myqtap sińirgeni jón. Olar Qazaqstan memleketiniń territoriiasyn baǵzy babalardyń qalai qorǵaǵandaryn tarih betterinen ǵana oqymai, shynaiy júrekterimen sezerine senimdimiz. Áskerinde rýh bolmaǵan eldiń erteńine senimi azaiady. Áskeri ótken tarihyn bilmese, ury-qary, satqyn, opasyzdar kóbeiedi. Áskeri salada satqyndyqqa jol joq!
Aibyndan, Alash áskeri! Seniń rýhi sergektigiń – eldiń tynyshtyǵy. Sen qalǵysań, sen pás bolsań – elden bereket, yrys ketedi.
