Qoǵamdyq baqylaý komissiiasynyń múshesi Oljas Syzdyqov jeti jylǵa sottalǵan Marat Jylanbaevtyń qazirgi jaǵdaiy qandai ekenin aitty, - dep habarlaidy Dalanews.kz.
"Keshe áriptesimmen birge Marat Jylanbaevqa bardyq. Ashtyq jalǵasyp jatqandyqtan, onyń tamyr soǵysy tómendegen. Dárigerler keldi me dep suraǵanda, ol ózin-ózi baqylaýda ustai alatynyn aityp, olardyń kelýin qajet dep sanamaitynyn jetkizdi.
Tártiptik izoliatordyń "qaýipsiz oryn" dep atalatyn kamerasyn tekserý barysynda Jylanbaev jalpy tártippen ustalyp otyrǵany anyqtaldy. Bul kameraǵa qatysty advokat Dosqaraevtan (Jylanbaevtyń advokaty Meiirjan Dosqaraev) bizge túsken shaǵymdardy rastaityn dálelder tabyldy.
Adam quqyqtary kúnine orai koloniiada júrgizilgen tekserý kezinde Jylanbaevtyń elektr shainegin tartyp alyp, barlyq rozetkalar alynǵan. Sonyń saldarynan ol ózi sý qainatyp ishe almai otyr. Sý onyń ómiri úshin asa mańyzdy bolǵandyqtan, Jylanbaev izoliator qyzmetkerlerinen ár joly qainaǵan sý surap otyrýǵa májbúr ekenin aitty", - deidi Syzdyqbaev.
Jylanbaev otyrǵan oryn – tártiptik izoliator kameralarynyń biri.
"Ókinishke qarai, mundai praktika QAJK-niń barlyq mekemelerinde bar.
Qaýipsizdigi qamtamasyz etilýi qajet sottalǵandarǵa sol mekemeniń basqa sottalǵandarymen teń quqyq beretin arnaiy bólmeler qarastyrý qajet. Bul quqyqtarǵa kir jýý, útikteý, sý qainatý, radio nemese telebaǵdarlamalar tyńdaý múmkindikteri kiredi. Munyń barlyǵy tártiptik izoliatorda joq. Mekemeniń ózi moraldyq jáne fizikalyq turǵydan eskirgen. Bul burynǵy týberkýlez koloniiasy bolǵandyqtan, barlyq otriadtar kúrdeli jóndeýdi qajet etedi. Sonymen qatar, koloniia batpaqty jerde ornalasqan, al jaqyn mańda buryn altyn óndirý ónerkásibiniń qaldyqtary kómilgen poligondar bar. Bul sottalǵandardyń da, qyzmetkerlerdiń de densaýlyǵyna áser etpei qoimaidy", - deidi Qoǵamdyq baqylaý komissiiasynyń múshesi.
Oljas Syzdyqbaev bul koloniiany jabýdy talap etý qajet ekenin aitty.
"Jylanbaevpen kezdesýden keiin mekeme basshylyǵymen sóilestik. Mekeme basshysy myrza Týlakov Marat Jylanbaevqa elektr shainegi qaitarylatynyn jáne bizdiń qalǵan eskertýlerimizdiń túzetiletinin aitty. Biz bul eskertýlerdi qadaǵalaý organdaryna da joldaimyz", - deidi Oljas Syzdyqbaev.
Eske salaiyq, 2023 jyly jabyq sottyń nátijesinde 7 jyl túrmege kesilgen tanymal marafonshy Marat Jylanbaevtyń aty-jóni "ekstremizm men terrorizmdi qarjylandyrýǵa qatysy bar" tulǵalardyń tiziminde paida bolǵan edi.
Tizim Qazaqstan qarjy monitoring agenttiginiń saitynda jariialandy. Jylanbaev tizimge 8 sáýirde engizilgen.
Buǵan qatysty pikir bildirgen Marat Jylanbaevtyń advokaty Meiirjan Dosqaraev sovet kezin eske aldy.
"Sovet kezinde quqyqtan aiyratyn baptar boldy, dál qazir sondai nárse júrip jatyr" dedi advokat Azattyqqa bergen suqbatynda.
"Bul zańsyz. Muny retteitin zańdar bar. Olar Konstitýtsiiaǵa qaishy dep oilaimyn. Sebebi adam ómir súrýi kerek, nápaqa taba alýy kerek, qandai da bir áreket jasai alýy kerek. Al jeke sáikestendirý nómiri shektelgen adam ne istei alady? Tipti shetel azamattary kóbirek quqyqqa ie" dedi ol.
Halyqaralyq quqyq qorǵaý uiymdary, arasynda Amnesty International jáne Human Rights Watch ta bar, Qazaqstan biligin Marat Jylanbaevty bosatýǵa úndegen.
"Belsendi, tanymal marafonshy Marat Jylanbaev beibit áreketi men saiasi ustanymy úshin jeti jylǵa bas bostandyǵynan aiyryldy" dedi Amnesty International jeltoqsandaǵy málimdemesinde.
60 jastaǵy Marat Jylanbaev keiingi jyldary bilikti synap, beibit narazylyq aktsiialaryna qatysqan.
Qańtar aiynda Marat Jylanbaev Stepnogorsk túrmesine aýystyrylǵan. Onyń qamaýda otyrǵanyna 11 aidan asty, onyń kóbin tergeý izoliatorda ótkizgen. Ol byltyr kóktemde saiasi tutqyndardy qoldap, beibit aktsiiasyn ótkizgennen keiin 20 táýlikke qamaldy, izinshe mamyrda tergeý izoliatoryna aýystyrylǵan.
