قوعامدىق باقىلاۋ كوميسسيياسىنىڭ مٷشەسٸ ولجاس سىزدىقوۆ جەتٸ جىلعا سوتتالعان مارات جىلانباەۆتىڭ قازٸرگٸ جاعدايى قانداي ەكەنٸن ايتتى, - دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
"كەشە ەرٸپتەسٸممەن بٸرگە مارات جىلانباەۆقا باردىق. اشتىق جالعاسىپ جاتقاندىقتان, ونىڭ تامىر سوعىسى تٶمەندەگەن. دەرٸگەرلەر كەلدٸ مە دەپ سۇراعاندا, ول ٶزٸن-ٶزٸ باقىلاۋدا ۇستاي الاتىنىن ايتىپ, ولاردىڭ كەلۋٸن قاجەت دەپ سانامايتىنىن جەتكٸزدٸ.
تەرتٸپتٸك يزولياتوردىڭ "قاۋٸپسٸز ورىن" دەپ اتالاتىن كامەراسىن تەكسەرۋ بارىسىندا جىلانباەۆ جالپى تەرتٸپپەن ۇستالىپ وتىرعانى انىقتالدى. بۇل كامەراعا قاتىستى ادۆوكات دوسقاراەۆتان (جىلانباەۆتىڭ ادۆوكاتى مەيٸرجان دوسقاراەۆ) بٸزگە تٷسكەن شاعىمداردى راستايتىن دەلەلدەر تابىلدى.
ادام قۇقىقتارى كٷنٸنە وراي كولونييادا جٷرگٸزٸلگەن تەكسەرۋ كەزٸندە جىلانباەۆتىڭ ەلەكتر شاينەگٸن تارتىپ الىپ, بارلىق روزەتكالار الىنعان. سونىڭ سالدارىنان ول ٶزٸ سۋ قايناتىپ ٸشە الماي وتىر. سۋ ونىڭ ٶمٸرٸ ٷشٸن اسا ماڭىزدى بولعاندىقتان, جىلانباەۆ يزولياتور قىزمەتكەرلەرٸنەن ەر جولى قايناعان سۋ سۇراپ وتىرۋعا مەجبٷر ەكەنٸن ايتتى", - دەيدٸ سىزدىقباەۆ.
جىلانباەۆ وتىرعان ورىن – تەرتٸپتٸك يزولياتور كامەرالارىنىڭ بٸرٸ.
"ٶكٸنٸشكە قاراي, مۇنداي پراكتيكا قاجك-نٸڭ بارلىق مەكەمەلەرٸندە بار.
قاۋٸپسٸزدٸگٸ قامتاماسىز ەتٸلۋٸ قاجەت سوتتالعاندارعا سول مەكەمەنٸڭ باسقا سوتتالعاندارىمەن تەڭ قۇقىق بەرەتٸن ارنايى بٶلمەلەر قاراستىرۋ قاجەت. بۇل قۇقىقتارعا كٸر جۋۋ, ٷتٸكتەۋ, سۋ قايناتۋ, راديو نەمەسە تەلەباعدارلامالار تىڭداۋ مٷمكٸندٸكتەرٸ كٸرەدٸ. مۇنىڭ بارلىعى تەرتٸپتٸك يزولياتوردا جوق. مەكەمەنٸڭ ٶزٸ مورالدىق جەنە فيزيكالىق تۇرعىدان ەسكٸرگەن. بۇل بۇرىنعى تۋبەركۋلەز كولونيياسى بولعاندىقتان, بارلىق وتريادتار كٷردەلٸ جٶندەۋدٸ قاجەت ەتەدٸ. سونىمەن قاتار, كولونييا باتپاقتى جەردە ورنالاسقان, ال جاقىن ماڭدا بۇرىن التىن ٶندٸرۋ ٶنەركەسٸبٸنٸڭ قالدىقتارى كٶمٸلگەن پوليگوندار بار. بۇل سوتتالعانداردىڭ دا, قىزمەتكەرلەردٸڭ دە دەنساۋلىعىنا ەسەر ەتپەي قويمايدى", - دەيدٸ قوعامدىق باقىلاۋ كوميسسيياسىنىڭ مٷشەسٸ.
ولجاس سىزدىقباەۆ بۇل كولونييانى جابۋدى تالاپ ەتۋ قاجەت ەكەنٸن ايتتى.
"جىلانباەۆپەن كەزدەسۋدەن كەيٸن مەكەمە باسشىلىعىمەن سٶيلەستٸك. مەكەمە باسشىسى مىرزا تۋلاكوۆ مارات جىلانباەۆقا ەلەكتر شاينەگٸ قايتارىلاتىنىن جەنە بٸزدٸڭ قالعان ەسكەرتۋلەرٸمٸزدٸڭ تٷزەتٸلەتٸنٸن ايتتى. بٸز بۇل ەسكەرتۋلەردٸ قاداعالاۋ ورگاندارىنا دا جولدايمىز", - دەيدٸ ولجاس سىزدىقباەۆ.
ەسكە سالايىق, 2023 جىلى جابىق سوتتىڭ نەتيجەسٸندە 7 جىل تٷرمەگە كەسٸلگەن تانىمال مارافونشى مارات جىلانباەۆتىڭ اتى-جٶنٸ "ەكسترەميزم مەن تەرروريزمدٸ قارجىلاندىرۋعا قاتىسى بار" تۇلعالاردىڭ تٸزٸمٸندە پايدا بولعان ەدٸ.
تٸزٸم قازاقستان قارجى مونيتورينگ اگەنتتٸگٸنٸڭ سايتىندا جارييالاندى. جىلانباەۆ تٸزٸمگە 8 سەۋٸردە ەنگٸزٸلگەن.
بۇعان قاتىستى پٸكٸر بٸلدٸرگەن مارات جىلانباەۆتىڭ ادۆوكاتى مەيٸرجان دوسقاراەۆ سوۆەت كەزٸن ەسكە الدى.
"سوۆەت كەزٸندە قۇقىقتان ايىراتىن باپتار بولدى, دەل قازٸر سونداي نەرسە جٷرٸپ جاتىر" دەدٸ ادۆوكات ازاتتىققا بەرگەن سۇقباتىندا.
"بۇل زاڭسىز. مۇنى رەتتەيتٸن زاڭدار بار. ولار كونستيتۋتسيياعا قايشى دەپ ويلايمىن. سەبەبٸ ادام ٶمٸر سٷرۋٸ كەرەك, نەپاقا تابا الۋى كەرەك, قانداي دا بٸر ەرەكەت جاساي الۋى كەرەك. ال جەكە سەيكەستەندٸرۋ نٶمٸرٸ شەكتەلگەن ادام نە ٸستەي الادى? تٸپتٸ شەتەل ازاماتتارى كٶبٸرەك قۇقىققا يە" دەدٸ ول.
حالىقارالىق قۇقىق قورعاۋ ۇيىمدارى, اراسىندا Amnesty International جەنە Human Rights Watch تا بار, قازاقستان بيلٸگٸن مارات جىلانباەۆتى بوساتۋعا ٷندەگەن.
"بەلسەندٸ, تانىمال مارافونشى مارات جىلانباەۆ بەيبٸت ەرەكەتٸ مەن ساياسي ۇستانىمى ٷشٸن جەتٸ جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىرىلدى" دەدٸ Amnesty International جەلتوقسانداعى مەلٸمدەمەسٸندە.
60 جاستاعى مارات جىلانباەۆ كەيٸنگٸ جىلدارى بيلٸكتٸ سىناپ, بەيبٸت نارازىلىق اكتسييالارىنا قاتىسقان.
قاڭتار ايىندا مارات جىلانباەۆ ستەپنوگورسك تٷرمەسٸنە اۋىستىرىلعان. ونىڭ قاماۋدا وتىرعانىنا 11 ايدان استى, ونىڭ كٶبٸن تەرگەۋ يزولياتوردا ٶتكٸزگەن. ول بىلتىر كٶكتەمدە ساياسي تۇتقىنداردى قولداپ, بەيبٸت اكتسيياسىن ٶتكٸزگەننەن كەيٸن 20 تەۋلٸككە قامالدى, ٸزٸنشە مامىردا تەرگەۋ يزولياتورىنا اۋىستىرىلعان.
