[caption id="attachment_9511" align="alignleft" width="221"]
Referendýmǵa qatysty oi-pikirimdi buqaralyq aqparat quraldary arqyly osydan birshama kún buryn bildirgenimde kezekten tys sailaý ótkizýge biraz syn aitqan azamattar meniń oiymdy aqylǵa syimaityn qubylys sanap, óz narazylyǵyn bildirdi.
Endi osy máselege qatysty oiymmen bólissem. Qazirgi tańda Nursultan Nazarbaevqa teń keletin úmitker joq. Sailaýdy kezekten tys, bolmasa ýaqytynda ótkizsek te Elbasy elektorattyń basym daýysyna ie bolyp, qarsylastaryn shań qaptyryp ketetini aidan anyq. Budan jalpy halyqtyń Elbasyna degen senimin baiqaimyz. Keibireýler bul demokratiialyq qundylyqtarǵa sai kelmeitin qubylys deidi. Qazir demokratiianyń otany sanalatyn AQSh pen Batys elderiniń ózderi Liviia, Siriiadaǵy jaǵdaiǵa kóz juma qaraǵanynan-aq bul baǵytta biz óz jolymyzdy tabatyn kez keldi.
Qazaqstan óziniń táýelsizdigine ie bolǵan jiyrma jyldan astam ýaqyt ishinde ulttyq memleket qurý jolynda qyrýar jumys atqardy. Osy kezeńde Tuńǵysh Prezidentimiz óziniń kúsh-jigerin elimizdiń órkendep, ekonomikalyq turǵydan kemeldenýine jumsaǵanyn bárimiz bilemiz. Osylaisha Nursultan Nazarbaev óziniń qajyrly eńbeginiń arqasynda TMD men Ortalyq Aziia memleketteri arasynda Ult Kóshbasshysy deńgeige kóterilgen birden-bir tulǵaǵa ainaldy. Bizder referendým ótkizý arqyly ainalamyzdaǵy kórshilerimizge qandai deńgeidegi ulttyq memleket qurǵanymyzdy pash etetin bolamyz. Ýkrainadaǵy saiasi ahýal qiyndap turǵan tusta barsha qazaqstandyqtar referendým arqyly aidai álemge birligimizdiń myzǵymastyǵyn áigilep, Ult Kóshbasshysyna senim artatynymyzdy taǵy da kórsetýimiz kerek.
Árine, referendý ótkizý úshin Prezident qos palataly Parlamentke Konstitýttsiiaǵa ózgerister engizip, referendým ótkizý týrasynda usynys jasaýy tiis. Sol kezde ǵana referendýmǵa tolyq jol ashylatynyn túsinemin. Bul rette Elbasy kezekten tys sailaý men referendýmǵa núkte qoiyp, sońǵy sózdi aitatyny anyq.
Ádette, Shyǵys halyqtaryndaǵy memleket basqarýshylar eldi strategiialyq turǵydan basqaryp, tabysqa jeteleidi. Bul rette álemdi aýzyna qaratqan Den Siaopin, Li Kýan Iu, Mahathir Muhammad syndy ǵalamdyq tulǵalardyń saiasi is-tájiribesin nazarǵa alsaq jetip jatyr.
Endigi kezekte referendým ótkizýdiń mańyzdylyǵy jaiynda taǵy da aita tússek. Jalpy Shyǵys halyqtarynyń el basqarýynda Batysqa uqsamaityn ózindik tásilderi erteden qalyptasqany belgili. Ádette, Shyǵys halyqtaryndaǵy memleket basqarýshylar eldi strategiialyq turǵydan basqaryp, tabysqa jeteleidi. Bul rette álemdi aýzyna qaratqan Den Siaopin, Li Kýan Iu, Mahathir Muhammad syndy ǵalamdyq tulǵalardyń saiasi is-tájiribesin nazarǵa alsaq jetip jatyr. Olar óz elin strategiialyq turǵydan basqaryp, batyl qadamdarǵa bardy. Mundai sheshimshil, alysty kúni buryn boljaityn qyraǵylyq Nursultan Nazarbaevtyń ón-boiynan da tabylady. Kezekten tys prezident sailaýyn ótkizýdi qoldaýshylar aldaǵy jyldary dúniejúzi úlken ekonomikalyq qiynshylyqtarmen betpe-bet keletinin aityp, óz oilaryn sabaqtap jatqanyn kórip, estip júrmiz. Árine, álemdik qaýymdastyqtyń bir bólshegine ainalǵan Qazaqstanǵa dúniejúzindegi oryn alyp jatqan qarjylyq-ekonomikalyq daǵdarys óz salqynyn tigizetini sózsiz. Mundai qiynshylyq oryn alǵan tusta saiasi naýqandar ótkizip, jurtty ekiudai jaǵdaida qaldyrýdyń jón emes ekenin túsinemiz. Elbasy Nursultan Nazarbaev jaǵdaidyń bulaisha shiyrshyq atatynyn kúni buryn bilip, oǵan qarsy ekonomikalyq sharalar qabyldaǵan. Budan Elbasynyń boiynda Shyǵys halyqtarynyń memleket basqarýshylaryna tán alysty boljaityn, memleketti strategiialyq turǵydan basqaratyn kórgendi qasiet ábden qalyptasqanyn ańǵaramyz. Prezident óziniń «Nurly jol» baǵdarlamasy arqyly ekonomikalyq qiynshylyqtardy eńserýdi kózdeýde. Osy rette Nursultan Ábishulynyń kóregendi basshy ekenin aiǵaitaityn myna bir jaitty aitpai ketpeske bolmaidy. Bárimiz jaqsy bilemiz, 1929-1933 jyldary AQSh-ta bolǵan «Uly depressiia» kezinde alpaýyt eldiń ekonomikasy qurdymǵa keteiin dep turǵan jerinen jańadan salynǵan joldar qutqaryp qaldy. Osy bir is-tájiribeni Elbasy kúni-buryn basshylyqqa alyp, elimizde «Batys Eýropa – Batys Qytai» halyqaralyq kólik dáliziniń qurylysyn erte bastan bastady. «Ǵasyr jobasy» degen ataýǵa ie bolǵan joba 2017 jyly aiaqtalady. Budan basqa Eýraziia keńistigindegi tranzittik baǵytta úilestirýge septigin tigizetin temir joldardyń qurylys jumystary da osy kezeńde tolyqtai aiaqtalýy tiis. Prezident saiasatynyń arqasynda iske asqan iri ifraqurylymdyq jobalar álemdik qarjylyq-eknomikalyq daǵdarys qos ókpeden qysqanda keń baitaq jerimizdiń tranzittik múmkindigin paidalanyp, qyrýar tabys taýyp, ekonomiklyq turaqtylyqty saqtap qalýǵa septesedi.
Ýkrainadaǵy saiasi daǵdarystan keiin Resei Qytai men Shyǵys Aziia elderimen bailanysty keńeitýge kúsh sala bastady. Al olardyń bul oiyn Qazaqstannyń damyǵan tranzittik álýetinsiz elestetý múmkin emes. Damyǵan infraqurylym tutas Qazaqstannan basqa Ortalyq Aziiadaǵy qaýipsizdik máselesine kepil bolatynyn da umytpaýymyz kerek. Memleket basshysynyń Qazaqstannyń kólik-logistikalyq jáne tranzittik áleýetin arttyryp, elimizdiń turaqty ekonomikalyq damýyn jáne qaýipsizdik máselesin qamtamasyz etýdi kózdegenin kóregen saiasat ekenin kez kelgen adam túsinýi is.
Qazaqstandaǵy qoǵamdyq kelisim men saiasi turaqtylyqqa saiasat sahnasynda mol tájiribe jinaǵan, álemdi moiyndatqan biregei saiasi tulǵa ǵana kepil bola alady.
Qazir halyq aldynda jaýapkershilikti moinyna almaityn sheneýnikter kóbeiip ketti. Olar qarapaiym halyqtyń áleýmettik hal-ahýaly týraly oilana bermeidi. Sondyqtan mundai aq jaǵalylarǵa halyq senbeidi. Búginde halyq tek qana Nursultan Nazarbaevqa senim artyp otyr. Bul rette 1991 jylǵy referendýmdy eske alsaq jetip jatyr. Sol siiaqty bul joly da halyq Elbasyna senim artyp, qoldaý kórsetetine senimdimin. Qazaqstandaǵy qoǵamdyq kelisim men saiasi turaqtylyqqa saiasat sahnasynda mol tájiribe jinaǵan, álemdi moiyndatqan biregei saiasi tulǵa ǵana kepil bola alatynyn jaqsy bilemiz. Sondyqtan tehnikalyq jáne ekonomikalyq turǵydan bizge referendým ótkizý tiimdi bolyp tur.
