Redaktsiiadan: Búgin «AMANAT» partiiasy fraktsiiasynyń múshesi Nartai Sársenǵaliev Talǵarda oryn alǵan jaǵdaiǵa bailanysty Bas prokýror Berik Asylovqa, Ishki ister ministri Erjan Sádenovke, Oqý-aǵartý ministri Ǵani Beisembaevqa qoǵamdyq oryndarda jasóspirimderdiń qylmysqa barýyna qatysty depýtattyq saýal joldady, – dep habarlaidy Dalanews.kz.
Alystan oraǵytpai týra tartsam jurttyń jaǵasyn ustatqan jaǵdai Almaty oblysy Talǵar aýdanynda boldy. Qoǵamdy qamyqtyratyny sol, sońǵy ýaqytta qoǵamdyq orynda jas óspirimderdiń bir-birin aiaýsyz soqqyǵa jyǵýy, qorlaýy, eń soraqysy arty ólimge aparatyn qaiǵyly jaittar jiilep ketti. Telearnany qosyp qalǵanda, gazet betin ashyp qalǵanda, radiony basyp qalǵanda jastar biri-birin urdy, soqty degen aqparattan kóz ashpaityn boldyq.
«Bizdiń qoǵam qaida bara jatyr?», – degen suraqtyń kópshiliktiń kókeiinde kólkip turýy zańdylyq osyndaida.
Keshe ǵana Talǵardaǵy dúkende bolǵan jaǵdai esimizdi ekeý, túsimizdi tórteý qyldy. Talǵardaǵy teksizderdiń tentektiginen 16 jasar bala, bir áýlettiń aimańdai azamaty Sherzat kóz jumdy. Ákesi men baýyry soqqyǵa jyǵyldy. Balanyń ajalyna ne sebep degen suraq týady. Sondaǵysy bir bótelke alkogol.
Qazaq: «Araqpen dostastym degenshe, adamgershilikpen qoshtastym de» deidi. Ishkishtiń ózi adamgershiligimen qoshtasyp qana qoimai, kinásiz kisilerdiń ómirimen qoshtasýyna sebep bolǵany qatty qapalandyrady.
Osyndaida bizdiń qoǵam qaýipsiz be ózi, zań kimniń jaǵynda degen suraq týady. Sebebi, Sherzattyń ákesi tergeýdiń turalap turǵanyn, aýdandaǵy quzyrly oryn ókilderiniń isti sozbaqqa salyp jatqanyn, qylmyskerdi qoiyp balasynan airylǵan otbasyn túnde tergeýge shaqyryp alyp óktem sóilegenin aityp beineúndeý jasady.
El óre túregeldi, artynsha «isti IIM-i óz baqylaýyna aldy» degen aqparat tarady. Qoǵamdy qorqytatyny osy, qylmyskerdi jazalaý úshin, ádildikke jetý úshin beineúndeý jasap ár isti bir ministrdiń baqylaýǵa alǵanyn kútip otyrý kerek pe? Nege jergilikti jerdegi quqyq qorǵaý oryndary dereý istiń aq-qarasyn anyqtap ádil tergeý ótkizbeidi?
Mundai qylmysta quqyq qorǵaý organdary birden áreket etýi kerek. Áitpese, japa shekken otbasynyń músheleri ashýǵa boi aldyryp, qylmyskerdi jazalaýǵa ózderi bekinýi múmkin.
Sondyqtan mundai jaǵdaida biz tek qana zań ústemdigine iek artýymyz tiis. Prezidenttiń «Bizdiń elimizge zań ústemdigi jáne azamattyq tártip asa qajet» degenin de eskerteiin.
Sondai-aq, árbirimiz zańnyń oryndalýyn talap etemiz dep, ózimiz zań buzbaýymyz qajet. Eshqandaida emotsiiaǵa berilmei, árbir iske zań aiasynda salqynqandylyqpen qaraý mindetimiz.
Oǵan qosa memlekettik deńgeide politsiia men quqyq qorǵaý organdaryna degen senimdilikti arttyratyn jumystardy iske asyrý mańyzdy dep bilemin.
Qaperlerińizge taǵy bir jaitty salaiyn, osy jyldyń qyrkúieginde Aqtóbe oblysynda 14 jasar Sydyq Nurjandy joǵarǵy synypta oqityn on shaqty oqýshy jabylyp sabaǵan, saldarynan bala kóz jumdy. Ol kezde de marqumnyń ápkesi áleýmettik jelige shyǵyp ádildik izdep quzyrly organdarǵa júgindi. Qylmyskerler jazasyz qalmaitynyna sense jurt bulai sharq urmas edi.
Sol Almaty oblysynyń Talǵar aýdanynda qyrkúiek aiynyń sońynda bir tárbiesiz buzaqynyń kishkentai balany aiaýsyz sabaǵany túsirilgen beinejazba taraǵan edi. Ol kezde Almaty oblysynyń politseileri isti baqylaýǵa aldyq dedi. Alaida arada apta ótkende sol Talǵarda 16 jasar baýyrymyzdy bir top qylmysker óltirip ketti.
Jasóspirimder japa shekken jaǵdailardy tizsem tańdy tańǵa urýǵa týra keledi: qyrkúiekte Pavlodar oblysynyń Kenjekól aýylynda bir top buzaqy bir jasóspirimdi aiaýsyz sabap tastady. Aqtaýda jasópirimderdiń jappai tóbelesi túsirilgen video tarady osy aptada, ol jerde top-topqa bólingen balalar bir-birin aiaýsyz sabap jatyr. Artynsha sol Aqtaýda birneshe qyzdyń bir qyzdy uryp qorlap jatqany túsirilgen beinejazba jelini kezip ketti. Bul tek sońǵy aidaǵy jaittar.
Qorytyndylai kele meniń usynystarym:
- Almaty oblysy Talǵar aýdanynda 16 jasar azamatty óltirgen, jaqyndaryn aiaýsyz sabaǵan qylmyskerler qamaýǵa alynyp, olarǵa zańǵa sáikes ádil jaza berilýi tiis.
- Atalǵan is boiynsha barlyq quqyq qorǵaý organdarynyń qatysýymen, onyń zańdy quqyqtyq baǵasy tezarada berilýi tiis.
- Bilim berý uiymdarynda «Quqyq negizderi» atty pán bar. Biraq onyń sapasyna qatysty syn kóp. Atalǵan pánniń baǵdarlamasyn qaita jasap, balalar ómirde betpe-bet keletin jaittar men ómirden alynǵan naqty keisterge súienip oqytý kerek.
- Memleket Basshysy usynǵan Zań men Tártip qaǵidatyna súiene otyryp, eldegi quqyq qorǵaý júiesine, politsiiaǵa degen halyq senimin kúsheitý, qoǵam kózqarasyn ózgertý boiynsha jalpymemlekettik deńgeide keshendi sharalar qabyldaý qajet. Adal qyzmet bolmasa, senim bolmaidy, al senim bolmasa túbinde el bolmaimyz. Osyny umytpaiyq!
