“Neǵyp oryssha sóilemeisiz, biz qazaqsha sóileitin qazaq emespiz. Biz basqa ult ókilderimiz! Nazarbaev aity ǵoi senderge “oryssha sóileńder”, – dep dikińdegeni. Ol ol ma? Elena esimdi qyz bir zamatta “Vy chto, voiny hotite?” dep dúrse qoiǵanyn qaitesiz?!.
Qazaqstannyń osyndai bir dáldúrishterine memlekettik tilde suraq qoiý soǵys ashýmen teń bolǵan zaman-ai.
Men oǵan bar bolǵany tutynýshy retinde taýar sipatyn qazaqsha túsindirýdi suraǵanymdy aittym. Al, onyń jaýaby anaý. Aqyrynda, tutynýshylardyń aryz kitabin surap, bolǵan jaǵdaidy soǵan jazdym. Bundai oqiǵa “Sýlpakta” ekinshi ret bolyp otyr. Olardyń oiynsha qazaq tili tek qazaqtarǵa ǵana mindet. Taýar alǵyń kelse oryssha sóileý kerek eken.
“Sýlpak” basshylarynyń bul jaǵdaidan esh nátije shyǵarmaityndary anyq. Aitpaqshy, men álgi planshetti almadym, bundai bassyzdyq jailaǵan jerden taýar alyp, olardyń kásibin qoldap qaiteiin?
Sol kúni taǵy bir oqiǵa boldy. Men politsiiaǵa telefon shalyp, planshetimdi joǵaltqanym týraly aittym. Meniń telefon arqyly aitqan aryzym Áýezov aýdanynyń Ishki Ister ministrliginiń bólimshisine túsipti. Men óz aryzymdy qazaqsha aita bastadym, biraq, Iýliia degen qyzmetker maǵan oryssha aitýdy talap etti. Men tek qazaqsha aitatynymdy alǵa tarttym, ol trýbkany tastai saldy. Men qaita telefon soǵyp edim, aryzymdy qazaq tildi operatorǵa tirketti.
Sonda eger de zábirlenýshi qazaqsha aryzyn aitsa onyń aryzy qabyldanbai ma? Iia, meniń oqiǵam jeńil-jelpi urlyqqa bailanysty, al egerde bireý bireýdi soǵyp nemese tonap jatsa Áýezov aýdany sizdiń aryzyńyzdy qabyladamaýy múmkin ǵoi, demek?
Bul eki oqiǵa Almaty qalasynda qazaq tili memlekettik til retinde kembaǵal jaǵdaida ekenin kórsetedi. “Sýlpakta” da, Áýezov aýdandyq ishki ister ministrligi bólimshesinde de qazaq tili moiyndalmaidy eken. Men “Sýlpakta” pen Áýezov aýdandyq ishki ister ministrligi bólimshesinde qazaq tildi turǵyndardyń azamattyq shekteý men diskriminatsiiaǵa ushyrap jatqanyna nazar aýdaramyn.
QR Prezident ákimshiliginiń ishiki saiasat bólimi, QR Bas prokýratýrasynyń nazaryn mańyzdy faktige aýdarmaqpyn: orys tildi azamattardyń birazy (etnikalyq orysy, qazaǵy, basqasy bar) qazaq tili memlekettik til retinde tek qazaqtarǵa qatysty dep, basqa ulttarǵa mindetti emes dep oilaidy.
Ázimbai Ǵali, saiasattanýshy
Avtordyń Feisbýktegi paraqshasynan alyndy
