Soltústiktiń Reseimen irgeles aýyldary qańyrap bos qalǵan

Soltústiktiń Reseimen irgeles aýyldary qańyrap bos qalǵan
Kóp adamnyń rastaýynsha soltústiktiń Reseimen irgeles aýyldary(derevnialar) qańyrap bos qalǵan. Ásirese Pavlodar, Qostanai, Qyzyljardyń irgeles aýdandarynan xalyq jappai shekara asýda.

Ońtústikten oryn toltyrar xalyq áli de birli jarym ǵana. 
Qoǵaly kólder, qum, sýlar, ormandy toǵai, jazyqtar bos jatyr. Aǵaiynshylyqqa berik qazaq balasy jeke-jeke kóshkisi joq. Ondaǵan "kóshirý" josparlary ázirge nátije bermei jatyr nemese tym mardymsyz. 
Menińshe, OQO, Qyzylorda, Mańǵystaý, Jambyl oblystarynan kóshem degen jurtty aýdan aýdanymen, aýyl aýylymen kóshirý kerek. Barǵan jerge birden: 
1) úi, aýrýxana, mektep, ákimshilik pen toixana sap berý kerek(aýyldan). 
2) Sosyn árine jer. 
3) Jaiylmaly jáne egindi. 
4) Aýylsharýashylyq nesieler bárine jappai jáne azǵantai bolý kerek. 
5) 10 jylǵa deiin(iaǵni bala mektep bitirgenshe), úi de, jer de kóship kelýshiniń menshigine ótpeýi kerek(qaita kóship ketý qaýipiniń aldyn alý úshin). 
6) sosyn árine tapqyr ákim, ádil sot pen prokýror, bilikti muǵalim men dáriger bolsa bolǵany, qazaq qystaýǵa qaita kóshpeidi. 

Endi osynyń bárine utymdy mysal bar ma? Iia bar. Jazda ShQO-nyń Aqsýatynda boldyq, sý alyp ketken eki aýyldy(Kókjyra men Tastuma bolý kerek) ákim 40 shaqyrym ary kóshirip joǵarydaǵynyń bárin istegen. Halyq eski aýylǵa kóshpeimiz deidi. 
Endi osynyń bárine tarixtan mysal bar ma? Iia bar. 

HVIII ǵasyrdyń basynda jońǵarlar Tashken men Túrkistandy basyp alyp qyrdaǵy qazaqqa baj salyǵyn arttyrǵan. Sonda Ábilqaiyr xan men Sámeke xandar óz jurttaryn ertip soltústikke biraq tartyp, qystaýǵa(Syrdyń orta aǵysy) kóshpeýge bekingen. Resei patshalyǵy Orynbor(Kishi júzge) men Troitskiden(Orta júzge) "menovoi torg" ashyp, bizdiń jurt birjolata jailaýda qalyp qoiǵan. 
Aqyry keiin ol jerge mujyqtar kelgende qazaq jailaýyn bermedi.

Dáýren Babamurat