Búgin OKQ alańynda Shyǵys Qazaqstan oblysynyń ákimi Nurymbet Saqtaǵanov 2025 jylǵy óńirdiń damýy týraly baiandady, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Shyǵys Qazaqstan 2025 jylǵa tek statistikada ǵana emes, turǵyndardyń ómirindegi naqty ózgeristerde de baiqalatyn qarqynmen qadam basty. Óńir ekonomikasy turaqty ósim kórsetýde. Biýdjettiń ózindik kiristeri 13%-ǵa ósip, 200 mlrd teńgege jýyqtady. Bul — jai ǵana san emes, myńdaǵan otbasy úshin jańa jumys oryndary, turaqtylyq jáne senimdilik. Oblysta 23 myń jumys orny ashyldy, onyń 17 myńy — turaqty. Jumyssyzdyq deńgeii 4,6% shamasynda saqtalyp otyr, ortasha jalaqy 9,5%-ǵa ósti.
Jyl qorytyndysy boiynsha jalpy óńirlik ónim 5,5 trln teńgeden asady dep kútilýde. Bul Shyǵys Qazaqstan uzaqmerzimdi damýǵa, investitsiia tartýǵa jáne turǵyndardyń ómir sapasyn naqty jaqsartýǵa baǵyttalǵan jańa ekonomikalyq kontýr qalyptastyryp jatqanyn kórsetedi.
Negizgi nazar negizgi kapitalǵa investitsiia tartýǵa baǵyttalǵan. Óńir VKO-nyń investitsiialyq tartymdylyǵyn arttyrý, áleýetti investorlarǵa qolaily jaǵdai jasaý, ákimshilik kedergilerdi azaitý jáne perspektivaly biznes-ideialardy qoldaý baǵytynda belsendi jumys júrgizip jatyr.
«Búginde oblystyń investitsiialyq portfelinde quny bir trln teńgeden asatyn 81 joba bar. Onyń 64-i iske asyrylýda, al jalpy somasy 55 mlrd teńgeni quraityn 15 jobanyń biyl iske qosylýy josparlanýda. Bul — 400-den astam jańa jumys orny, jańa kásiporyndar, jergilikti óndirýshiler men merdigerler úshin suranys, shaǵyn jáne orta biznes úshin jańa múmkindikter», — dedi ShQO ákimi Nurymbet Saqtaǵanov brifing barysynda.
Investitsiialyq jumysqa erekshe serpin bergen «Altai Invest» forýmy osy kúzde ótip, 10 elden 300-den astam qatysýshyny jinady. 740 mlrd teńgege 40 memorandýmǵa qol qoiyldy. Bul óńirdiń Qazaqstandaǵy eń perspektivaly investitsiialyq alańdardyń birine ainalyp kele jatqanyn dáleldeidi.
Óńir taý-ken metallýrgiia keshenin damytýǵa airyqsha mán beredi. Sebebi bul — óńir ekonomikasynyń negizgi salasy, jumys oryndarynyń edáýir bóligi men salyq túsimderiniń tiregi. Qazir Novo-Leninogor, Dolinnoe, Chekmar jáne basqa da perspektivaly ýchaskelerdi igerýge daiyndyq qyzý júrip jatyr. Tarbaǵatai aýdanynda taý-ken baiytý kombinatynyń qurylysy, Ulan aýdanynda «Alataý Litii» men Creada Corporation jobalary júzege asyrylýda. Shyǵys — sirek jer metaldarynyń basty ortalyǵyna ainalýda. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev atap ótkendei, litii — «ekinshi munai». Hvostohranilishelerden baǵaly metaldardy tehnogendik túrde óndirý ekologiialyq jáne joǵary tehnologiialyq jańa baǵyt ashady.
Óńir atom salasynda da pozitsiiasyn nyǵaityp keledi: «Úlbi-TVS» kásiporny jobalyq qýatynda jumys istep, ulttyq atom energetikasy úshin negizgi otyn jetkizýshisi bolýǵa daiyn. Bul — bolashaqtyń salasy, al Shyǵys Qazaqstan onyń damýynyń ortasynda tur.
Eldiń syrtqy ekonomikalyq saiasaty da jańa múmkindikter ashýda. Prezident Qasym-Jomart Toqaevtyń AQSh-qa sapary nátijesinde álemdik jetekshi kompaniialarmen kelisimderge qol qoiyldy. Shyǵys Qazaqstan úshin bul halyqaralyq ýaǵdalastyqtardy naqty óndiristerge, eksporttyq kelisimderge jáne jańa jumys oryndaryna ainaldyrý múmkindigi. Óńir Prezident bastamalary aiasyndaǵy jobalardy iske asyrýǵa kirisip, 2030 jylǵa baǵyttalǵan damý strategiiasyn qalyptastyrýda.
«Shyǵys Qazaqstan — tabiǵi resýrstar, ónerkásiptik qýat jáne adamdardyń talanty biregei ósý platformasyn qalyptastyratyn aimaq. Munda álemdik deńgeidegi kásiporyndar jumys isteidi: "Qaztsink", Óskemen titan-magnii kombinaty, Úlbi metallýrgiia zaýyty. Aýyl sharýashylyǵynda oblys kúnbaǵys egisi boiynsha kósh bastap, eldiń ósimdik maiyna degen suranysyn tolyq qamtamasyz etedi. Altai baly halyqaralyq brendke ainaldy, al et-sút baǵytynyń damýy fermerler men qaita óńdeý kásiporyndary úshin jańa múmkindikter ashyp otyr», — dep atap ótti Nurymbet Saqtaǵanov.
Óńir strategiiasy on basym baǵytty qamtidy. Eń mańyzdysy — adam, tiimdi basqarý jáne zamanaýi infraqurylym. Maqsat — jastar, mamandar, kásipkerler úshin tartymdy óńir qalyptastyrý. Turǵyndardyń osynda qalǵysy kelýi, al jańa adamdardyń ómiri men jumysy úshin Shyǵys Qazaqstandy tańdaýy mańyzdy.
Ónerkásip salasynda indýstriialyq jáne agroparkter qurýǵa, bos turǵan alańdardy tiimdi paidalanýǵa, aýyl sharýashylyǵynan bastap taý-ken sektoryna deiingi negizgi salalar úshin tehnika men jabdyq óndirýge jeke investitsiia tartýǵa basymdyq beriledi. Bul jergilikti óndiristiń damýyna, biznes úshin jańa tapsyrystarǵa, qazaqstandyq mazmun úlesiniń artýyna jáne importqa táýeldiliktiń tómendeýine yqpal etedi.
Energetikada basymdyq shaǵyn GES-terge beriledi — ekologiialyq taza, turaqty jáne senimdi nysandar. Aýyl sharýashylyǵynda — egis alqaptaryn ártaraptandyrý, joǵary rentabeldi daqyldarǵa basymdyq berý, sýarmaly jerlerdi keńeitý jáne tsifrlandyrý. Shyǵys Qazaqstan ekologiialyq taza, tereń óńdelgen ónimge basymdyq berýde.
Logistikany damytý — strategiianyń taǵy bir mańyzdy baǵyty. Qazaqstan, Resei, Qytai jáne Mońǵoliia túiisken jerde ornalasqan óńir Eýraziianyń jańa kólik dálizin qalyptastyrýda. Shekara ótkelderin jańǵyrtý, temirjol jáne avtokólik baǵyttaryn jandandyrý, sý kóligin qaita damytý múmkindigi — munyń bári biznes úshin jańa perspektivalar ashady. Óskemen mańynda iri kólik-logistikalyq hab qurý qarastyrylýda. Sonymen qatar Memleket basshysynyń tapsyrmasymen Katonqaraǵai jáne Zaisan aýdandarynda eki áýejai salý josparlanýda. Jańa áýe ailaqtary týrister aǵynyn qamtamasyz etip, jańa logistikalyq tizbekterdi qalyptastyrady.
