Ulybritaniialyq Tax Justice Network (TJN) uiymy aýqatty adamdardyń esebinen ulttyq biýdjetti tolyqtyrýdyń qyzyqty tásilin usyndy dep habarlaidy Dalanews.kz.
"Shekten tys bailyqqa salyq: álem elderi bailarǵa salyq salǵannan ne utady?" degen qomaqty qujatta dáýleti asyp-tasyp jatqan adamdarǵa salyq salý arqyly Kapkaz ben Ortalyq Aziia elderi mol tabysqa keneletini týraly naqty derekter keltirilgen.
"Sol arqyly ekonomikalyq jáne áleýmettik máseleler sheshilip, klimattyń ózgerýi, jahandyq jylyný siiaqty problemalarǵa tosqaýyl qoiýǵa bolady", - deidi aýqymdy analitikanyń avtorlary.
Ár eldegi eń bai adamdarǵa azǵantai ǵana mólsherde — 0,5 paiyzdai salyq salynsa, 2 trln dollardan astam qarajat jinalady eken. Bul rette TJN ispaniialyq salyq úlgisin model retinde usynyp otyr.
TJN josparyna sáikes, ár eldegi shekten tys bai adamdar belgilengen mólsherden asatyn aktivterine salyq tóleýi tiis. Bul salyq mólsheri 1,7%-dan 3,5%-ǵa deiin ózgerip otyrady. Jospar bailyqqa salyq salýda orta tapqa aýyrtpalyq túsirmes úshin joǵary shekti belgileidi, iaǵni salyq tek óte bai adamdarǵa ǵana salynady.
Atalǵan zertteýdegi esep-qisapqa úńilgen Dalanews tilshisi Kapkaz ben Ortalyq Aziia elderi osy úlgini qoldana otyryp, júzdegen million qosymsha tabys taba alaryna kózi jetti.
Máselen, Qazaqstanda 61 myń azamatty bailyq salyǵyn tóleýge mindetteýge bolady. Bul salyq tek belgili bir mólsherden asatyn aktivteri bar adamdarǵa ǵana salynady. Qazaqstanda bailyq salyǵyn tóleý úshin eń tómengi aktiv shegi – 819 381 dollar. TJN uiymynyń qazirgi salyqtar men basqa da faktorlardy eskerip jasaǵan baǵalaýyna sáikes, osy salyq júiesi engizilse, Qazaqstan úkimeti qosymsha 3,7 milliard dollar tabys tabar edi.Túsken aqshany kóktemde sý basqan aimaqtardy qalypqa keltirýge jumsaýǵa bolady-mys.
TJN bul usynystyń halyqaralyq deńgeide qabyldanýyn qamtamasyz etetin áreketter josparyn jiliktep jazbaǵan. Muny iske asyrý úshin halyqaralyq ashyqtyq erejeleri qatań engizilýi kerek. Odan qala berdi uiym Jahandyq aktivter tizimin jasaýdy usynǵan.
"Qazirgi ýaqytta dáýletti adamdar halyqaralyq salyq erejelerin óz paidasyna jumsap, aktivin saqtaý úshin nebir quiturqy tásilder taýyp alady. Sondyqtan bailyqqa salyq salǵan kezde kompaniia men aktivtiń qandai túri bolsa da ashyq kórsetilýge tiis", - delingen qujatta.
