ۇلىبريتانييالىق Tax Justice Network (TJN) ۇيىمى اۋقاتتى ادامداردىڭ ەسەبٸنەن ۇلتتىق بيۋدجەتتٸ تولىقتىرۋدىڭ قىزىقتى تەسٸلٸن ۇسىندى دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
"شەكتەن تىس بايلىققا سالىق: ەلەم ەلدەرٸ بايلارعا سالىق سالعاننان نە ۇتادى?" دەگەن قوماقتى قۇجاتتا دەۋلەتٸ اسىپ-تاسىپ جاتقان ادامدارعا سالىق سالۋ ارقىلى كاپكاز بەن ورتالىق ازييا ەلدەرٸ مول تابىسقا كەنەلەتٸنٸ تۋرالى ناقتى دەرەكتەر كەلتٸرٸلگەن.
"سول ارقىلى ەكونوميكالىق جەنە ەلەۋمەتتٸك مەسەلەلەر شەشٸلٸپ, كليماتتىڭ ٶزگەرۋٸ, جاھاندىق جىلىنۋ سيياقتى پروبلەمالارعا توسقاۋىل قويۋعا بولادى", - دەيدٸ اۋقىمدى اناليتيكانىڭ اۆتورلارى.
ەر ەلدەگٸ ەڭ باي ادامدارعا ازعانتاي عانا مٶلشەردە — 0,5 پايىزداي سالىق سالىنسا, 2 ترلن دوللاردان استام قاراجات جينالادى ەكەن. بۇل رەتتە TJN يسپانييالىق سالىق ٷلگٸسٸن مودەل رەتٸندە ۇسىنىپ وتىر.
TJN جوسپارىنا سەيكەس, ەر ەلدەگٸ شەكتەن تىس باي ادامدار بەلگٸلەنگەن مٶلشەردەن اساتىن اكتيۆتەرٸنە سالىق تٶلەۋٸ تيٸس. بۇل سالىق مٶلشەرٸ 1,7%-دان 3,5%-عا دەيٸن ٶزگەرٸپ وتىرادى. جوسپار بايلىققا سالىق سالۋدا ورتا تاپقا اۋىرتپالىق تٷسٸرمەس ٷشٸن جوعارى شەكتٸ بەلگٸلەيدٸ, ياعني سالىق تەك ٶتە باي ادامدارعا عانا سالىنادى.
اتالعان زەرتتەۋدەگٸ ەسەپ-قيساپقا ٷڭٸلگەن Dalanews تٸلشٸسٸ كاپكاز بەن ورتالىق ازييا ەلدەرٸ وسى ٷلگٸنٸ قولدانا وتىرىپ, جٷزدەگەن ميلليون قوسىمشا تابىس تابا الارىنا كٶزٸ جەتتٸ.
مەسەلەن, قازاقستاندا 61 مىڭ ازاماتتى بايلىق سالىعىن تٶلەۋگە مٸندەتتەۋگە بولادى. بۇل سالىق تەك بەلگٸلٸ بٸر مٶلشەردەن اساتىن اكتيۆتەرٸ بار ادامدارعا عانا سالىنادى. قازاقستاندا بايلىق سالىعىن تٶلەۋ ٷشٸن ەڭ تٶمەنگٸ اكتيۆ شەگٸ – 819 381 دوللار. TJN ۇيىمىنىڭ قازٸرگٸ سالىقتار مەن باسقا دا فاكتورلاردى ەسكەرٸپ جاساعان باعالاۋىنا سەيكەس, وسى سالىق جٷيەسٸ ەنگٸزٸلسە, قازاقستان ٷكٸمەتٸ قوسىمشا 3,7 ميلليارد دوللار تابىس تابار ەدٸ.تٷسكەن اقشانى كٶكتەمدە سۋ باسقان ايماقتاردى قالىپقا كەلتٸرۋگە جۇمساۋعا بولادى-مىس.
TJN بۇل ۇسىنىستىڭ حالىقارالىق دەڭگەيدە قابىلدانۋىن قامتاماسىز ەتەتٸن ەرەكەتتەر جوسپارىن جٸلٸكتەپ جازباعان. مۇنى ٸسكە اسىرۋ ٷشٸن حالىقارالىق اشىقتىق ەرەجەلەرٸ قاتاڭ ەنگٸزٸلۋٸ كەرەك. ودان قالا بەردٸ ۇيىم جاھاندىق اكتيۆتەر تٸزٸمٸن جاساۋدى ۇسىنعان.
"قازٸرگٸ ۋاقىتتا دەۋلەتتٸ ادامدار حالىقارالىق سالىق ەرەجەلەرٸن ٶز پايداسىنا جۇمساپ, اكتيۆٸن ساقتاۋ ٷشٸن نەبٸر قۇيتۇرقى تەسٸلدەر تاۋىپ الادى. سوندىقتان بايلىققا سالىق سالعان كەزدە كومپانييا مەن اكتيۆتٸڭ قانداي تٷرٸ بولسا دا اشىق كٶرسەتٸلۋگە تيٸس", - دەلٸنگەن قۇجاتتا.
