Kásipker Bolat Ábilov 1986 jylǵy Jeltoqsan oqiǵasynyń kezekti jyldyǵyna orai jazba jariialap, sol kezeńge qatysty áli kúnge deiin ashyq kúiinde qalǵan suraqtardy kóterdi, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Onyń aitýynsha, arada 39 jyl ótse de, bul oqiǵalarǵa qatysty suraqtar azaimaǵan. Ábilov «nege Jeltoqsan boldy, oǵan kim múddeli edi, beibit narazylyq qanshalyqty qatygezdikpen basyp-janshyldy, qansha adam qaza tapty jáne jaralandy, naqty sandar men esimder qashan aitylady, sol sheshimderdi kim qabyldady?» degen saýaldardy alǵa tartty. Sondai-aq ol sol kezeńde eldi basqarǵan tulǵalardyń saiasi jáne tarihi jaýapkershiligi qashan qaralatynyn suraidy.
Ábilov Dinmuhamed Qonaevtyń qyzmetten alynýyn, al Máskeýdiń sheshimimen, qoǵammen eshqandai túsindirýsiz jáne dialogsyz Qazaqstanǵa saiasi da, adami da qatysy joq adam – Gennadii Kolbinniń respýblika basyna kelgenin eske saldy. Onyń sózinshe, dál osydan keiin, kelesi kúni stýdent jastar alańǵa shyqqan.
Bolat Ábilovti jyldar boiy mazalaǵan negizgi másele – ásker engizý týraly sheshimniń qalai jáne kimniń qatysýymen qabyldanǵany. Ol kúsh qoldaný jónindegi buiryqtyń artynda naqty kimder turǵanyn bilgisi kelgenin aitady.
Osyǵan bailanysty kásipker 2000 jyldyń qańtarynda Shveitsariiada Mihail Gorbachevpen kezdeisoq kezdeskenin jazady. Sol kezde ol KSRO-nyń burynǵy basshysyna Almatydaǵy jaǵdai qalai baiandalǵanyn jáne stýdentterdiń narazylyǵyn kúshpen basý úshin ásker engizý týraly sheshimdi kim qabyldaǵanyn suraǵan.
Ábilovtiń jazýynsha, Mihail Gorbachev oǵan bylai dep jaýap bergen:
«Ol kezde beinebailanys bolǵan joq. Jaǵdai týraly jergilikti jerden jańa taǵaiyndalǵan Kolbin baiandap otyrdy, biraq ol naqty eshteńe aita almady. Al Nazarbaev únemi habarlasyp, jaǵdai baqylaýdan shyǵyp bara jatqanyn, jergilikti kúshterdiń shamasy jetpeitinin aityp, ásker engizýdi talap etti. Biz ásker kirgizýge májbúr boldyq. Iaǵni bul – jergilikti basshylyqtyń ótinishi edi. Ásker engizýdi jeke ózi Kolbin men Nazarbaev surady».
Kásipker bul sózderdi Mihail Gorbachevten 2000 jyldyń qańtarynda Shveitsariiada jeke ózi estigenin erekshe atap ótti.
Ábilovtiń pikirinshe, arada qyryq jylǵa jýyq ýaqyt ótse de, kýágerler tiri bolǵanyna qaramastan, Jeltoqsan oqiǵalaryna áli kúnge deiin ne saiasi, ne tarihi baǵa berilgen joq. Onyń aitýynsha, qazaqstandyqtar óz tarihynyń tereńin ǵana emes, tipti eń jańa kezeńin de tolyq zerdelep, túsinip úlgermegen. Ol muny da ulttyq tragediianyń bir bóligi dep baǵalaidy.
Kásipker Jeltoqsan oqiǵalaryn KSRO tarihyndaǵy qazaq halqy alǵash ret jappai túrde táýelsizdik úshin daýysyn kótergen kezeń retinde sipattaidy. Onyń aitýynsha, alańǵa shyqqan jastar sol sátte tek respýblika basynda qazaqtyń bolǵanyn ǵana qalamaǵan, olar erkindik pen derbestikke degen ishki, tarihi umtylysty bildirgen.
Bolat Ábilov Jeltoqsandy Keńes Odaǵy irgetasynan alynǵan alǵashqy tas dep sanaidy. Onyń sózinshe, osydan keiin basqa respýblikalarda da ózgeris úderisteri bastaldy. Al Qazaqstan táýelsizdigin eń sońǵy bolyp jariialady, kásipker muny sol kezdegi basshylyqtyń, naqtyraq aitqanda Nursultan Nazarbaevtyń sheshimsizdigi men qorqynyshymen bailanystyrady.
«Tarih únsizdikti keshirmeidi. Ótkenmen ashyq ári adal sóilesýden qanshalyqty uzaq qashsaq, onyń salmaǵy bolashaǵymyzǵa sonshalyqty aýyr túsedi», – dep túiindedi Bolat Ábilov.
