Astana halqy 1999 jylǵy búkil respýblikany sharpyǵan «shegirtke shapqynshylyǵy» kezinde táýligine 500 shaqyrym jerge deiin alatyn bul jándiktiń Elordamyzdy da basyp alǵanyn umyta qoiǵan joq bolar. Sol kúnderi onyń Jánibek Káripjanovty «Aýyl sharýashylyq ministri» degen biik laýazymymen qoshtasýǵa májbúr etkeni de esimizde…
Sol shegirtke biyl taǵy Ońtústik Qazaqstan oblysyna sý tasqynynan da jaman apat bolyp tur. Saryaǵash, Shardara, Arys aýdanynan habarlasqan el azamattary ne deidi: «Shegirtke egindi baýdai túsirip barady. Ótken jyly bizdiń depýtatymyz Amankeldi Sopbekov (oblystyq máslihatqa eki ret Saryaǵashtan, bir ret Shardara aýdanynan sailanǵan depýtat – avtor) «Shegirtkege jem bolmaiyq!» dep shyryldaǵan bolatyn. Biraq, sol kezdegi oblys basshylyǵy dereý qoldaý kórsetý ornyna jinalystaǵy kópshilik aldynda: «Sen bekerge elge úrei týǵyzba, eshqandai da shegirtkeden tónip turǵan qater joq!» dep ursyp, basyp tastaǵan edi. 2008 jyly da Amankeldi Sopbekov shegirtkeni aitamyn, jýrnalisterdi shaqyramyn dep, basshylardan taiaq jegen bolatyn…
Byltyr qansha dihan egininen airyldy! Qansha jeke sharýa bankten alǵan qaryzyn ótei almai qaldy. Al, biylǵy jaǵdai odan da jaman. Óitkeni, byltyr jaz jaýyndy bolyp, shóp óte qalyń shyqty-daǵy, shegirtke tuqymyn kóp jerge tastady. Endi biyl dalany qoiyp, aýylǵa kirip jatyr. Biraq, «shegirtke shabýylǵa shyǵady!» dep shyryldap júrgen depýtattardy kórmeimiz. Al, biz sailaǵan halyq qalaýlysy jalamen sottalyp, úiinde jumyssyz otyr eken…
Biz onyń qandai aiyp, kúnási baryn bilmeimiz, biraq, Qarttar úii men Balalar úiin eki jyl etpen qamtamasyz etken, Saryaǵash aýdandyq Ardagerler keńesine Aýdi-6 avtokóligin satyp ápergen, jetim-jesirdiń qolyn qaitarmai, kómek kórsetip júrgen, Saryaǵash aýdanyndaǵy «Yntymaq» aýylynda buzaqy tájik óltirgen qazaq jigittiń otbasyna qol ushyn sozǵan, onyń jeti kúndik, qyryqkúndik, jyldyq asyn kótergen, depýtat retinde «Yntymaqta» yntymaq, birlik bolsyn dep bir ai bitimgershilikte júrgen, byltyr Aqtóbede áskeri boryshyn ótep júrip qaiǵyly qazaǵa ushyraǵan shardaralyq soldat jigittiń de otbasyna (2016 jyly Shardara aýdanynan sailanǵan depýtat retinde) járdem bergen, elge óte kóp qaiyrymdylyq kórsetip júrgen jan ekenin jaqsy bilemiz. Bir meshit salǵan, 34 meshitti jóndeýden ótkizip bergen jany izgi jannyń isiniń aq-qarasy anyqtalsa eken, ádiletsizdikke jol berilmese eken. Bizdiń osy ótinishimiz QR Joǵarǵy Sotynyń Tóraǵasy Qairat Mámi myrza men QR Bas Prokýrory Jaqyp Asanov myrzalardyń qulaǵyna shalynsa eken deimiz» deidi Marat Bekshoraev, Ábýtálip Saimahanov, Turdaly Eskerov sekildi aýyldaǵy el aǵalary.
Shynynda da, Amangeldi Sopbekov 2015 jyly ulttyq «Altyn júrek» syilyǵynyń «Jyldyń qaiyrymdy adamy» nominanty. Sodan beri ony jaqsy biletinder «Altyn júrek Amangeldi» dep ataidy. Onyń qaiyrymdylyq is-sharalarynyń shet-jaǵasyn ǵana atap óter bolsaq, olar:
-2006 jyly Kelestegi sý tasqyny kezde bir aýylǵa 2 KamAZ un tarqatyp, nanmen qamatamasyz etken;
– mektep salǵan;
-OQO Maqtaaral aýdanynda 3 kópir salǵan;
-Darbaza aýlyna aýyz sý kirgizýge 2,5 mln.teńge bólgen;
-2010 jyly ShQO, Tarbaǵatai aýdanynyń tasqynnan zardap shekken 500 úiine un men azyq-túlik jetkizip bergen;
-Arys qalasynyń № 1 Tájibaev atyndaǵy balalar úiine 2010 jyly 50 qoi, 2014 jyly Ramazan aiynda oblysymyzdyń 16 meshitine 5 qoidan 80 qoi bergen, t.t.
Shardaralyq azamattar Syrdariianyń sol jaǵyndaǵy egistik jerlerde shegirtkege qarsy naqty kúres júrgizilgenin, biraq, aldaǵy bir-eki aptada Saryaǵash aýdanyna qaraityn Bozai aýyl okrýgi aýmaǵynan, sondai-aq Arys aýdany jaǵynan shegirtke shabýylyna ushyraimyz ba dep alańdap otyrǵanyn jasyrǵan joq. Al, Bozai, Jambyl, Álimtaý aýyl okrýgindegiler shegirtkeniń shyndap jetilip ushýy áli alda, mamyrdyń 25-inen keiin bastalatynyn aitady. «Qystan aman shyqqan shegirtkeler sany jyldaǵydan 3-4 ese kóp. Onyń qalyń sepken tuqymy qaita-qaita bas kóteretindikten, byltyr az qarjymen betin qaitarýǵa bolatyn jaýǵa biyl sonsha ese artyq shyǵyn jumsalyp jatyr. Kún áli qatty ysyǵan joq, qatty ysyǵan kezde onyń bári dúr etip kóteriledi» deidi mamandar.
Al, Arys aýdanyndaǵy dihandardyń ahýaly qandai ekenin tilmen aityp jetkizý qiyn. Ony tek myna beinetúsirilimderdi kórgen adamdar ǵana shyn sezine alýy múmkin…
Búgingidei beiqamdyq Astana halqyn taǵy da shegirtkege talatýy ábden múmkin. 25 kúnnen keiin sán-saltanatpen ashylatyn EKSPO-2017-ge sheteldik mártebeli qonaqtarmen birge shegirtke de qaptap kirip jatsa tańǵalmańyz. Sebebi, «jaýdy kórmei turyp qoryq» dep aldyn-ala dabyl qaǵatyn eldiń janashyr azamattary úiqamaqta otyr.
Shegirtkege shekara joq..
Shýaq Aibaltauly,
